Is er nog sprake van een underground? Waren de jaren 1980 echt zo wit als we denken? Hoe zijn kunst en activisme naar elkaar toe gegroeid en begreep men vroeger iets anders onder politieke kunst? En hoe hebben de collectieven zich heruitgevonden? 

Vandaag hebben we het over collectiviteit. Wat betekent het om je werking een collectief te noemen? Hoe is de invulling van collectief werken veranderd in de afgelopen 40 jaar? En wat betekent collectiviteit voor auteurschap? We vroegen het aan Jan Lauwers, Sara De Bosschere & Jesse Vandamme.

“Mijn droom voor Needcompany was: mijn naam moest verdwijnen. Maar de managers, intendanten en de journalisten hebben het individu centraal gezet.” — Jan Lauwers

Jan Lauwers
Jan Lauwers is theatermaker en beeldend kunstenaar. In 1986 richtte hij samen met Grace Ellen Barkey het toonaangevende gezelschap Needcompany. Hun meertalige, post-dramatische voorstellingen worden zowel in eigen land als internationaal gesmaakt.

“Ik hou ervan om ons landschap, ook al bestaat het nu 40 jaar, nog altijd te bekijken als een jonge theatercultuur. Er wordt heel snel geschermd met begrippen als vernieuwing en traditie, maar je kan een generatie nooit definiëren”. — Sara De Bosschere

Sara De Bosschere
Sara De Bosschere maakt en speelt theater. In 1994 richtte ze samen met klasgenoten Robby Cleiren, Luc Nuyens en Sofie Sente het gezelschap De Roovers op, dat nooit met een regisseur werkt. Naast haar werk bij De Roovers speelde Sara in voorstellingen van onder meer Milo Rau, maatschappij discordia en Jan Decorte en in tal van films en tv-series. 

“Ik ben zelf nog op zoek naar de mate waarin ik wil verdwijnen in mijn groep Werktoneel.” — Jesse Vandamme

Jesse Vandamme
Jesse Vandamme werd twee jaar na de oprichting van De Roovers geboren. Samen met mede KASK-alumni Lucas Van der Vegt, Joeri Happel, Louise Bergez, Lucie Plasschaert en Laurens Aneca richtte hij Werktoneel op. Ze maakten onder meer Solipsists en Gruis/aan de twijfel, waarbij Jesse de rol van regisseur op zich nam. 

Samen met hen gingen Charlotte De Somviele en Simon Baetens in De Singel in Antwerpen in gesprek. Je vindt de aflevering op je favoriete podcast-platform. Wil je na afloop nog meer weten over de sprekers en de onderwerpen die in het gesprek aan bod komen? We stelden een dossier samen waarin we enkele teksten uit ons archief bundelen die aan bod komen in of meer historische achtergrond geven bij het thema collectiviteit.

Een transcriptie van deze aflevering vind je hier.

Charlotte De Somviele, Sara De Bosschere, Jan Lauwers, Jesse Vandamme & Simon Baetens