Sammy Baloji – Missa Utica (Kunstenfestivaldesarts)

In Missa Utica trakteert Sammy Baloji het publiek op een muzikale tijdreis naar koninkrijk Kongo voor een ontmoeting met een vorst, een vrijheidsstrijder en een geestelijke. Het resultaat is historische fictie in een compact vertelformaat waar verleden en heden niet zo ver uit elkaar liggen, en God onvindbaar blijkt te zijn. 

Hugues Makaba Ntoto

Back to Back Theatre – MULTIPLE BAD THINGS (Kunstenfestivaldesarts)

Lost in translation: een vertaling zonder verbeelding

In het kader van het Brusselse Kunstenfestivaldesarts strijkt het Australische Back to Back Theatre, dat voor haar baanbrekend werk reeds een Ibsen Award en Gouden Leeuw in ontvangst mocht nemen, neer in de hoofdstad. Het inclusief gezelschap, gevormd door spelers met een (cognitieve) beperking, staat bekend om haar schenenschoppend theater dat de dominante perceptie van normaliteit radicaal uitdaagt. In hun meest recente voorstelling Multiple Bad Things worstelen de spelers van Back to Back met vragen over inclusie en intersectionaliteit, terwijl zij de kijker permanent een spiegel voorhouden. Ondanks de sprookjesachtige setting waarin het spel tot stand komt, lijkt het gezelschap er echter niet in te slagen alternatieve realiteiten tot leven te wekken.

Margot De Grave Loyson

Marlene Monteiro Freitas & Israel Galván – RI TE (Kunstenfestivaldesarts)

Gedanste ambiguïteit, versie slapstick

Marlene Freitas en Israel Galván vertegenwoordigen uiteenlopende artistieke werelden. Zij maakt voorstellingen op het snijpunt van dans en performance, die steevast ook zijn doordrongen van een carnavaleske, aan het groteske grenzende theatraliteit (haar werk heeft iets ‘Ensoriaans’). Hij vernieuwt sinds einde jaren negentig de flamencotraditie door ze te vermengen met daaraan vreemde bewegingen uit sport of populaire cultuur. Samen creëerden ze RI TE in goed vier dagen voor het Festival d’Automne à Paris, dat Freitas in 2022 als centrale gast verwelkomde. De korte creatietijd was mogelijk door hun gemeenschappelijke focus op de kunst van het gebaar.

Rudi Laermans

Soa Ratsifandrihana – Fampitaha, fampita, fampitàna (Kunstenfestivaldesarts)

Gestript van de westerse overheersing

In Fampitaha, fampita, fampitàna grijpen Soa Ratsifandrihana, Stanley Ollivier, Audrey Mérilus en Joël Rabesolo terug naar hun roots en herappropriëren ze hun culturele identiteit. Dat levert een virtuoze en bruisende, maar ook complexe performance op. De handvatten om die te begrijpen, vind je in de podcast Rouge cratère, het eerste deel van het tweeluik waartoe deze performance behoort.  

Daphne de Roo

Clara Furey – UNARMOURED (Kunstenfestivaldesarts)

Desiring dissolution

Recently, a notable number of artistic productions have centered around the theme of water. Montreal-based choreographer Clara Furey’s Unarmoured, presented at this year’s Kunstenfestivaldesarts, is one of those. The piece sets out to reclaim eroticism by investigating water, and specifically waves. Surprisingly, what is appealing about Furey’s handling of this popular theme is her refreshingly literal approach.

Dagmar Teurelincx

Begüm Erciyas – Hands Made & Moe Satt – Nothing But Fingers (Kunstenfestivaldesarts)

Handwerk

Van synchrone swipechoreografieën tot vingermaskers in pauwvorm: Kunstenfestivaldesarts presenteert een double bill met performances van Begüm Erciyas en Moe Satt waarbij de hand centraal staat. Welk verhaal vertellen onze handen? 

Natalie Gielen

Marcus Lindeen & Marianne Ségol – Memory of Mankind (Kunstenfestivaldesarts)

A dialogic theatre from depressed dinosaurs

In a salt mine in the Austrian Alps lies an archive created by ceramist Martin Kunze, called The Memory of Mankind – a back-up of all human knowledge on ceramic plates. What do we want to preserve for the future? And who gets the authority to decide that? In their new performance, Swedish theatre maker Marcus Lindeen and French dramaturge Marianne Ségol ingeniously interweave Kunze’s project with the story of a queer archeologist and a couple that is confronted with amnesia.

Caroline Lee-Jeong

Maria Hassabi – On Stage (Kunstenfestivaldesarts)

Een slijpsteen voor je aandacht

Met de typerende extreem trage choreografieën situeert het oeuvre van Maria Hassabi zich op het spectrum tussen beeldhouwkunst en dans. Het wordt zowel getoond in theaterruimtes als in musea en kunstgalerijen verspreid over verschillende continenten. On Stage geeft met de titel alleen al weg in welk soort ruimte het werk dit keer plaatsvindt. De danssolo thematiseert de frontale verhouding tussen publiek en performer, kenmerkend voor het theater of de concertzaal. Dit soort van doorgedreven performatief onderzoek klinkt behoorlijk droog, en ervaringen met eerder werk van Hassabi kunnen dat vooroordeel nog versterken. Toch is On Stage een ronduit indrukwekkende voorstelling.

Sébastien Hendrickx

Carolina Bianchi & Carolina Mendonça – We do not comfortably contemplate the sexuality of our mothers (Kunstenfestivaldesarts)

I met Hydra in a damp cinema

This performance was commissioned by the Kunstenfestivaldesarts to commemorate legendary Belgian filmmaker Chantal Akerman and her oeuvre. Carolina Bianchi and Carolina Mendonça, both Brazilian, ran into many conundrums when given this task. Talking about the artist through the lens of their art overshadows them, says Bianchi. She explains that by engaging with the artist’s work we mistakenly think that we understand them, that we know how they think. It can happen that the art exhibits apathy to something the artist believes in, like, in Akerman’s case, romantic love.

Ugnė Noreikė

Faye Driscoll – Weathering (Kunstenfestivaldesarts)

Samenhandelen als performatief statement

Weathering van de Amerikaanse artieste Faye Driscoll is een uitzonderlijke, beklijvende productie omdat ze op een intelligente manier de ‘wildheid’ van de performancekunst absorbeert.

Rudi Laermans

Arkadi Zaides/laGeste – The Cloud

Een morbide choreografie

Klaas Tindemans

Toshiki Okada/Düsseldorf Schauspielhaus – Homeoffice

A Contemporary Ghost Tale of Hyper-(Dis)-Connection

“Remote work,” “telecommuting,” “digital nomadism” — paradisiacal conditions promising flexibility, freedom, and the coveted attainment of work-life balance. But is it truly so? Toshiki Okada’s new play at the Düsseldorf Schauspielhaus unfolds as a ghost story that dares to turn into a musical, where we can find ourselves as the protagonists.

Luca Domenico Artuso

Toshiki Okada/chelfitsh – The Window of Spaceship In-Between (Kunstenfestivaldesarts)

Wie is er bang van de anderstalige?

In het ruimteschip In Between reizen vier niet-moedertaalsprekers, een androïde en een buitenaards wezen door het heelal, met één missie: de Japanse taal exporteren naar andere sterrenstelsels. Joachim Robbrecht observeert hoe de nieuwe filosofische parabel van Toshiki Okada niet helemaal landt in Brussel, een stad waarin veeltaligheid met de paplepel wordt meegegeven.

Joachim Robbrecht

INFINITY FOREVER – Mats Vandroogenbroeck & Jonas Baeke/Kopergietery

Van hier tot aan de ruimte en terug

Voor eeuwig en altijd, dat droomt elke romantische ziel. Wie hoopt op zo’n einde in Infinity Forever (12+) komt van een kale reis terug. In Bambiraptor keerden ze het kinderbrein binnenstebuiten, nu verkennen Jonas Baeke en Mats Vandroogenbroeck de krochten van het gebroken hart. Vervoegd door Maria Magdalena de Cort beschouwt het makersduo de (stukgelopen) jeugdliefde vanuit een tienerperspectief.

Liesbeth De Clercq

Ontroerend Goed – Thanks for Being Here

Onbewuste figuranten in een slapstickstuk

Waar het oeuvre van Ontroerend Goed zich in essentie als participatief ervaringstheater laat definiëren, gaat hun nieuwe voorstelling Thanks for Being Here nog een stap verder. Niet slechts deelname wordt toegelaten: het onvoorspelbare zélf wordt tot theatergenre verheven. De gevestigde grenzen tussen acteur en toeschouwer, bühne en scène, theater en realiteit worden door Ontroerend Goed maximaal afgetast en doorprikt. En dat doen ze met glans.

Tilde De Vylder

residu – Menzo Kircz & Eleonore Van Godtsenhoven

Een machine om objecten te produceren

Menzo Kircz en Eleonore Van Godtsenhoven zoeken in residu naar verschillende betekenissen die achter een hoop prulletjes kan liggen. Hele verschillende werelden toveren ze op scène, de ene al abstracter dan de andere. Het ene moment is het object de aanleiding voor een verhaal, het andere is het een pion op een spelbord. Het is een best fascinerend experiment, al haalt het ook wat levendigheid uit het stuk.

Elie Agniel

It’s like a finger pointing a way to the moon – Moya Michael, KVS & WIELS

De weigering om uit te sterven

In It’s like a Finger Pointing a Way to the Moon zoekt choreografe Moya Michael verlichting in het sacrale karakter van gemeenschap en de kracht van transformatie. In deze dialoog met locatie, tijd en nabijheid, zinspelen Michael’s vloeiende bewegingen rond de scenografie op de mogelijkheid om te aarden in de diepere waarheden en ervaringen die zo’n verlichting vertegenwoordigt. 

Hugues Makaba Ntoto

Klytaimnestra – Toneelhuis, Olympique Dramatique & STAN

Het gaat over de wind. De wind die niet wil waaien, waardoor de Griekse oorlogsvloot niet naar Troje kan uitvaren. De godin Artemis is vertoornd, omdat de Grieken een zwangere haas hebben gedood. Ze eist een offer: Iphigeneia, dochter van koning en krijgsheer Agamemnoon. Hij geeft toe en hij offert haar op. Klytaimnestra, koningin en moeder van Iphigeneia, is woedend, ze zint op wraak, tien jaar lang, terwijl Agamemnoon de Trojanen verslaat en vernietigt. Agamemnoon, het eerste deel van Aischylos’ trilogie Oresteia gaat over de terugkeer uit Troje en de wraak in Argos. Klytaimnestra doodt haar man, en laat Kassandra, de Trojaanse prinses die Agamemnoon als ‘oorlogsbuit’ meebracht, doden. Het ensemble rond regisseur Jolente De Keersmaeker (STAN) bewerkte deze tragedie en veranderde de titel, om goede redenen: Agamemnoon heet voortaan Klytaimnestra. Klytaimnestra is het hoofdpersonage, de heldin zogezegd. Maar het zou net zo goed Iphigeneia kunnen zijn, of de geest van Iphigeneia. In deze Klytaimnestra is zij bijna de hele tijd aanwezig. Zwijgend, dansend: zij maakt de wind. Pas helemaal op het einde zegt ze iets, iets bitters, iets gelatens. Ze heeft de geschiedenis niet kunnen veranderen.  

Klaas Tindemans

Flesh can’t can’t not’t ‘tis flesh h… – Mario Barrantes Espinoza

Fruit, queer zijn en perreo

Met reggaetón-beats in de inkomhal begint de nieuwste voorstelling van Mario Barrantes Espinoza al met een levendige energie. Flesh can’t can’ t not’t flesh h… is echter meer dan gewoon een dansfeestje, maar een verkenning van verleiding, ontdekking en de export van exotisch fruit. Het is een multimedia performance waarbij elk medium zijn waarde heeft in het geheel, iets waar niet veel voorstellingen in slagen.

Noah Lena Vercauteren

Medea’s Kinderen – Milo Rau/NTGent

Bringing a dragon to the shore of Oostende

Top of the show: a man dressed in black arranges seven chairs on the stage in front of red curtains. He takes a sip of water from a plastic water bottle, gazes out at the audience, tensely checks his cue sheet. He walks to the middle of the stage, but the lights remain bright on the audience. His name is Peter Seynaeve, the man says, and the aftertalk to Milo Rau’s Medea’s Kinderen will commence shortly.

Caroline Lee-Jeong

The poem without a Hero – Oxana Sankova

Zo veel te vertellen

Oxana Sankova brengt in The poem without a Hero een krachtig zoeken naar haar verhouding met haar vaderland Rusland. Het lukt haar om moeilijke gedachten en gesprekken te ontmijnen door afstand te nemen van haar eigen verhaal en zichzelf in derde persoon te beschrijven. Een sterke scenografie, een belangrijk verhaal en een enorme zin om het te vertellen. Misschien iets té veel zin.

Elie Agniel

Hamel. Deep Time River – YouYou Group

Een langgerekte oproep om al luisterend te worden meegesleept

HAMEL – Deep Time River laat veel ruimte aan onbestemdheid. Begin en einde zijn rafelig, het podium wordt zowel in adembenemende scènes als totale schemer gehuld en waar een youyou-kreet eindigt, weten zelfs de zangers niet. De condities zijn niet almaar optimaal om die onbestemdheid te waarderen, maar waar de meerstemmige kreten je ook toe leiden: het is er boeiend vertoeven. HAMEL is een langgerekte oproep om al luisterend te worden meegesleept.

Sixtine Bérard

Ombra – Alain Platel/Opera Ballet Vlaanderen

Een atypisch spektakel

De boom van Berlinde De Bruyckere maakt al indruk vóór er één noot gespeeld is, vóór er één danspas gezet is. De toon is daarmee meteen gezet bij Ombra, de voorstelling die Alain Platel maakte met orkest, koor en dansers van Opera Ballet Vlaanderen.

Klaas Tindemans

Klein Jowanneke gaat dood – Johan Petit/marthatentatief

Klein Jowanneke gaat nog steeds dood

Klein Jowanneke, het alter ego van Johan Petit, ging al eens eerder dood. Van 2007 tot 2011 speelde Petit de voorstelling Klein Jowanneke gaat dood. Maar schelmen hebben de eeuwige jeugd. En dus keert Klein Jowanneke na 15 jaar terug. Petit zelf nadert ondertussen de vijftig, heeft een gezin, een ei zo na afbetaald huis en een Citroën Berlingo. Tot grote verwarring van Klein Jowanneke, die overigens nog steeds dood is. Dat is de voorstelling vijftien jaar later zeker niet, ook al voel je dat de tijden veranderd zijn.

Karel Vanhaesebrouck

BRUT – Kinga Jaczewska

De schittering van brutale eenvoud

In BRUT gaat Kinga Jaczewska op zoek naar de expressie van betonnen wanden, de vreugde in minimalisme en de kleurschakeringen in monochromie. Een triomfantelijke ode aan de schoonheid van de danse brute. Een feest voor de aandachtige blik. 

Natalie Gielen

Voice Noise – Jan Martens / GRIP

The most powerful muscle

In the respectful and mindful silences between the dance and music numbers the audience at the premiere of Jan Martens’ Voice Noise was shifting in their seats and coughing. I’d never been so aware of the voice noises produced by the audience, the different pitches and ages of coughs amused me. That was the audience’s answer to the often strange manoeuvres that the voice and the body performed on the stage. Six very different bodies, a set of muscles, moved on the stage as if pushed by yet another muscle, the voice. Is the voice a muscle, I ask myself. It has the power of one, answers Martens. Assembling separate performances and a few choreographed group dances, he seems to ask the question of how different, specifically usually silenced or forgotten female voices can move us.

Ugnė Noreikė

De miskenden – Lazarus / Günther Lesage, Greg Timmermans en Stefaan Van Brabandt

De culturele elite op de korrel

De Miskenden van Stefaan Van Brabandt, waarin twee miskende kunstenaars alle rechtse en linkse (voor)oordelen over de culturele elite fileren, leunt nogal tegen het theater van Thomas Bernhard aan volgens Klaas Tindemans. De voorstelling is onderhoudend én scherp, maar theatraal wat dubbelzinnig.

Klaas Tindemans

Dwarskijker – de Roovers

Hoeveel waarheid kunnen we aan? Dat is de centrale vraag van Dwarskijker, de actualisering van Molières klassieker De Misantroop die de Roovers dezer dagen op de planken brengen. Alleen is het onduidelijk waar nu precies de noodzaak ligt van deze opvoering.

Ciska Hoet