Dossier: René Pollesch | Etcetera

Dossier: René Pollesch

René Pollesch (°1962) was zonder meer een van de meest toonaangevende Duitse toneelauteurs- en regisseurs. Hij studeerde Toegepaste Theaterwetenschappen aan de universiteit van Giessen, waar hij les kreeg van onder meer Hans-Thies Lehmann, Heiner Müller en Robert Wilson. Na korte periodes in Luzern en Hamburg leidde hij tussen 2001 en 2007 Prater, de tweede scène van de Berlijnse Volksbühne. In 2021 werd hij intendant van diezelfde iconische Volksbühne am Rosa-Luxemburg Platz. Pollesch overleed onverwacht op 26 februari 2024 en laat tal van theaterteksten na. In dit dossier bundelen we enkele teksten uit ons archief waarin zijn rijke oeuvre centraal staat.

Alleen kan ik niet denken

Een paar gedachten over René Pollesch

Milo Rau

in memoriam#17402.2024

Over tegentijdsheid

In een wereld waarin alles steeds sneller en steeds anders moet, waarin eeuwige vooruitgang de status quo bepaalt, kan ‘tegentijdsheid’ een verfrissend tegenwicht bieden. Dat heeft niets met nostalgie of ouderwetsheid te maken, schrijft Joachim Robbrecht, wel met een zekere vertraging, een aandacht voor wat anders razendsnel zou verdwijnen. Met de Volksbühne in Berlijn als voorbeeld pleit hij voor tegentijdsheid als een vorm van verzet tegen de genadeloze wegwerplogica van het kapitalisme.

Joachim Robbrecht

essay#17206.2023

Wat Duitsland kan leren van België

Vrije scène of heilig theaterhuis? Pleidooi voor kruisbestuiving

Aan twee vuurtorenprojecten voor de vernieuwing van het Duitse theater  – de Berlijnse Volksbühne en  de Kammerspiele in München – kwam in april 2018 vroegtijdig een einde. De redenen daarvoor zijn erg verschillend. Willen we er lessen uit trekken, dan moeten we de huidige debatten over het Duitse theaterlandschap onder de loep nemen.

Stefan Bläske

essay#15306.2018

Het systeem Pollesch’: Over het theaterwerk van René Pollesch’

Wie pakweg drie stukken van de Duitse theatermaker René Pollesch heeft bijgewoond, krijgt al snel de idee dat er zoiets als ‘het systeem Pollesch’ bestaat. In wezen komt dat neer, zo schrijft Rudi Laermans, op een reeks don’ts. Waaruit bestaat dit systeem precies? Laermans beschrijft en analyseert het, en legt er tegelijk de filosofische en sociologische achtergronden van bloot. ‘Theater is voor Pollesch in alle betekenissen van het woord een gemeenschappelijke ruimte van reflectie.’

Rudi Laermans

essay#13603.2014

Berlijn in een oogopslag

Het theaterleven in Berlijn leeft met een sterke traditie: een politiek geladen overlevering vanuit het geëngageerde Oosten. En het sociaal democratische Westen. Maar hoeveel is er na de val van de muur nog over van dit politiek engagement? In hoeverre heeft de economische crisis de creativiteit de mond gesnoerd? En hoe verhoudt de DIY (Do It Yourself) scène van de jaren ’90 zich tot het huidige institutioneel verkavelde theaterveld? Etcetera gaat het gesprek aan met enkele van de hoofdrolspelers in het huidige Berlijn: Matthias Lilienthal, artistiek leder van HAU, Carena Schlewitt, theatercurator bij HAU, Thomas Ostermeier en Jens Hillje, artistieke leiders van de Schaubühne, en Christoph Schlingensief, ‘politiek geëngageerd’ en controversieel theatermaker.

Elke Van Campenhout

gesprek#10206.2006

Het theater volgens René Pollesch

‘Geld is het allerbelangrijkste’

Momenteel werkt hij aan een ‘nazikomedie’, de man die het Duitse repertoiretheater luidkeels wakker schreeuwde met succesvolle schandaalstukken als Stadt als Beute, Telefavela en 24 Stunden sind kein Tag.

Jeroen Versteele

artikel#9810.2005

Pollesch – Ritsema, autopsie van een conflict

Jan Ritsema

artikel#9502.2005

De revolutionaire onderneming

een theatertekst van René Pollesch

met Bastian Kraft, Astrid Meyerfeldt, Gordon Murphy Krichmeyer, Caroline Peters

René Pollesch

theatertekst#9502.2005

Liefde als biopolitiek

Lidl behandelt personeel ‘mensonwaardig’ (van onze correspondent Rob Savelberg, De Standaard, 11/12/2004)

BERLIJN – De Duitse vakbondskoepel Ver.di beschuldigt de supermarktdiscounter Lidl van ‘overtredingen tegen de menselijkheid’. Er zou bij het snelgroeiende bedrijf een klimaat van angst heersen. De vakbond heeft een honderd pagina’s dik zwartboek over de behandeling van Lidl-personeel opgesteld. ‘Lidl neukt je beter dan elk ander’ (Pablo in der Plusfiliale)

Elke Van Campenhout

recensie#9502.2005

Kapitalisme in turbo

Jeroen Versteele

artikel#9502.2005