Annelore De Donder

Leestijd 3 — 6 minuten

Het ongelezen gevoel

van Cie Felix Ruckert stemt tot nadenken

Secret Service van Felix Ruckert was een voorstelling in twee delen: een speels, onderzoekend eerste deel, waarin de toeschouwer geblinddoekt werd overgeleverd aan een groep willige performers. En een tweede deel, op afspraak, dat enkel toegankelijk was voor de hard core-liefhebber, en waar de zweepjes en handboeien werden bovengehaald. Annelore De Donder was te gast in het eerste deel van deze Secret Service, en brengt een persoonlijk verslag uit.

Het gaat niet om interpreteren (in de enge zin van het woord), maar om voelen. Het gaat niet om cerebraal kijken en vertalend luisteren, maar om zintuiglijk beleven. Deze voorstelling wil zich niet laten temmen tot een hersenactiviteit. Ze wil enkel in dienst staan van haar sensoriële zelf, niet van een achteraf gedetecteerde inhoud. Het is een directe, stomme vertelling zonder vertalende, intermediërende stem. Secret Service vormt een uitdaging – niet in het minst voor de recensent. Hij die kijkt en duidt, die luistert en begrijpt voorbij de lichamelijke ondervinding, weet zich in deze opdracht terugverwezen naar wat doorgaans voorafgaat aan het schrijven: het ongelezen gevoel. Hij moet beschrijven, niet herschrijven. De blinddoek is een hulpmiddel tegen het per se bevattelijk willen maken, het willen intellectualiseren. Onze interpretatieve honger wordt enigszins gestild door het zwarte lapje donker – geen visueel teken, maar een eenduidige tinteling prikkelt, het lichaam wordt rechtstreeks aangesproken door het gevoel, niet door een te begrijpen woord of beeld.

De blik is niet alleen bedreigend voor de puur sensorische kracht eigen aan het theater. Jean-Paul Sartre wees op de existentiële bedreiging die van het kijken uitgaat ten aanzien van het individu, op de blik die de ander tot object herleidt. Ook hiertegen biedt Secret Service bescherming. Het tasten verkleint de afstand, neutraliseert de asymmetrie van het koppel kijken – bekeken worden, doet de bedreiging teniet; tasten kan je niet stiekem, en al zeker niet door een sleutelgat. De communicatie in Ruckerts productie is er een van wederkerigheid, van voelen en bevoeld worden, van gedeelde intimiteit. Of zo voelt het toch aan. Het niet zien lijkt te doen vergeten dat de dansers dat wel doen. Je wordt behelsd door het illusoir private, sterk en vakkundig vervoerd in onverdeelde anonimiteit.

Geen poging tot rationalisering dient zich achteraf aan, dan wel een gevoel van schaamte. Neen, eerst is er het besef van vrijheid. Een half uur lang ben je een lichaam in beweging geweest, soepel en los, beweeglijk en wulps. Een half uur lang was je iemand die de vreemde toeliet je te benaderen, je te plooien en te buigen, je te bedekken en te bevoelen, je te tillen en te toetsen. Langs kuiten en billen, huid en haar, tussen vingers en tenen, luisterend naar ademhaling en ruikend aan bewegende lichamen; grenzen losten zich op. Daar, in dat zeteltje, een stukje fruit in de hand, een blos op de wangen en een rode afdruk op je neusbrug, weet je dat het echte leven dit niet zou toelaten, dat dit een geheime dienstverlening is, buiten het normale om – een ondeugend genieten dat plaats moet maken voor schroom. Jij was niet anoniem, Je bent bekeken, en dat terwijl je jezelf liet gaan.

Maar je hebt wel gedanst, lenig en elegant, je hebt intens geroken, gehoord en gevoeld. Zij zagen, in dienst van jou. Ze loodsten je binnen in een coördinatenloos universum, los van tijd, ruimte en maatschappelijke normen, de ongebondenheid in. Uiteindelijk overheerst dankbaarheid (en misschien, in beperkte mate, ook nieuwsgierigheid), voor de diepgaande ervaring die niet zozeer hermeneutische dan wel kinesthetische inspiratie gaf, voor het zinnelijke vrij zijn.

SECRET SERVICE

van Cie Felix Ruckert,

ervaren in Monty (Antwerpen) op 16 maart.

INFO www.felixruckert.de

Je leest onze artikels gratis omdat we geloven in vrije, kwalitatieve, inclusieve kunstkritiek. Als we dat willen blijven bieden in de toekomst, hebben we ook jouw steun nodig! Steun Etcetera.

recensie
Leestijd 3 — 6 minuten

#102

15.06.2006

14.09.2006

Annelore De Donder