Dat het een soort vervolg is op de vorige voorstelling, Dansen met mijn moeder, waarin hij zijn moeder, vandaag ook aanwezig in de zaal, mee op het podium trok. Met die boodschap steekt Neal Leemput van wal. Dat hij dit keer het verhaal wil vertellen van én met zijn ex, Gerson Jimenez Rivas. Dat Rivas, naast hem op het podium, geen acteur is, en behalve zijn ex ook ex-illegaal in dit land. En dat ze maar een paar weken de tijd hadden om te repeteren. De disclaimer krijgt boventitels, want de taal die Rivas en Leemput spreken, schippert voortdurend tussen de werelddelen waaruit de heren afkomstig zijn en het Engels waarin ze elkaar tegemoetkomen.

De voormalige vluchteling uit El Salvador en zijn in niets op hem gelijkende ex (behalve dan de haarkleur) brengen een reconstructie van hun relatie, die ongeveer liep van 2020 tot 2023. “Welcome to our intimacy” grappen ze. Die intimiteit begint bij een eerste, ongemakkelijke ontmoeting, na een tap op een “app voor intellectuelen” (de datingapp Grindr). We mogen getuige zijn van hun eerste indruk. Terwijl de ene partij in zijn hoofd oordeelt “dat de ander veel te knap voor hem is”, riposteert de andere even later: “witte mensen kussen normaal gezien niet zo goed”. Er is aantrekking, maar er zijn ook hordes. Die gaan van “bad breath” bij die eerste kus tot een leeftijdsverschil van tien jaar, en bij uitbreiding een ongelijke positie in de maatschappij: een man die hier al 30 jaar in het vel leeft van een witte “bougie-gay”, en een man die hier helemaal opnieuw moet beginnen.

“Wat ze ons vertellen, is meteen ook waar ze de Dienst Vreemdelingenzaken van moeten overtuigen: de liefde was er écht.”

Het grote terugblikgesprek dat de twee opvoeren, is fragmentarisch, ongedwongen en wisselt tegelijk soepel tussen verschillende perspectieven. Een inkijk krijgen in deze relatie is spannend en bevredigend. Wat ze ons vertellen, is meteen ook waar ze de Dienst Vreemdelingenzaken van moeten overtuigen: de liefde was er écht. Een toekomst samen was het plan. Maar met een spot op Rivas gericht, als in een verhoor uit een film, veranderen zoete herinneringen plots in hard bewijsmateriaal. De toon van de voorstelling kantelt als hij vertelt over het bendegeweld in El Salvador, de geweerschoten, de drugs, en zijn daaropvolgende vlucht. Het relaas van zijn koele ontvangst in Het Klein Kasteeltje in Brussel en het lange proces van de asielaanvraag. Zijn overplaatsing naar het opvangcentrum in Moeskroen en de erbarmelijke omstandigheden daar (“hair, shit and condoms in the showers”).

Het contrast tussen het speelse parcours dat Leemput in de voorstelling voor ons uitstippelt en de kille getuigenis waarmee Rivas een opening snijdt voor een ondubbelzinnig stuk documentaire, werkt aanvankelijk verrassend goed. Leemput vervult de rol van ambtenaar in de schaduw, maar in de scènes die volgen, is nog weinig tegengewicht te vinden voor de impact van het particuliere verhaal van Rivas. Nog voor we écht kunnen ontdekken wat de twee mannen bij elkaar vonden en de beloofde intimiteit mogen aanschouwen, is het emotionele zwaartepunt al uitgespeeld.

Nochtans liggen de meest interessante vragen iets verder in de voorstelling. Bij het warme licht van een nachtlampje kruipen de mannen op de onderste slaapplek van een stapelbed (een object uit een schijnbaar zorgeloze kindertijd voor de een, en voor de ander een ontheemde plaats in een asielcentrum), en biechten ze op hoe ze de vooroordelen van hun omgeving van zich af moesten schudden. (“Ben je zeker dat hij niet bij jou is om aan papieren te geraken?”) Onder elkaar doen ze een poging om de motieven en de afwikkeling van hun relatie nog eens helder te krijgen. In die pillow talk zitten zalvende gedachtes over de wonde die het asieltraject heeft geslagen. “Het was ook mooi, omdat het over ons ging, we hoefden er eigenlijk niet voor te repeteren.”

“In de pillow talk zitten zalvende gedachtes over de wonde die het asieltraject heeft geslagen.”

Helaas is het bewijs dat je aanlevert om een ambtenaar te overtuigen van de liefde voor elkaar, niet hetzelfde als wat een publiek in een theaterzaal nodig heeft om je te geloven. Het moet zowat de allermoeilijkste acteeropdracht zijn: het lief en leed dat je samen deelde, heropvoeren. En dan nog in zo’n open register: als jezelf, in een vertellende stijl. Dat Rivas hier ‘met papieren’ in de hand speelt, vergroot het onevenwicht tussen de twee acteurs, en stuurt je gedachten in een dramaturgisch doolhof: wordt hij ook in de voorstelling geregisseerd door Leemput? Kiest hij bewust voor deze afstand? Er worden gelukkig ook luikjes geopend naar oprechte worsteling, maar telkens wanneer er iets onthullend over hun relatie binnen handbereik is, kiest deze voorstelling voor afleiding – in de vorm van zwoele of opbeurende Latijns-Amerikaanse dansmuziek – en humor. Daardoor blijft aan het einde een ijzersterk portret van een migrant overeind op scène, geaccommodeerd door een ex die zich dienstbaar opstelt als tweede viool, maar net niet de kwetsbaarheid weet boven te spitten waarop we hoopten.