Eline Van de Voorde

Leestijd 3 — 6 minuten

Wild Vlees – When everything is human, the human is an entirely different thing

Tamar Blom en Francesca Lazzeri brengen op Theater aan Zee When everything is human, the human is an entirely different thing, een onderzoek naar de vraag of een mens kan samensmelten met zijn omgeving. Ze beschrijven het zelf als “een gevoel van eenwording met het universum”, waarin ze afstand nemen van hun eigen identiteit om op te gaan in een groter geheel. Deze performance toont een kruising tussen beeldende kunst en theater, waarbij een fysieke uitdaging niet wordt geschuwd.

Zoals vaak op TAZ worden we uitgenodigd op locatie, ditmaal in de KAZ (Kunstacademie aan Zee). We komen terecht in een leslokaal met bleke tegelvloer en grote ramen. Wanneer we binnenkomen, is alles nog in volle voorbereiding. De twee performers zijn druk bezig zich in te smeren met vaseline. De technische ploeg mengt gips in grote flexibele tonnen, schakelt de lichten aan en rolt het speelvlak (een zwart vierkant plastiek zeil) uit. Het publiek tatert gezellig voort onder het geluid van de gipsmixers door. Het is een beetje alsof we achter de schermen mogen meekijken. Alles is echt en onverbloemd. Van theater is nog geen sprake.

Wanneer de ruimte verduistert, verhoogt de concentratie, zowel bij performers als publiek. Onze gesprekken verstommen. We kijken geduldig toe. Hoewel we vrij rond het speelvlak mogen bewegen, blijft iedereen stilletjes zitten. De fictie sluipt binnen en de theatercodes worden gevolgd. Meer dan een verduistering was hier niet voor nodig, theaterzaal of niet. Het is mooi om te zien hoe het gips wordt verspreid over het speelvlak. Blom en Lazzeri doen het elk op hun manier. Vooral Lazzeri’s poging om alles egaal te krijgen, valt op. Ze doet het rustig en volhardend, maar het is tevergeefs. De blote hand met al zijn oneffenheden is niet gemaakt om perfect te plamuren.

Wat begint met het vullen van het speelvlak, slaat stilaan over op het lichaam. Al zittend beginnen de performers zichzelf en elkaar in te gipsen. Geleidelijk aan gaan ze liggen terwijl ze elkaar verder bedekken met gips. Wanneer ze de grond volledig raken, vallen ze stil. De grenzen tussen vloer, zeil en mens vervagen. De twee performers zijn geen personen meer. Gezicht en lichaam zijn volledig bedekt en daardoor onherkenbaar. Zoeken naar individuele emoties of karaktertrekken heeft geen zin, het is zelfs onmogelijk. De performers gaan op in hun omgeving en geven daardoor ruimte aan de verbeelding van de kijker. Van het individuele naar het universele. Door de gelijkenis met de versteende lichamen in Pompeï doet het me denken aan plotse dood, of een groots drama. Maar het kan ook een beeld van liefde zijn, een intense samensmelting van geliefden.

We hebben het maakproces van dit beeld duidelijk gezien. De nietsverhullende voorbereiding maakt op het einde plaats voor een symbolisch beeld van eenwording. De verdere invulling van dat beeld mogen we zelf verzinnen. Na enkele stappen van een nieuwsgierige kijker, beginnen meer en meer toeschouwers rondom de sculptuur te wandelen, om het vanuit alle hoeken te bekijken.  De fantasie is uitgewerkt en we gedragen ons stilaan als een bezoeker van een expo. We bewegen vrijer en durven al wat meer.  Misschien zelfs even een snelle foto nemen? Voelen aan het gips om zeker te zijn dat het echt is? Deze menselijke nieuwsgierigheid leidt tot lichte onbeleefdheid. De blik verlegt zich van sculptuur naar omstanders. Het “gevoel van eenwording met het universum”  verdwijnt naar de achtergrond. De makers gebruiken en doorbreken opzettelijk de theatercodes, maar op het einde neemt dit spel de bovenhand. Hadden ze dit dan voor ogen? Vermoedelijk niet. Als publiek focussen we uiteindelijk veel meer op elkaars blik dan op het gecreëerde beeld. Wat we zagen, was mooi, maar we zijn er te snel op uitgekeken. De verbeelding deed zijn werk, maar wat moeten we met het beeld van eenwording? Is het iets om naar te streven? Of schuilt er ook een gevaar in? Het zijn onopgeloste vragen die de voorstelling te vrijblijvend en te mager maken.

Na een laatste blik te hebben geworpen op de sculptuur, openen de deuren. We mogen vertrekken. Sommigen blijven hangen in de hoop te zien hoe de twee performers uit het gips raken. Plots komt het besef terug dat het over mensen gaat, die met heel weinig ademruimte een tijd ijzig stil hebben gelegen. We willen weten hoe dit eindigt, wat dit doet met hen, maar deze realiteit wordt ons niet gegund. De deuren gaan onherroepelijk dicht.

Nog op 2, 4 en 5 augustus op Theater aan zee

 

JE LEEST ONZE ARTIKELS GRATIS OMDAT WE GELOVEN IN VRIJE, KWALITATIEVE, INCLUSIEVE KUNSTKRITIEK. ALS WE DAT WILLEN BLIJVEN BIEDEN IN DE TOEKOMST, HEBBEN WE OOK JOUW STEUN NODIG! Steun Etcetera.

recensie
Leestijd 3 — 6 minuten

#145

15.06.2016

14.09.2016

Eline Van de Voorde

recensie

NIEUWSBRIEF

Elke dag geven wij het beste van onszelf voor steengoede podiumkunstkritiek.

Wil jij die rechtstreeks in je mailbox ontvangen? Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief!