Hopen op een vis met pootjes
Over Europese Man, een kroniek van Carl von Winckelmann
Evelyne Coussens
‘Quiz me Quick’ © Koeken Troef
Er wordt de laatste jaren, onder invloed van grote, succes volle televisiereeksen in het buitenland, steeds meer verwacht van tv-fictie. Zelfs tragikomische reeksen die voorheen zonder al te veel pretentie werden geproduceerd, worden met veel ambitie gemaakt en gepromoot. Zo ook Bart De Pauws recente reeks Quiz me Quick, die onlangs op dvd verscheen. Opvallend is bijvoorbeeld dat waar even ambitieuze Vlaamse reeksen als Stille waters, De parelvissers en Katarakt nog gedreven werden door een alles verklarende plot, De Pauw nadrukkelijk voorbij die plot wil denken en uiteindelijk vooral de vertelling, de zoektocht van zijn personages wil laten spreken. De vraag is echter of die poging wel zo geslaagd is.
Op het eerste gezicht is Quiz me Quick het verhaal van vijf misfits die het om de een of andere reden niet getroffen hebben in het leven en elkaar helpen in de zoektocht naar hun werkelijke roeping. De fantasievolle Nick bezorgteen maaltijd in een café waar net een quiz van start gaat en ziet in een flits dat zijn kennis en die van vier andere toevallige aanwezigen op een wonderlijke manier complementair is. Hij formeert ter plekke een nieuw team: Tafel 7. Dat is het vertrekpunt voor de ontrafeling van vijf levensverhalen die om verschillende redenen tot een voortijdige stilstand zijn gekomen. De vondeling Lennon (Pieter Piron) heeft nooit leren lezen en werkt daarom beneden zijn kunnen op een beschutte werkplaats. Nick (Wietse Tanghe) heeft naar eigen zeggen zijn passie nog niet gevonden. Luc (Tom Audenaert) heeft ooit zij n veelbelovende voetbalcarrière opgegeven om tegen zijn zin de fotozaak van zijn vader te redden. Armand (Jos Verbist) is een aan de drank geraakte leraar, die noodgedwongen zijn dagen slijt als studiemeester en Roger (Dirk Van Dijck) heeft zich na een traumatische liefdesaffaire neergelegd bij een saai leven als belastinginspecteur.
Dit uitgangspunt is even vruchtbaar als beperkend. De Pauw is er namelijk in geslaagd om een aantal vermakelijke karakters te creëren, die juist vanwege het feit dat ze eigenlijk niet bij elkaar passen een mooi palet aan verhalen genereren. Vooral de opleving die de sullige Luc doormaakt, mede onder invloed van zijn al evenzeer revolterende en heerlijk vileine vrouw Gwendy (Tine Embrechts), levert erg grappige scènes op.
Het nadeel van een dergelijke aanpak is echter dat De Pauw, om aan het louter anekdotische te ontkomen, een externe motivatie nodig heeft om zijn groep samen te houden. Het gezamenlijke doel van het halen van de Superprestige, de zogenaamde quiz der quizzen, is immers te weinig veelzeggend. Die externe motivatie lijkt aanvankelijk een bijna paranormale begaafdheid te zijn van Nick, de centrale figuur van Tafel 7. Zijn visioen brengt de groep bij elkaar en ook de volgende aanvallen, die uiteindelijk door een tumor blijken veroorzaakt te worden, onthullen de grotere samenhang van de omzwervingen van zijn team.
Nicks aanvallen zorgen er echter alleen voor dat de verschillende verhaallijnen samenkomen. Om het traject van het quizteam een extra symbolische laag te geven, is er nog een externe factor nodig. Die doet zijn intrede in aflevering zes wanneer de mysterieuze Monica (Clara Cleymans) de groep van Nick naar haar grootvader brengt: oud-radiopresentator Raymond (Vic De Wachter), die als eenogig orakel waardevol advies verstrekt aan Tafel 7. Ondertussen heeft de kijker uit het verhaal van Roger al begrepen dat de weg naar de quiztop wordt vergeleken met de Trojaanse oorlog en de daarop volgende odyssee. Zo komt dus het hele verhaal in het teken van de klassieke traditie te staan en wordt ten overvloede duidelijk dat De Pauw eigenlijk een universeel verhaal van ambitie, verlangen en liefde wil vertellen.
Op zich lijkt de referentie aan Ilias en Odyssee passend. Een quiz vergt immers een stevige portie klassieke kennis. Het probleem is alleen dat de verwijzing naar de klassieke oudheid in de reeks werkt als in een quiz: als statische kennis. Raymond wordt nooit meer dan een excentriek orakel en Monica is ook zonder de klassieke suggestie een verleidelijke sirene voor Nick. Het bovennatuu rlijke verband tussen de personages én de klassieke omkadering zijn wat dat betreft wat te veel van het goede.
Dat is zeker zo omdat Quiz me Quick op zijn best is in de momenten zonder pretentie, in de scènes waarin De Pauw de dwarsdoorsnede die hij van de Vlaamse middenklasse heeft gemaakt voor zich- zelf laat spreken. De tristesse van de parochiezaaltjes, het tragikomische van de worstelende middenstand, de soms schrijnende menselijke verhoudingen, het zijn allemaal zaken die De Pauw trefzeker weet te raken en die in zichzelf al voldoende motivatie vormen voor de obsessieve zoektocht naar een uitweg, een zoektocht die uiteraard alleen naar het innerlijk van de personages kan leiden.
Het gaat echter weer fout wanneer ook in een van die verhalen een extra dramatisch element wordt binnengebracht. Vlak na de opening van het (honden)kapsalon van Nicks vriendin Cynthia (Lisa Naert) dient Mario (Kevin Janssens) zich namelijk aan, een niet al te snuggere ex-militair die er een missie in Afghanistan op heeft zitten. Genoeg aanleiding om het kleine Vlaanderen met de grote wereld te confronteren, zou je denken. Helaas dient Mario echter alleen als comic relief, hetgeen vooral betekent dat je als kijker moet proberen geloven dat afgezwaaide soldaten magazijnen vol militair materiaal mee naar huis krijgen, dat vrijelijk kan worden ingezet om de verveling te verdrijven en om ontrouwe liefdesrivalen te bespieden.
Diezelfde Mario speelt ook een rol in de uiteindelijke conclusie van Quiz me Quick. Eén voor één komen de per- sonages er namelijk achter dat kennis op zich nutteloos is en dat het gaat om inzicht; inzicht in wat je werkelijk drijft in het leven. Voor de quasikomische sidekicks uit het kapsalon lijkt dat de vanzelfsprekendheid zelve. ‘Slimme mensen, zouden die nu meer zorgen hebben? ’ vraagt er eentje. ‘Ik snap zelfs uw vraag niet,’ antwoordt domme Mario op een manier die de eerder zo omstandig gemotiveerde ambitie van de vijf hoofdpersonages op een dodelijke manier relativeert. Daarmee legt hij in de laatste seconden de zwakheid van een verder inventieve televisiereeks bloot: Quiz me Quick wil te veel en te weinig tegelijk.
Quiz me Quick van Bart De Pauw (scenario) & Jan Matthys (regie). Met: Dirk Van Dijck, Jos Verbist, Tom Audenaert, Pieter Piron, Wietse Tanghe, Liesa Naert, Tine Embrechts, Rilke Eyckermans, Kevin Janssens, Bart De Pauw, Ben Segers, Clara Cleymans e.a. Productie: Koeken Troef, 2012
www.quizmequick.be
KRIJG JE GRAAG ONS PAPIEREN MAGAZINE IN JOUW BRIEVENBUS? NEEM DAN EEN ABONNEMENT.
REGELMATIG ONZE NIEUWSTE ARTIKELS IN JOUW INBOX?
SCHRIJF JE IN OP ONZE NIEUWSBRIEF.
JE LEEST ONZE ARTIKELS GRATIS OMDAT WE GELOVEN IN VRIJE, KWALITATIEVE, INCLUSIEVE KUNSTKRITIEK. ALS WE DAT WILLEN BLIJVEN BIEDEN IN DE TOEKOMST, HEBBEN WE OOK JOUW STEUN NODIG! Steun Etcetera.