Op 10 februari donderen we over een donkere autostrade naar The Agenda, een queer bar in Brussel. Daar vindt de zevende editie van ‘Propaganda’ plaats, een show waar performatieve queer/drag art een plek krijgt. Het thema van deze editie is Eros, ter ere van Valentijn die voor de deur staat. Het event wordt gehost door de drie Brusselse drag artiesten Krasna, Belli en King Kovaci.

Normaal ben ik echt een openbaar-vervoer-slet, maar één van mijn beste vrienden, de mooie doch griezelige Krietjur, is uitgenodigd om er op te treden. Om het vervoer zowel vlot als veilig te laten verlopen, boeken we een auto via Degage. Een schetst: we zitten met vijf flikkers in een dikke Dacia, goede slechte popmuziek raast door de speakers en we kakelen als pasgeboren heksen. Vraag me niet hoe, maar uiteindelijk belanden we allemaal heelhuids op de happening. 

Er is een steeds groeiende esthetische verscheidenheid in de drag scene. Waar een paar jaar geleden de inzet vooral leek om female illusion na te jagen — natuurlijk ook op een paar uitzonderingen na — is er nu veel meer ruimte voor experiment en speelsheid.Naast de eerder klassieke drag outfits zien we bijvoorbeeld ook Belli in een volledig metalen ridder harnas met bijhorend zwaard.

De meer dan tien verschillende performances zijn eerlijke, radicale en verregaande onderzoeken naar (gender)performativiteit en de restricties én mogelijkheden ervan. Chéri·e Chapstick zie ik een bewegingsonderzoek op de scène brengen, waarin die ontleedt hoe mannen bewegen in de publieke ruimte en hoe hun lichaam zich daartoe verhoudt. Krietjur reflecteert, met langvingerige handschoenen, over de restricties, mogelijkheden en misschien zelfs bij momenten absurditeit van vrouwelijke mode. Diablo Kahlo vermengt het geweld dat voor vrouwen vaak gekoppeld is aan romantische liefde met popicoon Lady Gaga. Puki Harana brengt een intieme en breekbare zegging van een tekst, waarin ze de objectpositie afwijst en zichzelf tot subject verheft. 

Ik zal altijd verdedigen dat wat drag artiesten op het podium zetten van een radicaler, intenser en oprechter niveau is dan veel van de dingen die in theaterzalen verschijnen. Die performances weten ze te vertalen met beperkte technische mogelijkheden — zo staat iemand bijvoorbeeld achteraan de zaal op een barkruk met een zaklamp te schijnen om als volgspot te dienen. Wat ontstaat geeft meer, draagt meer, dan sommige producties met een uitkoopsom waar ik jarenlang mijn huur mee zou kunnen betalen.

“Drag artiesten tonen zich, op de beste manier, als Victor Frankensteins. Ze snijden dan wel geen dode lichamen open, maar maatschappelijke noties en verwachtingen.”

Drag artiesten tonen zich, op de beste manier, als Victor Frankensteins. Ze snijden  dan wel geen dode lichamen open, maar maatschappelijke noties en verwachtingen. Net als Victor stellen ze die op een nieuwe manier samen en blazen er leven in. Wat uiteindelijk op het podium gebracht wordt draagt vaak een inherent ironie of afstand met zich mee, zonder zich over te geven aan het al te gemakkelijke cynisme of aan reductionistische humor — de schakering van contrasterende elementen brengt een kloof op scène die alles net ontzettend scherp, voelbaar en bedacht maakt.

Als laatste wil ik nog de hand reiken aan de spreekwoordelijke ik-van-vijf-jaar-geleden, aan de jonge queers die zich eenzaam voelen, alleen voelen, geïsoleerd voelen, onbegrepen voelen. Er is hier een hele wereld die klaarstaat om je te omarmen en je graag te zien. De queer scene in Vlaanderen en Brussel is echt aan het bloeien, en gaat dat nog lang doen. Niets is beter om je angst en twijfel weg te wassen dan samen met queer mensen kijken naar queer kunst in een queer ruimte. 

Kom, kom, kom.

“The people running the society call the shots as if they’re still living in one of those little villages, where they kill the ones they don’t like or put them in the forest to die… when somebody else is running a society like that, and you are the one who would be put out to die, it gets too hard to stay out in that society all the time. And that’s when you find a place, and you try to bar the door and check all the people who come in. You come together to see what you can do about shouldering up all of your energies so that you and your kind can survive… But that space while it lasts should be a nurturing space […] In fact, in that little barred room, where you check everybody at the door, you act out community.”

– Bernice Reagon, “Coalition Politics: Turning the Century” (1983)

© Iro Tseytlin

© Lena Ramzani

© Lena Ramzani