© Ne mosquito pas

Leestijd 5 — 8 minuten

Ne mosquito pas – deel 1: Simon Van Schuylenbergh

Een falend performanceplatform

Is de jonge podiumgeneratie, geconfronteerd met beperkte professionele kansen, slaaf van een verpletterende prestatiedwang? Ne mosquito pas is een averechtse maakpraktijk voor kunstenaars die hun gefaalde ideeën en slechte smaak uitbuiten om ze nog slechter te maken. In deze tweeledige reflectie schetst Simon Van Schuylenbergh de drijfveren van het project, terwijl Anna Franziska Jäger stilstaat bij de valkuilen.

In Ne mosquito pas bevragen we als podiumkunstenaars onze verhouding tot succes en falen door aan de slag te gaan met onze eigen mislukkingen. Dat kunnen geschrapte scènes zijn uit een voorstelling, ideeën die we nooit durfden te delen, carrièreplannen die anders uitdraaiden… Deze fungeren als voedingsbodem voor korte soloperformances – ondertussen een veertigtal. We delen ze telkens in andere combinaties met een publiek.

Het falen vormt een uitnodiging om de normen in vraag te stellen die bepalen wat als mislukt of geslaagd wordt beschouwd. Welke standaarden maken bewust of onbewust deel uit van onze artistieke beslissingsprocessen, en wat gebeurt er als we ze aan de kant schuiven? Zo betreden we de ‘negatieve ruimte’ rond onze praktijken, en verkennen we de potentialiteit van artistieke wegen die we nooit insloegen.

Falen als transformerende kracht

Ik probeer al een tijdje tevergeefs met een zekere afstand over dit project te schrijven. Misschien omdat het integraal verweven is met mijn leven. Ik verdedig de strategieën binnen dossiers, ik overtuig iedereen van het standpunt, ik doe het voor de kost. Maar ik gebruik het ook als filosofie, het sluipt zelfs mijn kleerkast binnen: door Ne mosquito pas draag ik crocs in plaats van sensuele sandalen, ik maak van silly the new sexy.

Soms heb ik het gevoel dat ik het run als een CEO en dat runnen de meest foute manier is om samen met anderen iets te doen. Misschien wordt het dan ook nog te veel gekleurd door mijn ambities, mijn ideeën, mijn visie op de samenleving. Soms dicteer ik te veel wat het moet doen of bieden, maar het genereert gelukkig ook eigen vragen. Ik vraag me af hoe het als project clandestien kan blijven. Uit angst dat bij een doorgedreven professionalisering de betekenis verandert, de focus zich verlegt.

Ik probeer het project te begrijpen als een cultureel fenomeen. Een experiment in alternatieve productiemethoden en manieren van samenwerken. Soms stel ik het me voor als een soort vakbond die de belangen van kunstenaars verdedigt. Soms zie ik het als een realityshow van de cultuursector, een vreemde ‘kijk achter de schermen’. Een speelplaats of pechstrook voor slimme, gefrustreerde kunstenaars.

Het is geen collectief. Het is geen gelijkgezinde groep mensen die zich identificeert met een gemeenschappelijke kern. Ik geloof erin als een aaneenschakeling van samenwerkingen.

In de branding als ‘alternatief artistiek project’ zal het misschien verworden tot lifestyle, maar door de praktijk en de specifieke sociale rol die het vervult kan het nog steeds vooral een context zijn waarin mensen voor een korte periode vragen met elkaar delen. Misschien groeit het uit tot een attitude, die ik ook weerspiegeld zie in het eigen werk van de verschillende deelnemende kunstenaars.

‘You don’t know me, but I am part of this community’ (Sophie Melis)

I’m sweet but arrogant. I’m fat and I like food. I’m a child of my time. I work very hard, I am a hardcore young professional that doesn’t know anything about failing. Everything I do succeeds’ (Benjamin Abel Meirhaeghe)

‘(…) And so, I hide myself into contemporary dance(Giulia Piana)

De innerlijke loser laten spreken

Ne mosquito pas mobiliseert een steeds grotere groep artiesten rond falen. Maar eigenlijk wil ik het niet hebben over falen, wat falen precies betekent. Falen en het spreken erover lijken een vrijgeleide om vooral iets anders te doen. Intimiteit creëren, een nieuwe taal generen, kracht putten, machtsdynamieken blootleggen en wonden helen. De verschillende interpretaties van een loser geven mij de vrijheid om te spelen, om mijn eigen domme zelf minder serieus te nemen. Fuck fear! Falen is niet het onderwerp van studie maar een reden om samen te komen, verschillende bronnen en soorten van kennis te verzamelen en die met elkaar te laten botsen. Het is door humor, ironie en zelfspot dat het me leert een glimp van een ‘grotere’ wereld te zien en te ervaren.

De persoonlijke ervaring van falen is het vertrekpunt. Maar belangrijker zijn de vragen waarom wordt gefaald, op basis waarvan beslissingen worden genomen, wat iets hors catégorie maakt. Het laat de innerlijke loser spreken om zo categorieën die dagelijks tegen beter weten in in stand worden gehouden, te ontmantelen. De kennis van je innerlijke amateur te beschouwen als volwaardige kennis, de guilty pleasures niet op het laatste moment uit de creatie te halen maar verder te ontwikkelen. Daar is het mij om te doen. Niet om de twee polen van loser en winner meer uit elkaar te rekken en een gezamenlijke vorm van ironie en afstand te creëren tegen virtuositeit, tegen de ‘goede’, reguliere wereld. Waar ik in geloof is de transformerende kracht die voortkomt uit het proces van decategoriseren.

I have a radical action for you baby(Sophia Rodriguez)

In 2021, me, as a young performer of 37 years old, but at the same time a very old woman, sometimes I look at myself in the mirror’ (Anne-Charlotte Bisoux) 

‘(…) Ik kan mij niet exprimeren’ (Dahlia Pessemiers)

Beurzen voor dertig mensen

Om Ne mosquito pas in leven te houden moet ik continu beslissingen nemen. Waar het eerst nog kon genieten van zijn positie als underdog, heeft het nu meer zichtbaarheid en een bepaalde status. Het schept verwachtingen maar ook misvattingen. De belofte dat iedereen die wil kan deelnemen door het Gmail-account nemosquitopas@gmail.com te gebruiken met wachtwoord 123Jointheclub, hebben we ondertussen achterwege gelaten.

Een jaar geleden hebben we beslist dat we het gaan proberen voort te zetten mét geld. We waren opgelucht toen we het kregen, het voelt goed om onszelf te kunnen betalen en het werk ook op die manier te waarderen. Dit heeft ook veel veranderd. De verantwoordelijkheid werd zwaarder. De zoektocht naar horizontaliteit verdween steeds meer. Niet de filosofie, wel de realiteit veranderde. Ik ben me gaan verhouden tot dubbel zoveel deadlines. Momenteel verwacht ik dat het me ook volgend jaar een job geeft, en een leven.

Binnen de grenzen van het mogelijke, want er zijn geen beurzen voor dertig mensen die samen een halfjaar op residentie willen, er zijn er enkel voor individuele kunstenaars van 5.000 of maximaal 10.000 euro. Zelfs de kleine beetjes projectsubsidie die we ondertussen hebben verzameld dekken de lading uiteraard niet. Dat wil niet zeggen dat we niet traag iets kunnen doen. Het landschap langzaam van binnenuit kunnen bewerken.

Ik bedank mosquito om met veel te zijn en toch wil ik dat het nog toegankelijker wordt, dat er nog meer mensen de kans kunnen krijgen om hun eigen loserschap te omarmen. Zodat de plek die we creëren zelfs nooit echt van ons is. Ik wil dat het falen nog meer verschillende vormen aanneemt. Dat er nooit een nieuwe standaard wordt bereikt. De magie van Ne mosquito pas ligt, denk ik, in de veelvormigheid. ‘Queerness is not yet there’, schreef de Amerikaanse socioloog José Esteban Muñoz in Cruising Utopia.’1 Ik probeer te begrijpen wat het is dat we doen, wat het nog kan zijn, wat het nog niet is. Ergens tussen het dragen, dirigeren en loslaten, of gewoon het beleven ervan, koester ik een intense liefde voor dit project.

 

Lees hier Ne mosquito pas – deel 2, door Anna Franziska Jäger.

1Muñoz, J. E. (2009). Cruising Utopia; The Then and There of Queer Futurity. New York: University Press.

JE LEEST ONZE ARTIKELS GRATIS OMDAT WE GELOVEN IN VRIJE, KWALITATIEVE, INCLUSIEVE KUNSTKRITIEK. ALS WE DAT WILLEN BLIJVEN BIEDEN IN DE TOEKOMST, HEBBEN WE OOK JOUW STEUN NODIG! Steun Etcetera.

essay
Leestijd 5 — 8 minuten

#165

03.09.2021

30.11.2021

Simon Van Schuylenbergh

Simon Van Schuylenbergh (1994) is een Belgische theatermaker en performer. Hij woont, werkt en host performances in de projectruimte Volksroom in Anderlecht.

essay

NIEUWSBRIEF

Elke dag geven wij het beste van onszelf voor steengoede podiumkunstkritiek.

Wil jij die rechtstreeks in je mailbox ontvangen? Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief!