De Meester (° Rotterdam) studeerde aan de Akademie voor Beeldende Kunst en trad als decorateur de theaterwereld binnen (1917). Deze invalshoek maakte hem bijzonder alert voor de ruimtelijke dimensie van het theater en voor de scenografische revolutie die zich op dat ogenblik voltrok (Gordon Craig, Meyerhold, Tairov, …).

De Meester kreeg zijn opleiding als acteur van Royaards en Verkade (1917/23). Zijn eerste geruchtmakende regie was een massa-openluchtspel voor studenten te Delft:

Het Spel van de Torenbestormer (1923) in samenwerking met Herman Teirlinck. De Meester trok met zijn monumentale enscenering de aandacht van mensen als Dirk Coster en Wies Moens en werd uitgenodigd om artistiek leider te worden van het Vlaamse Volkstoneel in opvolging van Dr. J.O. de Gruyter. De Meester greep de kans met beide handen aan en vestigde in dat gezelschap een reputatie van revolutionair regisseur. Hij streefde naar een breuk met gangbare theatercodes zoals het “théâtre d’art”, het romantische declamatietoneel, het scenische naturalisme en het picturale decor. De katholieke promotoren van het Vlaamse Volkstoneel, Prosper Thuysbaert en Jan Boon, gaven de jonge regisseur carte blanche op het artistieke vlak. Zijn theater esthetiek was spectaculair, zijn ruimteconcept drie-dimensioneel en geïnspireerd door wat hij had gelezen over het Russische constructivisme, de door hem gepropageerde speelstijl was grotesk en deformerend, de zegging was ritmisch. Het theater dat hij op dat ogenblik wou uitdragen omschreef hij zelf als “subjectief en partijdig (i.c. Vlaams-katholiek) volkstheater”.

Tijdens zijn Volkstoneelperiode kon De Meester samenwerken met goede vakmensen als Karel Albert (componist), René Moulaert (scenograaf), René Verheyen en Staf Bruggen (acteurs), enz. Enkele van zijn meest invloedrijke ensceneringen waren: Marieken van Nijmegen, Tijl (A. van de Velde), Lucifer (Vondel), Beeldekens uit het Leven van Sint-Franciscus van Assisië (M. de Ghelderode), Hamlet (Shakespeare), De Geschiedenis van de Soldaat (Ramuz), … Als hoogtepunten van de periode dat De Meester artistiek leider was van het Volkstoneel (1924/29) worden vaak genoemd: de opvoeringen van Lucifer (31 mei en 22 juni 1927), Tijl (23 juni 1927) in het Théâtre Louis Jouvet te Parijs, de gemeenschappelijke theateravond van het Volkstoneel en het gezelschap van Copeau voor koningin Elizabeth te Brussel en het optreden aan het Hof met De Geschiedenis van de Soldaat (4 juni 1929), verder waren er ook nog verscheidene opvoeringen in Nederland en Duitsland.

De Meester verlaat het Volkstoneel nog voor de financiële catastrofe en de splitsing in 1929 en treedt opnieuw in dienst van Verkade als regisseur. In Nederland is hij samen met zijn generatiegenoten Van Dalsum, Saalborn, Defresne, … slechts één van de vele theaterpersoonlijkheden. Het valt hem aanvankelijk erg moeilijk een compromis te vinden tussen het spectaculaire volkstheater en het deftige burgertheater dat in Nederland in zwang was. Als hij de principes van het Volkstoneel (waarmee hij populair werd in Vlaanderen, Brussel en Parijs) had doorgetrokken dan was hij misschien consequenter geweest, maar wellicht stond dat gelijk met artistieke zelfmoord.

De Meester was verder nog nauw betrokken bij de oprichting van het Residentie Toneel, werd artistiek directeur van de Nederlandse Comedie (1950-1962) en oprichter van de Nieuwe Komedie (1962-1964). Hij had een grote invloed op hedendaagse Nederlandse theaterpersoonlijkheden als Erik Vos. Hij genoot ook enige bekendheid als scenarioschrijver en decorontwerper voor de film (Berlijn, Londen, 1935/38). We hopen later nog uitvoerig terug te komen op de betekenis en de theateropvattingen van deze boeiende theater figuur.