Democratisch fascisme artikel Floris Baeke Redactioneel Etcetera 183 Leven we in fascistische tijden? Op de Vlaamse bühne krioelt het alvast van de ‘fascisten’. In drie concentrische cirkels, van de podiumkunsten via cultuurbeleid tot de bredere geopolitiek, vlecht Etcetera #183 zoveel mogelijk nieuwe draden tussen het fascisme en de kunsten.
Costa Kritiek Aflevering 4: Margot De Grave Loyson Bienvenidos op Etcetera’s Costa Kritiek! Vanonder hun parasol sturen critici Rudi Laermans en Margot De Grave Loyson elkaar deze zomer brieven over hun vak als recensent en de staat van kunstkritiek. In haar tweede brief, waarmee we onze reeks afsluiten, gaat Margot in op de tendens van veel critici om zich achter theorie te verschuilen en de moeilijke verhouding tussen klasse en kritiek. Hoe experimenteer je wanneer je na je 9-tot-5 nog aan een recensie moet beginnen schrijven? Margot De Grave Loyson special
Artiesteningang: Lien Thys In Artiesteningang stellen we podiumkunstenaars vragen over hun leven en werk. Vandaag: Lien Thys. Thys speelde onder meer bij Compagnie Cecilia, Abattoir Fermé, Het Nationale Theater, hetpaleis, DE HOE en Stany Crets/één zee. Op televisie was ze onder andere te zien in 1985 en Drift. Dit seizoen speelt ze in God van de Slachting van CRETS VAN DEN BEGIN VAN GEEL. Lien Thys interview
De weerstaanbare opgang van het onvermijdelijke Piscator, Brecht en Fleisser: een kleine geschiedenis van het theater tegen het nazisme Theater is doorheen zijn geschiedenis een krachtig middel geweest tegen eenheidsdenken. In de jaren 1920 en 30 zetten Erwin Piscator en Bertolt Brecht dat middel bewust in: hun theater moest en zou het publiek wakker schudden. Maar een van de meest ontluisterende röntgenfoto’s van het sociale weefsel dat het nazisme mogelijk maakte, kwam van de vaak vergeten Marieluise Fleisser. In een tijd waarin het fascisme opnieuw op de loer ligt, is hun werk meer dan ooit aan herlezing toe, schrijft Karel Vanhaesebrouck. Karel Vanhaesebrouck artikel
Waarom bestaat er geen rechts theater?* *Of is al ons theater rechts? Bestaat rechts theater en hoe ziet het eruit, vraagt Evelyne Coussens zich in dit essay af. Daarover iets formuleren is vandaag de dag, excusez les mots, een bescheten commissie. Vroeger was alles beter, toen de begrippen die de wereld definieerden nog voor iedereen helder waren. (Spreekt de rechtse rakker.) Vandaag zijn dezelfde definities rekbaar als kauwgum, plakken ze eindeloos aan je vingers. Toch vallen, op basis van een intuïtieve terreinverkenning, misschien een aantal lijnen te trekken door het Vlaamse podiumveld. Zonder waarheidsclaim, dat spreekt. (Zegt de linkse postmodernist.) Evelyne Coussens artikel
De kerk in het midden Het cultuurbeleid van de meest linkse en de meest rechtse Vlaamse gemeente gefileerd Zorgen stevige wissels in het gemeentebestuur voor radicale ingrepen in het lokale cultuuraanbod? Een vergelijking tussen Ninove en Mortsel relativeert de impact van partij-ideologie. Sinds 2025 worden deze twee gemeenten geleid door de enige radicaal-rechtse en de enige groene burgemeester in Vlaanderen, maar in de culturele feiten blijkt dat politieke kleurverschil toch vooral symbolisch, constateert Wouter Hillaert. Relevanter is waarin ze juist erg op elkaar lijken: de grijze zakelijkheid waarmee ze achter de schermen hun krappe winkel moeten managen. Wouter Hillaert artikel
Blut und Boden op de bühne Hoe gaan Vlaamse theatermakers in deze tijd om met het fascisme? Terwijl extreemrechts aan een angstaanjagende opmars bezig is, zet de halve Vlaamse theaterwereld fascisten op het toneel, zo lijkt het wel. Wat er te zien is, loopt uiteen: van onberispelijke nazi’s en franquisten met glimmende laarzen tot apocalyptische clowns of zelfs een rechtse tante die (letterlijk) gehakt maakt van links. Jens Dewulf analyseert de verschillende strategieën, artistieke keuzes en blinde vlekken van al dat Blut und Boden op de vaderlandse bühne. Jens Dewulf artikel
Kluchtig fascisme Hoe kan satire nog reageren op de meedogenloze show van Trump en consorten? Met de tweede termijn van Donald Trump is het beschaafde theater van de liberale democratie, voor zover dat ooit meer was dan een geruststellende illusie, definitief ingestort. In de plaats daarvan treedt een hedendaagse antipolitiek aan die Georg Döcker een “kluchtig fascisme” noemt — een theatrale politiek die de leegte in het hart van het fascisme viert en die zelfs voor haar diehards in essentie een grap is, gespeend van logica en immuun voor schaamte. Hoe kun je de hedendaagse fascisten nog bekritiseren nu ze de instrumenten van satire hebben gekaapt? Hoe persifleer je een parodie? Georg Döcker artikel