#136
15.03 — 14.06.2014

De pdf van deze editie is momenteel niet raadpleegbaar. We doen ons best om dit zo snel mogelijk op te lossen. Geen zorgen! Je kan al de artikels nog steeds lezen op onze website. Vind je alsnog niet waar je naar op zoek bent?
Aarzel dan niet om contact op te nemen met ons via
[email protected], we helpen je graag verder!

print

Het systeem Pollesch’: Over het theaterwerk van René Pollesch’

Wie pakweg drie stukken van de Duitse theatermaker René Pollesch heeft bijgewoond, krijgt al snel de idee dat er zoiets als ‘het systeem Pollesch’ bestaat. In wezen komt dat neer, zo schrijft Rudi Laermans, op een reeks don’ts. Waaruit bestaat dit systeem precies? Laermans beschrijft en analyseert het, en legt er tegelijk de filosofische en sociologische achtergronden van bloot. ‘Theater is voor Pollesch in alle betekenissen van het woord een gemeenschappelijke ruimte van reflectie.’

Rudi Laermans

‘Wat is de geest toch een bijzonder ding’

Abke Haring over acteren

Spelen. Acteren. Performen. We zien het elke dag op het toneel. Maar wat is het voor de speler in kwestie? Onderstaand gesprek met Abke Haring is het eerste van een reeks waarin bij podiumkunstenaars wordt gepeild naar wat het voor hen betekent om op het toneel te staan. De vragen laten we bij voorkeur stellen door iemand die zowel de speler als zijn/haar werk goed kent, in dit geval An-Marie Lambrechts.

An-Marie Lambrechts

Hopen, ondanks alles

over het onmogelijke verlangen in het theater van Peter Verhelst

‘Als theater al zin heeft/ zo stelde auteur en regisseur Peter Verhelst in zijn theatermanifest Minuscule tongvormige droom over goddelijk theater, ‘dan als extase van de werkelijkheid.’ Charlotte De Somviele legt uit wat dit zoal inhoudt.

Charlotte De Somviele

Op afstand bestuurde dansers, choreografie zonder lichamen

Over nieuwe ontwikkelingen in het werk van William Forsythe

De sinds jaar en dag vanuit Duitsland opetetende Amerikaanse choreograaf William Forsythe staat vooral bekend om de grote, ontregelende balletten die hij in dejaren negentig bij het Ballett Frankfurt maakte. Wat is de inzet van zijn recentere werk voor de Forsythe Company? ‘Vandaag,’ zo schrijft Gerald Siegmund, ‘gaat het veeleer om choreografische organisatieprincipes van lichamen, en daarmee samenhangend om de aard en wijze van hun samenzijn inde ruimte.’Hij bespreekt ze aan de hand van een tweedeling in het werk: enerzijds zijn er de scenische voorstellingen, anderzijds de ‘choreografische objecten’.

Gerald Siegmund

Verander de wereld

Toneeelgroep Maastricht speelt De goede mens van Sezuan van Bertolt

Bertolt Brecht is één van de grote iconen van het theater van de twintigste eeuw. Maar hebben we het met zijn toneelstukken ondertussen niet ongeveer gehad? Net op het moment datje denkt dat ze als historisch kunnen worden bijgezet, komt er toch weer een enscenering die laat zien hoe krachtig zijn werk ook vandaag nog kan zijn. Johan Thielemans zag het in de regie van. De goede mens van Sezuan door Arie de Mol. ‘Een stuk dat over de wereld gaat -het blijft een verademing.’

Johan Thielemans

Koepeldag!

Aengespoeld @ opgeligt

In Vooruit (Gent) vond op 17februari jongstleden de jaarlijkse koepeldagvan het Vlaamsepodiumkunstenveldplaats. Bijna zeshonderd professionelen namen deel aan dezesectoriële hoogdag voorvorming, opleidingen netwerking.

Youri Dirkx, John Zwaenepoel

Het multiculturele theater als ‘zoo humain’?

Een gesprek met Chokri Ben Chikha over zijn doctoraat in de kunsten

Eind vorig jaar ontving theatermaker Chokri Ben Chikha-jarenlang een van de drijvende krachten achter het theatergezelschap Union Suspecte (nu Action Zoo Humain) – de titel van doctor in de kunsten: drama. Erwin Jans sprak met hem.

Erwin Jans

(N)ooit gelezen?: Vlaamse toneelliteratuur 1960-1970

De Vlaamse dramaliteratuur van de jaren zestig werd gedomineerd door één figuur: Hugo Claus. Wie waren de andere auteurs die in die tijd voor het toneel schreven? Zijn ze terecht of onterecht vergeten? Erwin Jans las de teksten van toen voor het tweede deel van een reeks over de Vlaamse toneelschrijfkunst van 1950 tot 1980.

Erwin Jans

Politieke lichamen. Een partijdige kijk op theater sinds 1980

Naar aanleiding van 30 jaar Etcetera vroegen we Rudi Laermans voor het septembernummer van vorig jaar om zijn kijkgeschiedenis van de dans – die zowat samenviel met die van het blad – op papier te zetten. Voor het theater stelden we dezelfde vraag aan zijn generatiegenoot Klaas Tindemans. Hij koppelt ‘de teloorgang van de welvaartstaat – of minstens van de ideologische fundamenten ervan – aan de emancipatie van het theater, als institutie en als praktijk, in Nederlandstalig België’.

Klaas Tindemans

De handleiding

Wat gebeurt er als op een dag in Carnegie Hall de orkestmeester zijn twee handen op borstkashoogte heft, één enkele beweging met de rechterhand naar boven maakt, en met een kordate zwaai de eerste tel onmiddellijk aangeeft, alsof het een donderslag zou moeten evoceren? Wat is de waarheid van een dirigent, zo vraagt Alain Franco zich af.

Alain Franco

Three portraits: Sarah Van Lamsweerde

Ontmoeten is iemand al dan niet verwacht aantreffen. Samenkomen en iets aangaan. Kennis maken en een gesprek voeren. Maar hoe ontmoet je een portret? Met verf en fotopapier kan je niet communiceren. Die onmogelijkheid overwint Sarah van Lamsweerde met de trilogie Three Portraits. Ze stelt me voor aan een jong meisje, een zeskoppige familie en een groep mensen op een rots. Zij creëert de gelegenheid tot ontmoeten als rendez-vous, reünie en confrontatie, maar laat het aangaan van de dialoog aan mijzelf. Elk deel van de trilogie geeft toegang tot de binnenwereld die zich achter het beeldoppervlak van de portretten bevindt. Het is een reis door het land achter de spiegel van de blik.

Nienke Scholts

Magical: Anne Juren with Annie Dorsen

Magical van Anne Juren en Annie Dorsen kan je op twee manieren lezen. De voor de hand liggende manier is dat Magical een pikante striptease is, vermomd als goochelact, met een paar aangebrande grappen toe. Wie thuis is in de geschiedenis van ‘performance art’ zal in het stuk daarentegen vooral een parodie of pastiche zien van beroemde performances van vrouwelijke kunstenaars uit de jaren 1960-1970, meestal met een expliciet feministische agenda. Die dubbele codering blijft het hele stuk lang overeind. Het effect is ontregelend. Als een vorm van omgekeerde toverkunst veranderen kunstwerken in een bizarre bedoening met dubieuze aanspraken. Daar blijkt niet veel meer voor nodig dan een paar kleine verschuivingen. De belangrijkste is dat de werken niet in een galerie of op film getoond worden, maar in een theater.

Pieter T’Jonck

A Speculation: Begüm Erciyas

De Turkse choreografe Begüm Erciyas wou absoluut een voorstelling maken over een abstract gegeven: de ongrijpbare dynamiek van geld in ons kapitalistisch bestel. In vorige producties vertrok ze graag van reële voorwerpen – pingpongballen, Playmobilmannetjes – en daar wou ze nu vanaf. Toch bepaalt opnieuw het zuiver materiële haar nieuwe performance: de toeschouwers volgen met argusogen hoe biljetten van vijf tot honderd euro over tafel dwarrelen en door de ruimte vliegen. Precies die tastbare aanwezigheid van bankbiljetten maakt van A Speculation alsnog een beklijvende ervaring.

Mia Vaerman

Magazijn 5

Ergens eind de jaren zeventig van de vorige eeuw verdween de autonome toneelschrijver stilletjes in de coulissen van het toneelbedrijf. De productie van nieuw Nederlandstalig toneelrepertoire kwam op een laag pitje te staan: teksten ontstonden voortaan in het hart van opvoeringspraktijken, vastgeklonken aan hun ontstaanscontext. Eens de voorstelling zonder veel geheugen in de tijd was verdwenen, was meestal ook de rol van de tekst uitgespeeld. Slechts een handvol Vlaamse schrijvers zorgden nog voor een zekere aanwas van tekst: Filip Vanluchene, Arne Sierens, Tom Lanoye, Guido Van Meir, Paul Pourveur. De gretige snelheid waarmee deze teksten door het amateurcircuit werden opgepikt verraadt hoe groot de honger naar nieuw kwalitatief tekstmateriaal was, en nog steeds is.

Evelyne Coussens

A No Can Make Space: Daniel Linehan & Afreux

In walk+talk (2011) vroeg de Amerikaans-Brusselse choreograaf Daniel Linehan zieh af ofhet mogelijk zou zijn het applaus op te schorten en een voorstelling te beëindigen als het lezen van een boek. Die vraag staat intussen op de rug van een luxueus uitgegeven boek dat Linehan maakte in samenwerking met vormgever Affeux (Gerard Leysen) en in zekere zin de omgekeerde weg bewandelt: hoe een boek maken als was het een choreografie?

Jeroen Peeters

De Behandeling

Hans Herbots

‘Is niet elk verhaal te herleiden tot dat van Oidipous?’, vroeg Roland Barthes zich af na het bekijken van City Girl van F.W. Murnau. ‘Ja’, zo kan je alleen maar antwoorden na het zien van De Behandeling van Hans Herbots, een succesvolle bewerking van de thriller The Treatment van de Britse schrijfster Mo Hayder.

Marc Holthof

De gebeurtenissen van december tot begin maart

Johan Reyniers