143 | Etcetera

#143
15.12 — 14.03.2016

print

Txt

De kleine redactie (ed. 142-147)

Kunstkritiek 3.0

De positie van de kunstkritiek als publieke en onafhankelijke instantie die de waarde van kunstwerken inschat, staat onder druk. Ligt het probleem vooral bij het verkleinen van de analoge markt van dag- en weekbladen? Of doet de digitale omgeving waartoe zij haar toevlucht neemt, de kunstkritiek van zichzelf vervreemden? Volgens Sébastien Hendrickx kampt de kunstkritiek vandaag met een nog existentiëler vraagstuk.

Sébastien Hendrickx

Het meten van het onmeetbare

Een briefwisseling over het subsidiekanaal The Art of Impact

Nederland kent een nieuwe subsidieregeling: The Art of Impact. Dit programma wil ‘bestaande en nieuwe kunstprojecten die een duidelijk maatschappelijk effect hebben onderzoeken en stimuleren’. De redactie van Etcetera vroeg Lara Staal en Tobias Kokkelmans, beiden werkzaam in het Nederlandse theaterveld, naar hun standpunten over dit initiatief en de mogelijke invloed ervan. Hieronder volgt hun e-mailwisseling.

Lara Staal, Tobias Kokkelmans

Ecobularium: The field is a forest

Andros Zins-Browne

Food politics

Danae Theodoridou in conversatie met Christophe Meierhans over Verein zur Aufhebung des Notwendigen – A Hundred Wars to World Peace

De Zwitserse kunstenaar Christophe Meierhans (1977) is componist, videoregisseur en performancekunstenaar. Zijn laatste werk Verein Zur Aufhebung des Notwendigen (2015) is een maaltijd die rond de democratie draait. Niet de democratie als een institutioneel instrument voor massaorganisatie, maar als iets wat we als individu internaliseren in ons dagelijks leven. Tijdens de performance worden mensen samengebracht rond een maaltijd die ze zelf bereiden en verorberen op het podium. Danae Theodoridou ging in gesprek met Meierhans over de politiek van het koken.

Christophe Meierhans, Danae Theodoridou

Kaapstad will never be the same again

Hoe het public arts festival Infecting the City omgaat met de herinneringen aan apartheid

Onderzoekers Sofie de Smet en Marieke Brey ne trokken in het kader van hun doctoraatsonderzoek over traumaherstel en theater naar het public arts festival Infecting the City in Kaapstad. Ze zagen hoe verontwaardiging en onvrede over de door geweld geteisterde regenboognatie als een rode draad door het festival liepen. Welke plaats hebben de podiumkunsten in een samenleving met een bewogen geschiedenis zoals die van Zuid-Afrika? Een getuigenis.

Sofie de Smet, Marieke Breyne

Kunstenaarsbijdrage: Oblivion

Sarah Vanhee

Samenwerking als micropolitieke praktijk

Notities bij nieuwe publicaties van Rudi Laermans en Bojana Kunst

Discussies over arbeid en samenwerking zijn vandaag alomtegenwoordig in het maatschappelijk debat, alsook in de discoursvorming over podiumkunsten, zoals blijkt uit de nieuwe boeken van de Belgische socioloog Rudi Laermans en de Sloveense filosofe Bojana Kunst. Jeroen Peeters las beide publicaties en pende enkele gedachten neer.

Jeroen Peeters

Ecobularium: Energy

Martin Nachbar

Problemen choreograferen

Een gesprek met Bojana Cvejić en Tom Engels

Naar aanleiding van de publicatie van Bojana Cvejić’ meest recente boek Choreographing Problems: Expressive Concepts in European Contemporary Dance and Performance ging Tom Engels in gesprek met haar. Deze ontmoeting vormde een gelegenheid om het niet alleen over het boek te hebben, maar ook een stand van zaken op te maken over het veld van choreografie, dans en performance.

Bojana Cvejić, Tom Engels

De verlokking van de roman

Romans zijn een populaire bron voor theatermakers die met tekst aan de slag gaan. Worden er dan geen interessante theaterteksten meer geschreven? Wat zijn de charmes van de roman voor het theater van vandaag? Erwin Jans maakt een genealogie van de verhouding tussen de roman en theater om uit te komen bij een nieuw inzicht over de huidige visie op tekst voor de scène.

Erwin Jans

Als objectiviteit het wint van waarde…

Het nieuwe Kunstendecreet doorgelicht.

Charlotte De Somviele, Dries Douibi

Voorbij de kroniek. Over het belang van theatertijdschriften

Tijdens het voorbije Theaterfestival organiseerde Het Firmament op 10 september 2015 #DocumentingPerformingArts: een reflectiemoment rond documentatie en documentering. De centrale vraag was hoe de overdracht en de studie van vluchtige kunstpraktijken kan worden bevorderd. Aan thematafels werden uiteenlopende voorbeelden en methodieken besproken. De focus lag hierbij op het delen van ervaringen en kennis. Documenta en Etcetera hadden een boeiend rondetafelgesprek aan “tafel 4” over het belang van het theatertijdschrift in het documenteren van de podiumkunsten. In deze meerspraak geven wij u graag – bij wijze van co-creatieve inleiding op dit Documenta-nummer –inzage in onze gedachtegang van die dag.

Elvira Crois, Thomas Crombez, Sofie de Smet, Sébastien Hendrickx, Kristof van Baarle, Christel Stalpaert, Pieter Vermeulen

Ecobularium: Bio-industrie

Nick Steur

Ecobularium: Air

David Weber-Krebs

MULTILINGUAL

The art of housekeeping

Lars Kwakkenbos in conversation with Martin Nachbar and Jeroen Peeters on sustainable development and the arts

Lars Kwakkenbos

recensies

Monkey Mind – Platform K en Les Ballets C de la B

Ze staan er wat raar bij op hun kleine pedestal. Ondergoed aan, bruine zak over het hoofd. Het is een beeld dat vele associaties oproept en ons meteen nieuwsgierig maakt. We proberen uit te zoeken wie er precies staat. Kunnen we iemand herkennen? Platform K brengt in hun dansvoorstellingen mensen met een beperking samen met reguliere kunstenaars. Hier zijn het twee dansers van Les Ballets C de la B met drie dansers met een beperking. Ongewild vragen we ons misschien af of we zien wie de dansers van Les Ballets C de la B zijn en wie de dansers met een beperking zijn. De bruine zakken zijn meteen ook een statement. We worden belemmerd in onze zoektocht naar herkenning. We weten niet hoe de dansers er uitzien. Hoewel de papieren zakken ook beelden oproepen van straf en bespotting, komt vooral het egaliserende principe naar voor. Het lijkt de sleutel in deze voorstelling. We worden gevraagd te kijken naar deze mannen en vrouwen als dansers: niet meer, niet minder.

Eline Van de Voorde

Hebzucht, Angst, Hoop – Het Nieuwstedelijk

Emancipatie van de afwezige

Naar aanleiding van de polemiek met recensente Evelyne Coussens in 2014 maakte regisseur Stijn Devillé kenbaar dat zijn voorstellingencyclus Hebzucht, Angst, Hoop – over de oorzaken, gevolgen en uitwegen van de financiële crisis –in de eerste plaats beoordeeld wil worden als politieke daad. In haar bespreking trok Coussens volgens hem vooral teveel aandacht naar het artistieke (“er is te weinig theater aan jouw theater”). Laat dit stuk daarom een poging zijn Devillé’s suggestie op te nemen, los van elke bedenking bij die artistieke waarde. Maar wat kan dat betekenen, theater als verzetsdaad?

Jan-Jasper Persijn

dbddbb – Daniel Linehan/Hiatus

Nieuwe klanken, nieuwe ruimte

Al bij het binnenkomen houdt dbddbb de belofte in van iets moois. Op het halfduistere podium schemert een scenografische installatie van het ontwerpersduo 88888: een abstract ogend woud van ragfijne pegels (233 stuks om precies te zijn) die vanaf een metalen plafondraster op verschillende, mooi geritmeerde lengtes naar beneden hangen. Straks zullen ze als een reusachtige modernistische lichtconstructie de verticale dimensie (boven/midden/onder) van de voorstelling accentueren. Aan een aantal van de dunne staven bengelen in een grote, horizontale kruisvorm een twintigtal sneakers, dubbel zoveel als degene waarmee de vijf dansers de podiumruimte in kaart zullen brengen.

Lieve Dierckx

Mount Olympus. To glorify the cult of tragedy, a 24 hour performance – Jan Fabre/Troubleyn

Regime art

‘Breathe, just breathe. And imagine something new.’ After sitting for a gruelling 24 hours you, at last, hear the closing words of Mount Olympus. A quarter of an hour earlier the audience in the Bourla Theatre in Antwerp had stood up en masse already to cheer on Jan Fabre’s ‘warriors of beauty’ who, covered in colourful layers of paint and glitter, were rhythmically shaking their backsides up and down in the direction of the audience. It’s called twerking. This dance move became world famous thanks to superstar Miley Cyrus who, in the world of mainstream pop culture, enjoys the dubious status of having pushed back even further the limits of the pornification of the human body. What does Fabre himself actually understand by ‘something new’? The aura of a heroic social resistance hangs around his ubiquitously hyped, superlative-laden ‘masterpiece’, while the performance merely reproduces the dominant ideology of our time in a heightened form.

Sébastien Hendrickx

Mount Olympus. To glorify the cult of tragedy, a 24 hour performance – Jan Fabre / Troubleyn

Regimekunst

‘Breathe, just breathe. And imagine something new.’ Na een afmattende zit van 24h hoor je eindelijk de slotwoorden van Mount Olympus. Een kwartier eerder veerde het publiek in de Bourlaschouwburg al massaal recht om Jan Fabre’s ‘krijgers van de schoonheid’ toe te juichen, die bedekt onder veelkleurige lagen verf en glitterstof, hun achterwerk ritmisch op en neer stonden te schudden in de richting van het auditorium. Twerken heet zoiets. De dansstijl werd wereldberoemd dankzij de superster Miley Cyrus, die binnen de wereld van de mainstream popcultuur de twijfelachtige status geniet de grenzen van de pornificatie van het menselijke lichaam nog verder te hebben opgerekt. Wat stelt Fabre zich eigenlijk zelf voor bij ‘something new’? Rond zijn alom gehypete en met superlatieven overladen ‘meesterwerk’ hangt het aura van een heroïsch maatschappelijk verzet, terwijl de voorstelling gewoon de dominante ideologie van onze tijd reproduceert in een verhevigde vorm.

Sébastien Hendrickx

Beckett Boulevard – De KOE

In de richting van het midden

Beckett Boulevard opent met het afspelen van een radio-interview: een bekende stem stelt Natali Broods de vraag waar deze voorstelling in het hoofd van de makers precies is begonnen. Ze antwoordt met een persoonlijk beeld, een verre reisherinnering aan hoe zij als negentienjarige over een stuk niemandsland tussen Frankrijk en Duitsland sprong. Daarmee is meteen ook een opening gemaakt: beginnen is voor De Koe altijd een kunstgreep, een weloverwogen en gewichtige act. Dit expliciete beginnen – rondom de vraag wat het betekent te beginnen – anticipeert de zo typerende stijl van dit gezelschap, waarbij achter elke beweging, elke uitgesproken regel tekst, een vraagteken lijkt te staan. Het denkwerk dat hun voorstellingen vormgeeft, schemert steeds door in het uiteindelijke resultaat. In Beckett Boulevard ontwikkelt de vraag zich langzaamaan tot een fundamentele twijfel.

Jan-Jasper Persijn

Closer – SKaGeN & Mathijs F. Scheepers

Acteurs 1, technologie 0.

Brengt technologie ons werkelijk ‘closer’? De vraag geldt evenzeer in de wereld buiten het theater als in de voorstelling van Mathijs Scheepers (SKaGeN) waarin de scène zijn verlengde vindt in een app op de smartphone van de toeschouwer.

Kristof van Baarle

Paradis – LOD Muziektheater & Hof van Eede

Paradis: Ode aan de omweg

De werkelijkheid zoals die is, is simpelweg ondraaglijk. Zoals je een tang nodig hebt om een gloeiende kool op te rapen, zo heb je een hulpstuk nodig om zelfs maar in de buurt van de realiteit te komen: om niet verbrand te raken – om niet zot te worden – door het besef van die rauwe, niet-causale, niet-rechtvaardige, niet-morele opeenvolging van gebeurtenissen waaruit het leven, ieders leven, bestaat. Storytelling is misschien wel de oudste tool om met die chaotische willekeur om te gaan. Het verzinnen van een narratieve structuur die pijnlijke gebeurtenissen in een groter kader plaatst biedt troost en zingeving achteraf, maar in sommige gevallen wordt de strategie ook vooraf ingezet. In zijn requiemroman Tonio, over het overlijden van zijn eenentwintigjarige zoon, heeft A.F.T van der Heijden het over de ‘oefening’ in de dood die fictie is. Hij maakt zich sterk dat de verbeelding werkt als een talisman: de worst case scenarios over de dood van zijn kind, die hij in zijn ergste nachtmerries al zo vaak heeft doorleefd, zouden hem in realiteit niet meer kunnen treffen. Vergeefse hoop. Het fictieve anticiperen van de vader is geen amulet. De dood komt alsnog wanneer het hem belieft.

Evelyne Coussens

De Brievenschrijver – Simon Allemeersch/Globe Aroma

Simon Allemeersch opent De Brievenschrijver met excuses. Verontschuldigingen gericht aan zijn vader omdat hij diens grootvader (en dus Simons overgrootvader) een ‘deserteur’ had genoemd in de seizoensbrochure van het Kaaitheater. Wanneer Antwerpen in Duitse handen valt, vlucht soldaat Allemeersch naar Nederland. Vier jaar lang verblijft hij er in Zeist in een groot vluchtelingenkamp waar hij de dagen vult met het tegen betaling schrijven van brieven en een opleiding als machinist. In de voorstelling wordt de reconstructie van die persoonlijke geschiedenis tegenover de actuele asielcrisis geplaatst.

Jasper Delbecke

Home Visit Europe / Rimini Protokoll

De zoete smaak van Europa

Met Home Visit Europe trekt het Duitse gezelschap Rimini Protokoll van woning naar woning, op zoek naar het antwoord op de vraag “Wat is Europa?”. In een gezellige huiskamersetting wordt dit abstracte, geografische concept afgezet tegen het individuele karakter van de vijftien toeschouwers die één avond lang de tafel delen; om zo aan den lijve te ondervinden hoe snel een gemeenschap zich kan vormen.

Lieze Roels

Nieuwsbrief

Advertenties

#14315.12 — 14.03.2016

print

MULTILINGUAL

recensies

#143
15.12 — 14.03.2016