Bij het beginbeeld is alles al aanwezig waarmee RIDDEN zichzelf als voorstelling zal ontplooien. Vijf dansers zitten verspreid op de vloer, hun blikken weg van het publiek gericht. Ze dragen werk- of zeilhandschoenen. Het publiek zit aan drie zijden rond het speelvlak. Constructies uit kartonnen dozen staan her en der aan de randen van de vloer. Ze houden het midden tussen afval en functionele objecten zoals tafels, een bank, of een maquette van grotere structuren zoals een tunnel of gebouw. Die dubbelheid, tussen destructie (afval) en constructie (recyclage) zal de hele voorstelling tekenen.

Met een plotse kwartslag draaien de dansers zich naar het publiek en nemen ze dezelfde pose aan: het ene been gestrekt op de grond, het andere ernaast, geplooid, dus op de knie en met de voet onder het achterwerk, de handen steunend op de grond. Met deze ene beweging dwingen ze meteen aandacht af. Terwijl het publiek blijft binnendruppelen, beginnen de performers vanuit hun houding eveneens druppelsgewijs heen en weer te deinen. Het doet denken aan golven, dobberen, varen, of skiën en schaatsen, telkens sporten of bewegingen waar het steeds kantelen over een middelpunt is, een kwestie van balans te houden of ermee te spelen.

Deze schijnbaar eenvoudige basispose en de bewegingen die ze mogelijk maakt, wekt een spanning op, een gevoel van potentieel. En dat benut de choreografie van Leu Wijee en Mio Ishida dan ook, met variaties in tempo, in formatie, synchroon of niet, naar elkaar en het midden gericht, of net naar buiten, naar het publiek toe. De mimiek op hun gezichten maakt dat het soms een gemeenschap lijkt, een groep mensen die graag samen is. Wie in de schaatsverbeelding zit, zou op een ander moment een race kunnen zien waarbij de groep eerst samen een snelheid aanhoudt en dan in de sprint losbarst.

“Het is een choreografisch genot om te zien hoe vanuit één lichaamspose een hele bewegingssequentie uitgebouwd wordt die verschillende betekenissen kan hebben, maar ook gewoon ook an sich als fysieke gebeurtenis boeit.”

Wanneer ze met twee overblijven, laveert de dynamiek tussen competitie en spel. In elk geval neem de deining toe en wordt de basishouding tot haar extremen gepusht. De beweging groeit tot de boten/lichamen bijna kapseizen. Het is tijdens die opbouw dat de reeds ‘afgevallen’ performers zich rond de kartonnen tafel met instrumenten zetten. Een kleine klankschaal wordt aangeslagen, terwijl iemand anders in een schrift bladert. De klank opent een andere verbeelding, die van de ritualiteit, van een klank die je met een bepaalde plek, een bepaalde thuis associeert. Uitgeput vallen de laatste twee ‘bootjes’ neer, en daarmee eindigt het eerste deel van de voorstelling.

Het is een choreografisch genot om te zien hoe vanuit één lichaamspose een hele bewegingssequentie uitgebouwd wordt die verschillende betekenissen kan hebben, maar ook gewoon ook an sich als fysieke gebeurtenis boeit. In de tekst die Leu Wijee voor het programmaboekje schreef, staat dat de aardbeving, aardverschuiving en tsunami op het Indonesische eiland Sulawesi, Leu Wijee’s thuisplek, de oorsprong zijn van RIDDEN. De grond werd vloeibaar, zo omschrijft hij het. En dat voel je ook tijdens het kijken naar het voortdurende over en weer deinen. De zee, het water, de bootjes zijn aanwezig, maar ook het contact met de vloer en het balanceren erop.

Normaal tracht ik het programmaboekje los te laten bij het interpreteren van een voorstelling, maar hier biedt het een extra dimensie die geen afbreuk doet aan de zeggingskracht van het werk zelf. Wijee schrijft dat hij na de ramp tijd doorbracht bij een familie van vissers. Het gemeenschapsgevoel van de vissers, het natuurlijke ritme van de golven: het zijn helende kanten van dezelfde zee die tijdens de tsunami zo destructief was.

“Lichamen, bezems, instrumenten, alles gaat mee in de opzwepende dynamiek die naar een climax toewerkt. Alles wordt percussie. Tussen storm en protest wervelt RIDDEN aanstekelijk verder tot een springlevendig hoogtepunt.”

Het tweede deel van RIDDEN bouwt verder op die ambigue dynamiek. Iemand loopt zich warm aan de randen met een bundel dunne takken in de hand. Het lijkt een olympische toorts, of ook een soort rituele afbakening van een gebied. De bundels takken worden geleidelijk aan ook percussie-instrumenten, en ook het luide stampen op de vloer draagt bij aan de muzikaliteit van deze scène, die doet denken aan strijddans. De bundels takken zijn natuurlijk ook de bezems die je in Indonesië en zoveel andere landen ziet, waarmee huizen en de stoep proper gehouden worden. Ook hier maakt de choreografie een meerlagige lezing mogelijk: concreet-materieel als object en instrument, als referentie aan bomen in een aardbeving, als bezem en zo symbool voor (t)huis. Als vrouwelijk verzet en ‘poetsmiddel’ kan je het ook verbinden met wederopbouw, of een uitdrijving van een negatieve gebeurtenis.

© Evelyne Van Haverbeke

© Evelyne Van Haverbeke

© Basir Yang Miller

© Basir Yang Miller

Opnieuw weerklinkt de klankschaal, en nu komen er ook de kleine kikkervormige instrumenten bij waarop zowel geklopt als geraspt kan worden. Inkijk in het schrift, waar opnieuw door gebladerd wordt, laat zien dat het de score is van de voorstelling. Lichamen, bezems, instrumenten, alles gaat mee in de opzwepende dynamiek die naar een climax toewerkt. Alles wordt percussie: een slipper die rondslingert en de bezems worden op een cymbaal geslagen. Tussen storm en protest wervelt RIDDEN aanstekelijk verder tot een springlevendig hoogtepunt en dus ook einde.

Met eenvoudige, uitgepuurde middelen creëren Wijee en medeonderzoekster Mio Mishida een energieke, intense en goed opgebouwde performance, waarin veerkracht en vitaliteit de bovenhand halen op vernieling en de grond die letterlijk en figuurlijk onder de voeten wegzakt. Hun focus en engagement zijn besmettelijk: meer van dat!