Festivalimpressies

Polverigi ’85

Het Inteatro-festival te Polverigi (Italië) bekleedt ongetwijfeld een bijzondere plaats in de lange serie Europese zomerfestivals. Polverigi is een gezellig plattelandsdorpje met een 400-tal inwoners, in de buurt van de havenstad Ancona (provincie Marche). Daar organiseren Roberto Cimetta en Velia Papa sinds 1975 een festival met de Italiaanse, Europese en Amerikaanse avant-garde volgens een merkwaardig procédé. Een week lang worden er elke avond twee produkties gepresenteerd; elke voorstelling speelt er slechts één keer.

Theo Van Rompay

Vol verwachting klopt ons hart: Een blik op het theaterseizoen 85-86

Weinig intentieverklaringen. Een conjunctuurgevoelig repertoire. Shakespeare en de jonge Duitsers verdwijnen; een Spaanse golf rolt aan… Marijke Caris en Geert Opsomer zoeken naar lijnen in de programmatie van de Vlaamse theaters voor 1985-86.

Marijke Caris

SEIZOEN 1984-1985

De opdracht: evalueer het voorbije seizoen op max. 1 kopijpagina. Het resultaat: Pol Arias, Jef De Roeck, Klaas Tindemans, Johan Thielemans, Luk Van den Dries, Marianne Van Kerkhoven, schrapen hun mooiste herinneringen bij elkaar.

(redactie Etcetera)

Peter Brook

Verbeelding en ascese

Peter Brook is één van Europa’s grootste regisseurs. Hij gaf blijk van een ongewoon rijke verbeelding maar sluit zich al jaren op in de ascese van het onderzoek. Johan Thielemans overloopt zijn carrière en vraagt zich af of we van Brook ooit nog een theaterféést mogen verwachten. Jawel, meent Klaas Tindemans, Mahabharata, Brooks theatermarathon voor Avignon 85, was een gebeurtenis van de eerste orde. Alex Mallems, tot slot, had een gesprek met Jean-Claude Carrière, scenarist van Mahabharata en Brooks huisdramaturg.

Johan Thielemans

Brooks Mahabharata, het grote gedicht van de mensheid

Op de zomerpagina’s van het dagblad Liberation had Jean-Claude Carrière dagelijks een column, waarin hij vertelde over onverwachte verbindingen tussen oosterse, Arabische en Indische, culturen en volkeren en het oude Europa. Hij poogde dag aan dag historische en culturele argumenten te formuleren – hijzelf is een ‘pied noir’, een in Algerije geboren Fransman – om de zuiverheidsideologie achter het dagelijkse racisme bij ons te weerleggen. Carrière functioneerde even als erudiet ideoloog voor de romantiek van de Touche pas à mon pote-beweging. De intellectueel achter Harlem Désir, de kleurling die deze anti-racisme-golf bezielt.

Klaas Tindemans

Jean-Claude Carrière, de verteller vertelt

Jean-Claude Carrière is sinds de opening van de Bouffes du Nord te Parijs in 1974 de vaste dramaturg van Peter Brook en het Centre International de Recherches Théâtrales. Met zijn Mahabharata schreef hij wellicht het grootste epos dat ooit voor theater bewerkt werd.

Alex Mallems

KLAPSTUK 85

De dans zit in de lift. Dat bewijst de enorme belangstelling voor de talrijke dansmanifestaties die her en der gehouden worden. Daarvan is Klapstuk ongetwijfeld de belangrijkste. Als pasmaat tot een dansante oktobermaand bespreekt Alexander Baervoets het werk van Lucinda Childs en trekt een historische parallel met het ontstaan van het ballet in de 16de eeuw.

Alexander Baervoets

Dossier opleiding

In het dossier over opleiding stellen we als eerste instituut de Studio Herman Teirlinck voor. De school bestaat binnenkort 40 jaar en heeft in die tijd zo’n 200 acteurs en actrices afgeleverd. Luk Van den Dries schetst de evolutie van de Studio en had gesprekken met docenten en oudleerlingen.

Luk Van den Dries

Dossier opleiding: Herman Teirlinck, Fons Goris en de anderen De Studio

Hoe oud is de theateropleiding in Vlaanderen? Het conservatorium van Brussel dateert van 1813, Antwerpen en Gent volgden resp. in 1859 en 1860. Voordien leerde men het vak op de planken. Theaterspelen was trouwens vaak een familieaangelegenheid waarvan de recepten doorgegeven werden van de ene generatie aan de andere.

Luk Van den Dries

Dossier opleiding: Tone Brulin

‘Veel studenten gaan naar een toneelschool omdat hun ouders in amateurkringen spelen in Poperinge en Diest. Dat moet je openbreken.’

Regisseur en auteur Tone Brulin is in heel zijn loopbaan intensief bezig geweest met theateropleiding. Hij volgde les in het Hoger Instituut voor Toneel en Regie, de zgn. Pre-Studio die onder leiding stond van Odile Daem en Joris Diels, studeerde aan de Nationale Hogeschool voor Architectuur en Sierkunsten (Ter Kameren-Brussel), is één van de eerste leerlingen van de Studio en behaalde een Full Bright Scholarship in Amerika. Als docent is hij verbonden geweest aan het RITCS, was gastprofessor aan verschillende Amerikaanse universiteiten, professor in Maleisië en studieleider in Maastricht. In de Studio regisseerde hij onlangs Prostituées van Djakarta.

Luk Van den Dries

Dossier opleiding: Aafke Bruiling

‘Ik vind theater eigenlijk niet iets wat je echt van iemand kan leren.’

Als je de lijst van oudstudenten van de Studio bekijkt, valt op hoeveel Nederlanders daartussen zitten. Aafke Bruining is er één van. Ze studeerde af in 1984, speelde daarna in Oude banden, lege handen en Zwarte Pony (David Mamet) in regie van Walter Tillemans, De bink (Lisette Mertens) in regie van Jan Gruyaert en Oidipoes in Kolonos (Claus) met en in regie van Julien Schoenaerts. Hoe word je actrice, vroegen we haar.

Luk Van den Dries

Dossier opleiding: Johan Heestermans

‘Ik heb met mijn Studio-opleiding nog niet veel aangevangen.’

Johan Heerstermans’ theaterweg vertoont een rare curve: nadat hij de brui had gegeven aan zijn filosofiestudies in Leuven kwam hij eerder toevallig bij de Studio terecht waar hij als oefening meedeed aan de toelatingsproeven. Hij werd nog aangenomen ook, en beëindigde zijn opleiding ‘met vrucht’. Daarna werd hij door Français Beuckelaers gevraag bij het Lam Gods project in Arca, speelde nog in Frankenstein bij De Mannen van den Dam, deed een happening (Feu d’Artifice) aan het Oostendse Termenhotel om ten slotte via ecologische rondzwervingen in de Pyreneeën bij Jan Decorte (Torquato Tasso) en Paul Peyskens (Julius Caesar) te stranden. Studio-acteurs die bij Decorte of Peyskens aankloppen zijn op één vinger te tellen.

Luk Van den Dries

Frieda Pittoors: Apostolos Panagopoulos

‘Een leylick glorieus wijf, zo bestempelden tijdgenoten Hadewych, de mystieke dichteres uit de 13de eeuw. Haar ‘Visioenen’ vormden het uitgangspunt voor een toneelbewerking door regisseur Panagopoulos en actrice Frieda Pittoors. Edward van Heer over de carrière van deze naar Nederland uitgeweken actrice en de integrale tekst plus fotoverslag van ‘Hadewych’.

Edward van Heer

J’accuse

Vrije tribune

Wil Beckers

Dan maar geen decreet?

De RAT roept op, Etcetera antwoordt

Het decreet wil zich ver houden van elke artistieke bemoeienis, maar in de praktijk heeft zelfs de meest futiele bepaling artistieke implicaties. Aan het decreet moet niet ‘gesleuteld’ worden, het moet grondig en integraal herdacht worden. Wat ook wil zeggen dat het desnoods maar moet worden afgeschaft.

Redactie Etcetera

Het Nieuwe Globe

Een theater zoekt zijn (licht)zinnigheid

Gerardjan Rijnders gaat weg: Globe komt in nieuwe handen. Een gesprek met artistiek leider Paul De Bruyne.

Marianne Van Kerkhoven

Twintig jaar NTG

De underdog bijt terug

Twintig jaar hebben de Gentenaars zonder eigen repertoiregezelschap gezeten. In 1965 werd dan het NTG opgericht en inmiddels zijn we weer twintig jaar verder. Alex Mallems overloopt de geschiedenis van het NTG aan de hand van het opkomen en gaan van vijf directies. Een gezelschap wordt volwassen.

Alex Mallems

Jef De Roeck

De boom van het theaterdecreet staat in de wind, Tien jaar geleden werd hij door de toenmalige ‘Cultuurraad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap’ in vaste grond neer-geplant. Op 13 juni 1975 zette koning Boudewijn zijn handtekening onder het ‘Decreet houdende de subsidieregeling voor de Nederlandstalige toneelkunst’ Rika De Backer-Van Ocken (CVP) was toen minister van Nederlandse Cultuur en Vlaamse Aangelegenheden. Het decreet was de neerslag van jarenlange bemoeienissen van politici, vakbonden en toneelkunstenaars.

Jef De Roeck

Gelezen

(redactie Etcetera)

De impuls van een nieuwe structuur

National Theatre, Londen

Geld is ook in de Londense theatermiddens het voornaamste onderwerp van gesprek. Het National Theatre, de mastodont die op de zuideroever van de Thames staat, heeft het hard te verduren gehad. De Arts Council, het lichaam dat de subsidies verdeelt, heeft het National Theatre tot ernstige besparingen gedwongen. Peter Hall, de directeur, heeft hierop krachtig gereageerd: hij heeft één van zijn drie theaters gesloten.

Johan Thielemans

Festivalimpressies

Avignon ’85

Het festival van Avignon biedt zo’n uitgebreid programma dat je onmogelijk alles kan meemaken. Als festivalganger selecteer je binnen je interessesfeer, teken je zelf de lijnen uit die je wil volgen. Dit jaar waren er twee ‘musts’ op de affiche: de indrukkende adaptatie van het Mahabharata-epos door Peter Brook en Jean-Claude Carrière, en daarnaast de ‘jongste’ Kantor, Qu’ils crèvent les artistes. La Nuit de Mahabharata meemaken in dat unieke natuurlijke decor van een steengroeve, is zondermeer een onvergetelijke theatergebeurtenis.

Alex Mallems

Repliek

In het artikel ‘Het Onbeleid’ van uw tijdschrift Etcetera van juni 1985 lees ik, op pag. 3, o.m. wat volgt: ‘ook het NTG is een i.o.n.; de Raad van Beheer bestaat daar uit 5 CVP’ers, 3 PVV’ers, 3 SP’ers en 2 VU’ers; van deze dertien leden vertegenwoordigen er 6 de rijksinstanties, 2 de provinciale en 5 de stedelijke overheden,’

Bert Willems

Terzijde

(redactie Etcetera)