#129
01.06 — 30.09.2012

De pdf van deze editie is momenteel niet raadpleegbaar. We doen ons best om dit zo snel mogelijk op te lossen. Geen zorgen! Je kan al de artikels nog steeds lezen op onze website. Vind je alsnog niet waar je naar op zoek bent?
Aarzel dan niet om contact op te nemen met ons via
[email protected], we helpen je graag verder!

print

Uplace

Johan Reyniers

‘De kunstensector is een investeringssector. Dat is de mantra van oKo.’

Enkele maanden geleden vierde het Overleg Kunstenorganisaties (oKo) in het Brugse Concertgebouw zijn twintigste verjaardag. Deze werkgeversfederatie voor de kunsten ging in 1991 van start als de Vlaamse Direkties voor Podiumkunsten (VDP). Sinds die tijd is de organisatie fors gegroeid, het aantal leden sterk verruimd (de teller staat op 165), en hebben de kunsten een avontuurlijke en lange weg afgelegd. Waar waren we toen, waar zijn we aanbeland en waar gaan we naartoe? In het vooruitzicht van de beslissing – uiterlijk eind juni – van de Vlaamse regering over de subsidiëring binnen het Kunstendecreet voor de periode 2013-2016 had Etcetera een gesprek met oKo-voorzitter Hugo Vanden Driessche, directeur beleid Paul Corthouts, en directeur juridische zaken en sociaal overleg Liesbeth Dejonghe.

Johan Reyniers

Into the Twilight Zone: Dramaturgie van een Götterdämmerung

Met De misdaad ging midden mei in de Antwerpse Bourlaschouwburg het derde en afsluitende deel van Guy Cassiers’ enscenering van De man zonder eigenschappen in première. Twee weken later was als afsluiter van het Kunstenfestival-desarts in Brussel de volledige trilogie voor het eerst als marathonvoorstellingte zien. Dramaturg Erwin Jans blikt terug op de tekstbewerking van de zowat 2000 romanpagina’s van Robert Musil rond het Oostenrijks-Hongaarse rijk van vlak voor de Eerste Wereldoorlog. ‘De Belgische communautaire perikelen, de internationale financiële meltdown en de Europese crisis,’ zo schrijft hij, ‘vormden voor Guy Cassiers niet alleen de concrete politieke context voor, maar ook de directe aanleiding tot de Musil-enscenering.’

Erwin Jans

Op de grens van de waarachtigheid

Bergman bij Malpertuis en Toneelgroep Amsterdam

Tijdens zijn leven zag Ingmar Bergman er nauwlettend op toe dat niemand zijn films bewerkte voor toneel. Na zijn overlijden in 2007 kwamen de rechten vrij. De voorbije maanden toerde Theater Malpertuis met Herfstsonate en Toneelgroep Amsterdam (opnieuw) met Kreten en gefluister. Een meerwaarde?

Geert Sels

Greta Coppens

Portret van een toeschouwer

Delphine Hesters brengt een reeks portretten van gulzige toeschouwers zonder professionele band met de podiumkunsten. Via een gesprek over hun traject speurt ze naar wat hen telkens weer naar het theater voert, welke plaats theater of dans innemen in een mensenleven en welke geschiedenis zich ontplooit in de persoonlijke terugblikken en reflecties. Fotografe Bieke Depoorter levert het beeld. Deze aflevering is de vierde en laatste.

Delphine Hesters

Yo, miene men – was nun?

Weimar of het theater van het overleven

‘In april 1930 telde Berlijn al 700.000 werklozen. Winkels gingen over kop, een groot percentage van de middenklasse en de kleine middenstand “proletariseerde”./ Neen, het leven was geen pretje in het Duitsland van eind jaren twintig, beginjaren dertig. Bart Philipsen zag twee producties die zich baseren op twee boeken uit die tijd: SKaGeN bewerkte Berlin Alexanderplatz van Alfred Döblin, en Luk Perceval ensceneerde bij de Münchner Kammerspiele Hans Fallada’s Kleiner Mann – was nun? Twee producties met als centraal gegeven: hoe te overleven?

Bart Philipsen

Demonstratie!

Aengespoeld & opgeligt

Met grote zenuwachtigheid wordt in Vlaanderen uitgekeken naar de subsidiebeslissing van de Vlaamse regering, eind juni, als invulling van het Kunstendecreet voor de periode 2013-2016. De dreiging van mogelijk gewelddadige acties door enkele negatief geadviseerde organisaties wordt blijkbaar zeer ernstig genomen. De voorbije maanden hebben het kabinet van de Vlaamse minister van Cultuur, de inlichtingendiensten van Kunsten en Erfgoed, het Overleg Kunstenorganisaties (0K0) en de Federale Politie op een erg intensieve manier hierover overleg gepleegd.

Youri Dirkx, John Zwaenepoel

Medea of De ondraaglijke paradox

Van alle tragedies die ons uit de Griekse oudheid zijn overgeleverd, is Medea in onze tijd wellicht de populairste. Het stuk leent zich dan ook tot ingrijpende bewerkingen en opvallende ensceneringen. Evelyne Coussens zag de versie van Peter Verhelst in een regie van Paul Koek bij Transparant & de Veenfabriek. In een tekst uit 1994 die tot op heden ongepubliceerd is gebleven, brengt Ludo Verbeeckeen heel andere Medea in herinnering. De Duitse actrice Edith Clever – onder andere bekend van haar werk met Hans-Jürgen Syberberg – bracht de tekst toen helemaal in haar eentje, in de pas gerenoveerde Kaaitheaterstudio’s.

Evelyne Coussens, Ludo Verbeeck

Dansand!

Van 28 juni tot 1 juli vindt in Oostende de derde editie plaats van Dansand!, het festival voor hedendaagse dans op en rond het strand. Net als in 2008 en 2010 tekent Katleen Van Langendonck voor het programma. Hoe is het indertijd allemaal begonnen?

Johan Reyniers

‘Onverschilligheid is de dood in de pot’

Het devious political theatre van Davis Freeman

Kan kunst de wereld redden? – Bijna twintigjaar geleden was het één van de vragen die door Antwerpen 93 Culturele Hoofdstad werden gesteld. Ondertussen weten we dat de wereld écht wel gered moet worden. Maar zal de kunst dat doen? Rudi Laermans sprak met de Amerikaanse performer en theatermaker Davis Freeman over wat hij zelf zijn devious political theatre noemt, dat wil zeggen: politiek theater dat een omweg neemt. Freeman: ‘We stellen vragen en we geven informatie over de kleine keuzes die je elke dag maakt. Mensen kunnen er van meenemen wat ze willen… En hoewel ik dat besef van urgentie voel, moet het werk ook voldoende onderhoudend zijn. Zoals het gezegde luidt: A spoonful of sugar makes the medicine go down!‘

Rudi Laermans

Nodenschemering

Wagner in de cinema

Sinds enkele jaren komt de operaliefhebber in Kinepolis aan zijn trekken voor een bijzondere vorm van filmprojectie: matineevoorstellingen van de Metropolitan Opera (New York) worden via digitale satellietverbinding live en in high definition getoond in bioscoopzalen. Dit seizoen was op die manier onder andere Götterdämmerung van Wagner te zien. Zeker in het geval van de Duitse Überkomponist is dat een interessant gegeven. Want Wagner en film, zo legt Tom Janssens uit, die hebben iets met elkaar.

Tom Janssens

As Bacantes

José Celso Martinez Corrêa/ Teatro Oficina – Uzyna Uzona

Van de vele honderden tragedies die in het antieke Griekenland moeten zijn geschreven en opgevoerd, zijn er eenendertig min of meer volledig bewaard gebleven. Ze zijn niet allemaal even bekend en populair. Iedereen kent Oidipous, maar wie heeft ooit Ion of Helena op de planken gezien? Daarbij lijkt ook het verhaal van de koning die zijn vader doodde en met zijn moeder sliep de laatste tijd wat op zijn retour te zijn; misschien een gevolg van de overkill in de vorige eeuw (die niet voor niets de eeuw van Freud en Oidipous was)? Maar er gaat tegenwoordig geen seizoen voorbij zonder dat een paar Medea’s passeren, en vaak is er ook wel ergens een Oresteia of Bacchanten te zien.

Johan Reyniers

Terra Nova

Eric Joris/ CREW

De podiumkunsten zijn al lang geen exclusieve ‘theaterkunst’ meer. Vanaf de jaren tachtig raakte het Vlaamse theater duchtig besmet door disciplines als performance, plastische kunsten, dans en muziek. In de jaren negentig betraden ook niet-artistieke partners de bühne: ingenieurs, wetenschappers en softwareontwikkelaars. Vandaag zoekt kunst niet enkel omgang meer met kunst, maar ook met wetenschap, filosofie en technologie.

Evelyne Coussens

7 Vrouwen, 7 Kamers

Greet Vissers/ Kunstz

Het idee is prachtig: je brengt mensen samen die uit andere landen in België zijn aangespoeld en je maakt met hen een voorstelling. Omdat ze het Nederlands nog niet goed beheersen, laat je hen spelen in hun moedertaal. De vertaling wordt geprojecteerd, zodat iedereen kan volgen. Ongewoon is zo’n projectie al lang niet meer. Bijzonder in deze voorstelling is het feit dat de actrices verschillende talen spreken. Op een tirade in het Russisch volgt een Turks antwoord en daarna weer een Portugese repliek. Dat is bevreemdend, maar het went.

Kristien Hemmerechts

Wat nodig is

Laura Van Dolron

Ruth Mariën

SuperBodies

Expo

In 1978 schreef Susan Sontag in haar dagboek (dat in april jongstleden bij Penguin Books is verschenen): ‘Only by understanding body as a machine do we give human beings their humanity.’ Het is een paradoxale overtuiging: hoe kunnen mensen menselijk worden als ze met machines worden vergeleken? Worden lichaam en geest dan niet op een fatale, ouderwetse en religieuze manier gescheiden? In zekere zin wel – maar Sontag benadrukte dat het lichaam een machine is, en niet de geest: het lichaam werkt, draait, produceert, functioneert of hapert – en het doet dat volgens eigen wetten, die we nooit helemaal kennen, hoogstens kunnen bijsturen, en slechts beperkt kunnen negeren. Als het lichaam een machine is, dan zijn we allemaal, vierentwintig uur per dag, tot onvoorspelbaar bandwerk veroordeeld.

Christophe Van Gerrewey

Moments. A History of Performance in 10 Acts

Een andere kijk op performance (en dans)

In het ZKM Karlsruhe liep dit voorjaar Moments. A History of Performance in 10 Acts, een ‘levende expo’ waarin werk te zien was van tien kunstenaressen uit de historische hoogdagen van de postmoderne dans en performance. Zes van hen (Marina Abramovib, Graciela Carnevale, Channa Horwitz, Sanja Ivekovib, Lynn Hershman Leeson, Adrian Piper) worden gewoonlijk tot de beeldende kunst gerekend, vier tot de dans (Simone Forti, Anna Halprin, Reinhild Hoffmann, Yvonne Rainer). Maar hoe doeje dat, performance tentoonstellen? De curatoren beperkten zich niet tot de oorspronkelijke ‘act’. Ze kozen ervoor om ook een groep kunstenaars en onderzoekers van een jongere generatie op het werk los te laten – een ‘re-act’ dus. Pieter T’Jonck doet verslag.

Pieter T’Jonck

Teaching Art in the Neoliberal Realm. Realism versus Cynicism

Pascal Gielen & Paul De Bruyne (Eds.)

Jeroen Peeters

Theater und Migration. Herausforderungen für Kulturpolitik und Theaterpraxis

Wolfgang Schneider (Hg.)

Erwin Jans

Allez, Eddy

Gert Embrechts

Marc Holthof

De gebeurtenissen van midden februari tot mei

Johan Reyniers

Applaus