© Michiel Devijver

Leestijd 3 — 6 minuten

Mario Barrantes Espinoza – El cantar del playo or… a song is a rose is a thorn

Een voorstelling die prikt als een doorn door het hart.

Met het idee voor El cantar del playo or… a song is a rose is a thorn won Mario Barrantes Espinoza de Roel Verniers Prijs op Het TheaterFestival in 2020. Twee jaar later staat Espinoza op de planken van CAMPO om het resultaat eindelijk te tonen aan het publiek van dat festival. De bescheiden opkomst gaf niet weer wat voor parel de voorstelling geworden is.

Bij het binnenkomen begeeft het publiek zich op een dansvloer. Espinoza heeft er namelijk voor gekozen om een grote discobal op te hangen in het midden van de theaterzaal: glitterende lichtjes omarmen ons terwijl we een zitje kiezen. Dit decor, samen met de eerste voorproefjes van plancha-muziek, zorgen ervoor dat we als publiek het gevoel krijgen een soort droomwereld te betreden. Plancha – een genre van Spaanstalige muziek uit de jaren ’60 waarin romantische liefde, liefdesverdriet en nostalgie bezongen worden – vormt de rode draad van de voorstelling El cantar del playo or… a song is a rose is a thorn. Espinoza gebruikt deze muziek om te zingen, te dansen, en als medium om zijn persoonlijke liefdesverhaal aan het publiek te vertellen. Aan de hand van plancha kan de maker zowel herinneringen aan zijn moederland tot leven wekken, als uitdrukking geven aan de liefde die hij als queer man voelt.

De lichten worden gedoofd en meteen trakteert Espinoza ons op het eerste krachtige beeld van de avond. Hij betreedt het podium met een bloemenkrans rond zijn gezicht en begint het publiek toe te zingen. El cantar wordt ingezet. Badend in kleurrijk licht dat ons enkel zijn gezicht toont, transformeert Espinoza tot een soort zingende engel, een klagende heilige, een hopeloze minnaar, of een smachtende dromer. Na deze serenade neemt de maker rustig de tijd om zijn volgende tafereel tot leven te wekken: Costa Rica. Verwacht je hierbij niet aan een overvloed aan rekwisieten of franjes. Costa Rica leeft enkel op aan de hand van
een geluidsband en ondertiteling. Dit is overigens de kracht van El cantar del playo or… a song is a rose is a thorn. Espinoza gebruikt subtiele methodes om scènes te creeëren. Met een soort hypnotiserende kalmte en een ingenieus gebruik van technische middelen tovert Espinoza het podium van CAMPO telkens om tot verschillende, pakkende taferelen. Steeds worden muziek, projectie en belichting op een interessante manier ingezet. Bij ieder tableau is Espinoza zowel schepper als personage. Zo beeldt hij op een gegeven moment een sabanero uit. Aan deze onbereikbare held wordt er een liefdesverklaring opgedragen. Nadien weet Espinoza dan weer leven te geven aan een figuur die met zwierige bewegingen lijkt te transformeren van man, naar danseres, naar bruid, naar grootmoeder.

Espinoza weet enerzijds de kwetsbaarheid van een queer persoon in de cultuur van zijn moederland weer te geven, en anderzijds zijn queer seksualiteit en identiteit voluit te vieren.

Meerdere malen versmelt deze maker tijdens de voorstelling met een personage dat vorm geeft aan zijn liefdesrelaas. Hierbij spelen zowel zijn familie als de mannen waarvan hij gehouden heeft, een vormende rol. Espinoza weet enerzijds de kwetsbaarheid van een queer persoon in de cultuur van zijn moederland weer te geven, en anderzijds zijn queer seksualiteit en identiteit voluit te vieren. Espinoza durft ons tijdens deze viering recht in de ogen kijken. Hij danst, verleidt en geeft seksualiteit een plek op het podium. Nooit krijgen we echter het gevoel dat de maker hierbij probeert te choqueren. Seks wordt onderzocht, maar nooit getoond. Aan de hand van metaforen, aan de hand van poëzie, probeert Espinoza zijn ervaringen voelbaar te maken.

Behalve bij het zingen van de plancha-liederen, horen we Espinoza zelf tijdens de voorstelling niet aan het woord. Dit is een prachtig en veelzeggend detail. De maker zal uitbeelden, zingen en dansen, maar nooit zelf de vertelling van zijn relaas in de mond nemen. De verteller is kwetsbaar en laat het aan de geschreven woorden over om zijn verhaal tot het publiek te brengen. Engelstalige ondertiteling wordt gebruikt om de Spaanstalige liederen te vertalen. De geschreven tekst wijkt echter meermaals af van wat er gezongen wordt. Espinoza grijpt hierbij dus de kans om Plancha naar zijn hand te zetten, om schrijver te
worden van zijn eigen liefdesverhaal. El cantar del playo or… a song is a rose is a thorn is een voorstelling waarin tekst, dans en zang samenkomen om een ontroerend verhaal van verborgen liefde bloot te leggen. Deze voorstelling prikt als een doorn door het hart.

JE LEEST ONZE ARTIKELS GRATIS OMDAT WE GELOVEN IN VRIJE, KWALITATIEVE, INCLUSIEVE KUNSTKRITIEK. ALS WE DAT WILLEN BLIJVEN BIEDEN IN DE TOEKOMST, HEBBEN WE OOK JOUW STEUN NODIG! Steun Etcetera.

recensie
Leestijd 3 — 6 minuten

#169

15.09.2022

14.12.2022

Charlotte Durnajkin

Charlotte Durnajkin behaalde een Master in de Engelse Taal- en Letterkunde en werkt momenteel als leerkracht Engels. Ze schrijft, acteert en is theaterfanaat.

NIEUWSBRIEF

Elke dag geven wij het beste van onszelf voor steengoede podiumkunstkritiek.

Wil jij die rechtstreeks in je mailbox ontvangen? Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief!