Wat was je eerste aanraking met de podiumkunsten?

Op skivakantie in 1999 trad ik voor het allereerst op. Bovenop een kruk in een restaurant vol zwetende Oostenrijkers in de geur van gesmolten kaas bracht ik een sketch van Urbanus van Anus over een Frans varken dat kan rekenen. Onlangs bij Anal Pompidou heb ik die eerste act/aanraking herdacht en gere-enact. Het was een ontroerende avond. Ikke bovenop de kruk, met een wortel in mijn haar, mijn zevenjarige zelf imiterend en om mij heen ingebeelde Oostenrijkers en familieleden vol geheimen.

Ik kon er wel om janken, om al die vervlogen jaren, om de nineties, om al dat geleefde leven dat ik daarna beleefd heb, en toen dacht ik daar, op dat krukje in dat kleine restaurant-theatertje van Anal Pompidou dat ik ook weinig was opgeschoten: Want ik speel nog altijd even goed slecht en slecht goed als 25 jaar terug. Maar dat is misschien ook wel mooi, dat het leven helemaal niet om opschieten gaat.

Wat wilde je als kind worden?

Cabaretier net als Urbanus.

Wanneer wist je dat je in de podiumkunsten wilde werken?

Al heel vroeg dus. Op die kruk in Oostenrijk verlangde ik daar al naar. En dat verlangen bleef ik jaren koesteren tot rond het laatste jaar van de middelbare school. Want toen bedacht ik plots dat mijn leven een en al geacteer was. En daar werd ik ineens heel bang van… En dan moest ik daarvan huilen of werd ik heel boos en dan dacht ik: ‘Dit boos worden op dat alles geacteer is, dat is ook niet echt, dat is ook geacteer.’ En daar was ik behoorlijk van in de war, want ik wilde niets liever dan mijn authentieke zelf wezen, maar die zat dus verborgen achter allerlei vorm en gedragingen. En als ik eerlijk ben zoek ik nog geregeld naar die authentieke clown, die ergens diep vanbinnen achter al die vorm verborgen zit.

Een paar jaar later toen ik bij de psychiater zat om mij te diagnosticeren schreef hij in een verslag: ‘Theatrale stoornis?’ Met een vraagteken. Dat was op zich wel een visionair inzicht van die psychiater/man, want weer een aantal jaar later is die stoornis uit de DSM geschrapt. Dus een theatrale stoornis kan het niet wezen waaraan ik lijd, want dat bestaat niet meer.

Van welke voorstelling heb je recent wakker gelegen?

Ik lig voornamelijk wakker van mijn eigen artistieke fratsen, Niet dat die verheven zijn boven de fratsen van anderen, Het is alleen dat ik vaak niet kan slapen omdat ik de hele nacht wordt bestookt met aanpassingen en nieuwe ideeën en slechte raad in mijn kop.

Welke voorstelling zal je nooit vergeten?

Gavrillo Princip van de Warme Winkel. Die voorstelling heeft mij helemaal door de mangel gedraaid. Ik zaagde in die tijd bomen om en ik legde tegels in tuinen, en was niet van plan om iets met theater te doen. Toen zag ik die voorstelling en besefte ik dat theater zoveel meer kon zijn dan een film zonder camera. Gavrillo Princip heeft er in zijn eentje voor gezorgd dat ik dat jaar auditie ging doen voor de toneelschool. De Warme Winkelaars zijn dan ook een soort goden, tot ik ze leerde kennen en ze ook bleken te poepen.

“Als ik eerlijk ben, zoek ik nog geregeld naar die authentieke clown, die ergens diep vanbinnen achter al die vorm verborgen zit.”

Wat is jouw favoriete plek?

De Efteling, maar daarover heb ik al eens in dit blad uitgewijd. Dus zeg ik de Meenthe. De woongemeenschap waar ik geboren en getogen ben in Tilburg-Noord en waar mijn ouders hun oude dagen slijten. Ik gun alle mensen op de wereld zo’n plek, met veel groen, boerderijdieren en lieve linkse buren.

Waar zou je heel graag eens je werk tonen?

Ik zou graag met mijn vriend Lucas van der Vegt De Kortvoorstelling-tentoonstelling spelen in het kasteel van de koning.

Van wie heb je het meest geleerd?

Ik ben te anti-autoritair voor mentoren. Dat was vroeger al zo toen ik nog heel jong was. Ik heb mijn leven lang zoveel straf gekregen: bij de voetbal strafrondjes rennen terwijl de rest een partijtje speelde, bij de scouting werd ik continu in mijn nek gegrepen door die fascistopedo’s, op de basisschool heb ik zo vaak in de hoek gestaan, en thuis op de strafkruk. Mijn vader zegt dat ik al van heel jong daar een introspectieve verklaring voor had, ik beweerde: ‘Ik kan er toch ook niks aan doen dat ik in zo’n druk mannetje geboren ben.’

Ik heb natuurlijk wel bergen geleerd in dat lange rijke leven dat ik al geleefd heb. Maar ik denk dat je vooral van alles leert door samen van alles te ondergaan. Dus aan alle mensen met wie ik samen iets ben ondergaan: Merci, voor al die leerzame momenten.

Heb je iets met astrologie?

Nee, Laura de Geest wel. Die rekent soms voor me uit wat de maan en de sterren de komende tijd voor mij in petto hebben. Daar ben ik haar enorm dankbaar voor.

Hoe ziet jouw werkplek eruit?

Ik sta natuurlijk dikwijls in studio’s mijn kloten af te draaien, maar het liefst speel en improviseer ik tussen de repetitiemomenten door, tijdens een wandeling op straat, of in een raar barretje, of op het toilet, daar komen ook vaak goeie ideeën binnen, of juist naar buiten, al die Ideeën komen dan naar buiten op het toilet.

Wat doe je om te ontspannen?

Met gamen, bijvoorbeeld de computergame Anno 1800. Een leerzaam kapitalistisch koloniaal spel waarin je steden bouwt tijdens de industriële revolutie. Sommige woke-vrienden van mij moeten daarvan fronsen. Zij vinden dat je dat soort systemen niet moet blijven reproduceren, Maar ik vind juist dat het heel veel historisch, economisch en systemisch inzicht brengt, daarbij zit er voor de oplettende gamer een mooie ironische toon in de game. Zo zeggen de arbeiders die je als soeverein zo goed mogelijk dient te onderdrukken dingen als: ‘Don’t get your flashy shoes dirty, boss‘ and ‘A hard day’s work, that’s all we ask!‘ en ‘I like being oppressed!‘ en ‘Hide the bottles, it’s the boss!‘.

Deze zomer was ik een week alleen thuis, Toen heb ik twintig uur lang achter elkaar die steden lopen bouwen, zonder plas- of eetpauze. Toen ik uiteindelijk stopte met gamen was ik zo van het padje af, het leek wel of ik in een paddotrip zat. Zo scheel als een otter stond ik minuten te plassen en het stonk, alsof het al jaren gefermenteerd opgeslagen in mijn buik had gezeten.

Welke muziek luister je momenteel op repeat?

My hair is everywhere van het Klinck Trio.

Heb je een ritueel voor je het podium opgaat?

Zeker, ik kijk in de spiegel en stel me voor dat ik Bert Luppes ben. Dan zeg ik heel vaak hardop: ‘Ik ben Bert, Ik ben een acteur, dat is wat ik ben, niets meer en niets minder.’ Dit blijf ik herhalen tot ik geloof dat Bert dat zou geloven dat hij dat is: een acteur.

Wat vind je het mooiste aan je werk als theatermaker/speler?

Verliefd worden op het clubje waarmee je samen iets aan het maken bent. Die intimiteit en die manie waarmee je gezamenlijk zo’n universum bouwt in die korte periode van een paar maanden is verslavend.

“De mensen van de orde hebben de hele wereld te veel in de hand. Die mentaliteit verdringt de inspiratie van de droom en de verandering.”

En het moeilijkste?

De spanning van alle verwachtingen van jezelf, van elkaar, van de buitenwereld. En dan dat kind dat je samen hebt gebaard los moeten laten aan de vriendelijke homo lupi.

Werk je beter in chaos of in orde?

Men moet nog steeds chaos in zichzelf hebben om een dansende ster te baren.

De mensen van de orde hebben de hele wereld te veel in de hand. Met hun regels en rechten en berekeningen. Die kleinburgerlijke orde met hun inclusieve praatgroepen en praktische bezwaren. Ze vernachelen de kunst. Het is de depressie van het instituut. Kijk, Iedereen heeft recht op een gazon en een vaatwasser om in en uit te laden (en dat vind ik ook allemaal praktisch en prima) maar je krijgt er ook wel een klein bekrompen en gecorrumpeerd leventje van.

Nu ben ik voor een vangnet en een gelijke welvaartsverdeling, maar die focus op fair practice in het landschap, dat is nog zo’n voorbeeld. Die mentaliteit verdringt de inspiratie van de droom en de verandering. Dat irriteert mij: de kleine ordelijke leute die de chaos uitbannen.

Hoe ben jij om mee te werken?

Ik ben wel oké. Ze doen het er maar mee!

Hoe ziet jouw ideale loge eruit?

Mijn ideale loge deel ik het liefst met Aydin Isleyen, lekker ontspannen liedjes zingend. Of anders grappen makend met de Werktonelers, klaar om het varkentje te wassen. Het is ook wel fijn dat wanneer je te veel stress hebt, dikwijls kort voor een première, dat er een bank is om op te pitten, zodat je even kan verdwijnen.

Heb je een dagelijkse praktijk?

Joeri consequent Happel is my middle name. mijn leven zit vol dagelijkse routines

Hoelang voor een première is je voorstelling ‘af’?

Vaak na de eerste speelreeks, zo na voorstelling 5 is ie meestal wel te pruimen, en dan na voorstelling 7 moet er iets veranderen, omdat het toch weer niet helemaal werkt… De show is altijd aan verandering onderhevig. Soms komt het door het weer, Soms door wat we gegeten hebben, dan door een vergissing die we maken, een flater, een misser, of juist een inzicht, of een verandering van perceptie, of een verandering van de bredere maatschappelijke context (ach ja, Ranciere heeft daar mooi over geschreven).

Vind je het leuk om je werk te tonen? Of maakt dat je vooral nerveus?

Soms wel, soms is het heel leuk, maar niet altijd, soms denk ik dit: Spelen voor publiek is een noodzakelijk kwaad dat bij het privilege van de creatie hoort.

Welke gewoonte wil je afleren?

Ik zou graag wat minder vaak mijn laptop of mijn telefoon vernielen wanneer ik boos ben. Het is niet ecologisch en het is onbeheerst.

Zijn je ouders fan?

Zodra ik geboren ben, was ik het sterrenschijnsel in de ogen van mijn ouders, the stage was all mine. En daarna groei je op en heb je een gans leven te leren dat podium met allerlei derden te delen.

Heeft theater invloed?

Ongekende invloed op alle participanten. Het kleurt mijn hele leven (dat immers een gigantische theatrale geste is). Het geeft een mooie existentiële kijk op het leven dat we beleven. En dat gun ik echt iedereen.

Met wie zou je graag eens samenwerken?

Met Lieselot Kaleem Siddiki, daar zou ik graag voor de rest van mijn leven mee werken. En vroeger zou ik Benny Claessens gezegd hebben, dus zeg ik Benny Claessens. En ik zou ook graag eens met Willem de Wolf over onze communistische opvoeding schrijven en ons minderwaardigheidsgevoel ten opzichte van de aristocratische klasse en hun vanzelfsprekendheid dat ze aanwezig zijn op de receptie van het leven.

Met welke artiesten voel je je verwant? Waarom?

Andy Kaufman, Karl Marx, Zlatan Ibrahimovic, Witold Gombrowicz en Ielde Vermeir. Om uiteenlopende redenen.

Welk misverstand over jou wil je bij deze de wereld uit helpen?

Dat ik heftig ben, ik ben een doodgewone simpele jongen.

“Ik zou graag eens met Willem de Wolf over onze communistische opvoeding schrijven en ons minderwaardigheidsgevoel ten opzichte van de aristocratische klasse.”

Heb je ooit een bijzondere ontmoeting gehad met een toeschouwer?

Toen ik nog zong in mijn band waren er weleens erotische encounters. Dat is mij helaas in CC de Plomblom nog nooit overkomen.

Kunnen recensies je iets schelen?

Veel te veel. Ik lees ze daarom ook niet meer of ze nu positief of negatief zijn. Ik vind het wel iets moois dat ze er zijn, dat mensen daar de moeite voor nemen, maar al die geschreven woorden krijgen in mijn eigen koppie wel teveel belang. En ik vind het ook altijd heel persoonlijk, heb je drie jaar aan iets zitten knutselen, schrijven zij in een avondje dat ze het zus en zo vonden. Dat is ondraaglijk en dan kan ik ze wel iets aandoen. Dus voor mijn eigen gemoedsrust blijf ik er weg van.

Als je opnieuw zou kunnen beginnen, welk beroep zou je kiezen?

Revolutionair of Nobelprijswinnaar.

Denk je dat het theater in de toekomst zal blijven bestaan?

Uiteraard, voor altijd! Forever and ever!