Redactioneel Etcetera 152

Kunst en politiek als onafscheidelijk duo

De kleine redactie (ed. 150-153)

(In)gekleurd

Hoe het collectieve het individu onder de voet loopt

Deze tekst staat stil bij de keren dat het verhaal van een individu gebruikt wordt om een punt te maken over een groter geheel of collectief. Om in stijl te blijven wordt het punt over grotere gehelen gemaakt aan de hand van het verhaal van twee individuen. Ze hebben hier geen toestemming voor gegeven. Sorry daarvoor.  

Carolina Maciel de França

Het centrum continu verplaatsen

Pleidooi voor een hernieuwde podiumkunstkritiek

Podiumkunst en kunstkritiek brengen elkaar voort: welke artistieke vormen steun en zichtbaarheid krijgen, hangt sterk samen met hoe er waarde aan wordt toegekend (of niet), en door wie dat gebeurt. Sinds ik in België woon, heb ik gemerkt hoezeer critici worstelen met het werk van theatermakers met een migratieachtergrond, specifieker artiesten van kleur.

Tunde Adefioye

Waar een wil is …

Naar een kunstensector die écht werk maakt van pluralisme

De Vlaamse podiumkunstenorganisaties zien diversiteit en inclusie als toverwoorden die mooi klinken in beleidsverklaringen, maar van daadkracht is droevig weinig sprake. Ja, er zijn heel wat diversiteitsmedewerkers met een migratieachtergrond, maar zij worden herleid tot excuusallochtoon zonder werkelijke zeggingskracht. Toch werken jonge kunstenaars hard aan nieuwe, stedelijke netwerken. Het is aan de instellingen om de boot richting pluralistische toekomst niet te missen.

een anoniem lid van Sectie MoFo

Beeldrubriek: seksisme voor het voetlicht (intro)

Normbevestigende strategieën op het podium

Seksisme speelt zich niet alleen af achter de schermen, maar ook op het podium. Etcetera vroeg aan enkele gastschrijvers om in hun persoonlijke kijkgeschiedenis te graven, op zoek naar een scène die zij aanstootgevend vinden of die een stereotiepe visie op seksualiteit verraadt die op geen enkele manier gecounterd wordt in de voorstelling. Hoe zit het met het esthetische seksisme?                                                   Deze week publiceren we naar aanleiding van vrouwendag (8 maart) elke dag een bijdrage aan deze rubriek, samengesteld door de kleine redactie — met Wouter Hillaert, Barbara Van Lindt, Edith Cassiers, Gorges Ocloo, Ilse Ghekiere en de kleine redactie. Hieronder lees je alvast de introductie door de kleine redactie (Charlotte De Somviele, Elke Huybrechts, Michiel Vandevelde, Kristof van Baarle, Sébastien Hendrickx, Ciska Hoet en Natalie Gielen)

De kleine redactie (ed. 150-153)

Beeldrubriek: Seksisme voor het voetlicht (1)

Ode aan de status quo

In zijn recentste voorstelling Belgian Rules / Belgium Rules citeert Jan Fabre uitvoerig uit de Belgische beeldcultuur. Zo is het beeld bij dit artikel geïnspireerd door René Magritte. Een man in een zwart pak en met een zwarte paraplu staat naast een naakte vrouw van wie het bovenlichaam luchtblauw geschilderd is — net als bij Magritte. Het verschil is dat de vrouw op scène urineert. Ze wordt een wezen van vlees en bloed. Of beter, van vlees en urine.

De kleine redactie (ed. 150-153)

Beeldrubriek: seksisme voor het voetlicht (2)

Een detail

In het theater – en zeker als het geregisseerd is – is het bij alles wat getoond wordt, de bedoeling dat het getoond wordt. Hoe dat wordt gelezen, hoe daar bedoelingen in gelegd worden, daar heeft men geen volledige controle over.

Barbara Van Lindt

Beeldrubriek: seksisme voor het voetlicht (3)

Naar een feministisch ballet

Dit is (g)een seksistisch beeld. Poedelnaakte vrouwen dansen op pointes voor een decordoek van pastelkleurig wolkendek. Het zijn muzen die door het tonen van hun talenten hopen te worden verkozen tot favoriete van de god Apollo: George Balanchines Apollon Musagète.

Edith Cassiers

Beeldrubriek: seksisme voor het voetlicht (4)

Pijp de diva

Ramsey Nasr schreef in 2016 De andere stem zoals Simone de Beauvoir in 1949 Le deuxième sexe moet hebben geschreven: vanuit een diepe tweede-plan-ervaring ten opzichte van het andere geslacht. Nasr wilde de stem opeisen voor de man. Die had dat nodig.

Wouter Hillaert

Beeldrubriek: seksisme voor het voetlicht (5)

Geen hysterie, maar een vrouw die rustig ‘neen’ zegt

Klassieke teksten leveren rijk materiaal op voor theatermakers. Vreemd genoeg lijkt het er soms op dat hedendaagse regisseurs de vrouwelijke hoofdpersonages alleen maar kunnen neerzetten als hysterica’s. Toch zijn er veel interessantere interpretaties mogelijk.

Gorges Ocloo

Beeldrubriek: seksisme voor het voetlicht (6)

Geen kritische blik

John Berger schreef in Ways of Seeing (1972) dat mannen naar vrouwen kijken en dat vrouwen kijken naar hoe vrouwen bekeken worden. De vraag over hoe we ons als ‘vrouw’ verhouden tot ons beeld, lijkt in een digitaal tijdperk nog steeds uiterst relevant. In hoeverre vervult de belofte van digitale beeldemancipatie nieuwe genderconcepten? En in hoeverre is onze huidige beeldcultuur nog steeds een weerspiegeling van patriarchale waarden die het ‘vrouw’-beeld objectiveren?

Ilse Ghekiere

‘Een schisma tussen de cc’s en het kunstenveld is contraproductief’

Liv Laveyne over de nieuwe rol van het Vlaamse cultuurcentrum

Culturele centra zijn er om de banden tussen de lokale bevolking en cultuur te versterken. Maar daarnaast nemen ze ook steeds vaker taken over van kunstencentra of werkplaatsen en treden ze op als initiator, coproducent of werkplek. In ‘De zin en onzin van lokaal cultuurbeleid’ (Etcetera 151) oppert Evelyne Coussens dat de cc’s hierdoor de kunstencentra beconcurreren. Liv Laveyne, programmator bij cc De Grote Post in Oostende, een van de jongste in Vlaanderen, is het daar niet mee eens. Reden genoeg voor een gesprek over de rol van het culturele centrum.

Charlotte De Somviele, Ciska Hoet

Het mensbeeld van de acrobaat

Het kleine oeuvre van het Franse circusgezelschap Cie Un loup pour l’homme

Etcetera vroeg circusdramaturge Bauke Lievens om een portret te schrijven van het Franse circusgezelschap Cie Un loup pour l’homme. Bauke was als dramaturge betrokken bij twee creaties van het gezelschap: Face Nord (2011) en Rare Birds (2017).

Bauke Lievens

Moet je geld naar de gevangenis?

Regisseur Meierhans en filosoof Vandevelde in gesprek over het geweld van geld

Een kleine maand voor de première van Trials of Money gaan de Zwitserse regisseur Christophe Meierhans en economisch filosoof Toon Vandevelde (KU Leuven) met elkaar in gesprek. Meierhans maakt politiek geëngageerd theater en is ervan overtuigd dat we de controle over geld in zijn dominante vorm compleet zijn kwijtgeraakt. Vandevelde vindt geld verdacht en zoekt naar een context waarin geld geen rol speelt. Het theater zou zo’n context kunnen zijn, maar in Trials
 of Money mag geld juist het podium inpalmen – of beter: in de beklaagdenbank plaatsnemen.

Christophe Meierhans, Antoon Vandevelde, Kristof van Baarle

De paling is evenwaardig aan de Mona Lisa

Een benadering van Alexandra Pirici via Aggregate, een landschap van lichamen

Bezoekers van een tentoonstelling
 hebben doorgaans een idee van wat 
ze kunnen verwachten: daar staan
 de tentoongestelde objecten, en hier 
ben ik. Wie in het Neuer Berliner
 Kunstverein (n.b.k.) Alexandra Pirici’s 
eerste individuele tentoonstelling Aggregate (2017) betreedt, voelt zich (ook de dag na de vernissage) eerder op een fuif. De twee ruimtes, door een opening met elkaar verbonden, maken een bomvolle indruk. Ik geef me over aan de stroming.

Astrid Kaminski

Jagen op een straf verhaal

De jongste versie van Mozarts opera Lucio Silla breekt radicaal met het verleden

Dertig jaar na Patrice Chéreaus
 baanbrekende opvoering van
 Mozarts Lucio Silla passeerde de
 operaklassieker in het najaar weer in
 De Munt. Johan Thielemans legt de 
versies van 1985 en 2017 naast elkaar,  en besluit dat de regie van de jonge Duitser Tobias Kratzer heel anders omgaat met repertoire en geschiedenis.

Johan Thielemans

Dissonante stemmen

Het Poolse theater als een ruimte voor verzet tegen sluipend autoritarisme

Censuur van overheidswege, rellen en zelfs pogingen tot aanslagen: in Polen heerst de afgelopen jaren een vijandig klimaat ten opzichte van hedendaags theater. De Poolse scene lijkt in korte tijd een politiek strijdveld te zijn geworden, soms zelfs letterlijk. Hoe is het zover kunnen komen? En vooral: is er beterschap in zicht?

Jonas Vanderschueren