Elektra – Foto Jaap Pieper

Johan Thielemans

Leestijd 2 — 5 minuten

Elektra – Nationale Opera Brussel

KRONIEK – RECHT OP EEN ANDERE VISIE

De bewerking die Hugo von Hofmannsthal van Sophocles’ klassieke tragedie maakte, geeft een vreemde indruk. Zij is intrigerend in haar bloederige wildheid, en ze beweegt zich op de rand van het volledig overtuigende. Daarom lijkt me de reactie van de criticus Alfred Kerr in 1903 nog altijd relevant: „Ik voel ten slotte voor deze stralenkunst geen stormachtig „jawel!”, maar een duidelijk „Waarom niet?” (p. 53 in het programmaboek, dat dit keer bijzonder boeiend is).

Bij de opvoering van Elektra in de Munt moet ik eerst en vooral over de muzikale uitvoering spreken. We horen gastdirigent Hans Zender voor het eerst in de orkestbak. Hij houdt deze onstuimige, soms luide partituur van Strauss voorbeeldig in toom. Hij heeft een vaste greep op dit complexe notenbeeld, en hij weet talloze details te boetseren. Nochtans wordt het nooit een zoeken naar geïsoleerde mooie momenten, want Zender weet zijn analytisch vermogen altijd ten dienste te stellen van een grote, gespannen boog. Bij hem staat de muziek nooit stil, wordt Strauss nooit log: het stuwt doelbewust op een grote climax af. Zo wordt Strauss adembenemend, zo hoor je overduidelijk hoe Strauss een meester van de orkestkleur is. De scène met Klytamnestra en Elektra is een tapijtwerk van wisselende stemmingen, van oorstrelende instrumentencombinaties, een lang, groot moment van puur zinnelijk genot. Hans Zender, die reeds enkele opmerkelijke concerten met het Muntorkest heeft gegeven, is dus een grote aanwinst voor het artistieke peil van de Munt.

Ook de bezetting was sterk. Gwyneth Jones, als Elektra, moet al haar middelen aanspreken, en in deze interpretatie blijft dat wat in eenzelfde register steken. Men ziet en hoort de worsteling van het lichaam met de noten, maar die hoog-dramatische toon mag toch nog meer nuance hebben. De andere rollen hebben kleinere, maar daarom niet minder moeilijke opdrachten. Onder hen was Eva Randova bijzonder goed, en Victor Braun, die verleden seizoen in Amsterdam in een boeiende regie van Franz Marijnen een sterke hoofdrol zong in Busoni’s Doktor Faustus, maakt in de korte rol van Orest een imponerend Brussels debuut.

De regie zelf is van de hand van de Spaanse regisseur Nuria Espert. Zij heeft een eenvoudig vertaalprocédé toegepast: ze heeft het verhaal verplaatst naar het fascistische Italië. Dwingend is het niet, en het leidt wel tot oppervlakkige oplossingen, vooral wanneer Elektra in een oude auto gaat schuilen. Maar de actie zelf wordt door Espert vakkundig geregeld, met een nadruk op beelden die op een filmisch realisme mikken. Daarin wordt ze voortreffelijk geholpen door een pracht van een vervallen paleis uit de barok, dat ontworpen werd door scenograaf Ezio Frigerio.

Een goede uitvoering dus, die vooral blijft nazinderen wegens de orkestrale pracht.

 

ELEKTRA

Libretto: Hugo von Hofmannsthal; muziek: Richard Strauss; muzikale leiding: Hans Zender; regie: Nuria Espert; decor: Ezio Frigerio; kostuums: Franca Squarciapino; belichting: Bruno Boyer; met Gwyneth Jones (Elektra), Eva Randova (Klytamnestra), jean van Ree, Vietor Braun, Lisbeth Balslev, e.a.

Krijg je graag ons magazine in jouw brievenbus?
Abonneer je dan hier.

recensie
Leestijd 2 — 5 minuten

#21-22

15.05.1988

14.08.1988

Johan Thielemans

Johan Thielemans stond mee aan de wieg van Etcetera. Hij doceerde aan de tolkenschool Gent en is nu gastprofessor theatergeschiedenis aan het Conservatorium van Antwerpen. Hij schreef boeken over Hugo Claus en Gerard Mortier, creëerde twee operalibretto’s en maakte uitzendingen over Amerikaanse cultuur voor Radio 3. Hij was ook voorzitter van de Theatercommissie en van de Raad voor Kunsten.