Massis – Johan Heldenbergh

The Broken Circle Breakdown – Johan Heldenbergh + Mieke Dobbels

Johan Heldenbergh maakte in 2003 een solo over John Massis, de man die met zijn tanden een trein voorttrok. ‘Met alles d’erop en d’eraan: een eenzaam leven, een vreemd talent en een tragische dood.’ Vijf later schreef en speelde hij samen met Mieke Dobbels The Broken Circle Breakdown, over een koppel dat een crisis doormaakt na de dood van hun kind. Wie de teksten nu na elkaar leest, zal het opvallen dat de virulente afkeer van geloof en godsdienst die het tweede stuk overheerst ook al aanwezig is in Massis. De ‘visuele kunstenaar’ zit er na zijn zelfmoord in een wachtkamer te wachten op de wedergeboorte: ‘De eigenlijke purgatoir is ’t leven. Het leven dat guider leidt is het vagevuur, is een straf eigenlijk.’ Heldenbergh is in zijn teksten overrompelend aanwezig maar dat wil niet zeggen dat niet ergens iemand anders dit materiaal naar zijn eigen hand zou kunnen zetten. Wie neemt de handschoen op?

Massis The Musical+The Broken Circle Breakdown featuring the Cover-ups of Alabama (dubbeluitgave). Bebuquin, Antwerpen, 2012

Simon, gangster van de kunst – Jan Fabre

Jan Fabre bundelt drie recente theaterteksten waarvan de structurerende principes opsomming, herhaling en variatie zijn. In We need heroes now, dat de proloog vormde van de productie Prometheus Landschap II, wordt in twaalf taferelen telkens naar een ander soort held gevraagd en wordt tegelijk, in een opsomming die steeds langer wordt, een aantal 2oste-eeuwse psychologen vervloekt. Drugs kept me alive is een monoloog die door Fabre als het ware op het lichaam werd geschreven van HIV-positieve danser Antony Rizzi, en waarin naast de als een mantra herhaalde zin ‘Ben ik ziek?’ een lange reeks van drugs en geneesmiddelen de revue passeert. Simon, gangster van de kunst is een reflectie op de kunstmarkt en werd geschreven voor Matthias Schoenaerts; de voor 2012 geplande creatie moest wegens agendaproblemen worden uitgesteld. Wat Fabre met zijn eigen teksten doet als hij ze ensceneert, is bekend: hij verdubbelt ze. Misschien kan een publicatie als deze een uitnodiging zijn voor andere regisseurs om ermee aan de slag te gaan en er iets heel anders mee te doen, zoals eerder Franz Marijnen dat deed in zijn verbluffende regie van Vervalsing, zoals ze is, onvervalst?

Simon, gangster van de kunst en andere theaterteksten. De Bezige Bij Antwerpen, 2012

Schuilkelders en paleizen – Piet Arfeuille

Piet Arfeuille selecteerde voor het zeer mooi uitgegeven Schuilkelders en paleizen vier theaterteksten, geschreven tussen 2000 en 2011, die de evolutie van zijn omgang met de klassieken laten zien. Van de Oidipoesbewerking over Hamlet tot De Storm is goed te merken hoe Arfeuille het oorspronkelijke verhaal steeds minder volgt. In de plaats komt een toenemende aandacht voor filosofische reflectie. De taal wordt steeds poëtischer. Eindpunt daarvan is De Zaak (naar de mythe van Orpheus en Eurydice), een tekst die evengoed als een reeks gedichten kan worden gelezen. In een uitgebreid essay overloopt Mark Cloostermans het parcours van Arfeuille en stipt hij enkele terugkerende thema’s aan, zoals de band tussen macht en seks, en een fascinatie voor feesten. Arfeuille stipuleert in een voorwoord zelf dat de gekozen teksten willen uitnodigen tot enscenering door andere makers en spelers. In een landschap waarin iedereen toch het liefst ook zelf zijn hoogsteigen Oidipoes wil hebben, is dat niet evident, maar het zou beslist mooi zijn om zien hoe anderen deze eigenzinnige bewerkingen in scène zouden zetten.

Schuilkelders en paleizen. Theaterteksten van Piet Arfeuille. Lannoo, Tielt, 2012