© Sofie Knijff

Florian Myjer

Leestijd 3 — 6 minuten

De lege zaal: Een oprechte ode aan de ironie – De Warme Winkel

Het coronavirus doet niet alleen de straten, maar ook de theaterzalen leeglopen. Onder het mom ‘beter virtueel theater dan geen theater’ laten we enkele gedupeerde podiumkunstenaars aan het woord over hun afgelaste premières en de impact van corona op hun werk en leven.

Welk stuk hadden we te zien moeten krijgen?

De voorstelling die we hebben gemaakt heet Een oprechte ode aan de Ironie. Zoals de titel doet vermoeden brengen we in die voorstelling een ode aan een van de meest omstreden stijlfiguren van dit moment, en leggen we die ook op de pijnbank. Want misschien is de tijd wel rijp om afscheid te nemen van dit verwarrende én bevrijdende begrip.

Wie stond er op het podium? Hoelang hebben jullie gerepeteerd?

We stonden met acht mensen op het podium: vier acteurs van De Warme Winkel en vier ex- en aspirantdeelnemers van het televisieprogramma Temptation Island. Die serie is namelijk de setting van onze voorstelling.

Was er een specifieke urgentie waarom je dit stuk net nu wilde maken?

Er wordt veel over ironie gesproken, de laatste tijd voornamelijk in negatieve zin. Mensen die ironie gebruiken worden gezien als nihilisten die nergens voor kiezen, die alleen maar verwarring zaaien en – in het ergste geval – juist kwalijke zaken als racisme billijken. Wij vroegen ons af: waar komt deze hetze tegen de ironie vandaan? En is die terecht? Zeker voor De Warme Winkel, een gezelschap dat toch vaak als ironisch wordt gezien, was het een relevante en kritische zelfevaluatie. Maar ook voor de maatschappij an sich, want ironie en politiek zijn de laatste jaren steeds meer hand in hand gegaan. Veel van de wereldleiders die we op dit moment hebben zijn clowns die hele kwalijke dingen zeggen, maar als ze daarop aangesproken worden zeggen ze dat dat puur ironisch was. Dat de mensen het niet zo letterlijk moeten nemen. Dat is natuurlijk gevaarlijk, want vaak zijn deze clowns helemaal niet ironisch. Ze menen wat ze zeggen. Voor hen is ironie een excuus.

Is er een moment, beeld of scène uit de voorstelling die je graag op papier met het publiek zou willen delen, bij wijze van kleine troost? 

Er zitten scènes in die ik niet durf te verklappen, omdat ik die het liefst nog als verrassing wil houden, maar er is één moment dat ik wel kan delen: ergens in de voorstelling speelt Marieke De Zwaan iemand die op verkeerde wijze gebruik maakt van ironie: ze gebruikt het als lifestyle, trapt met haar ironie omlaag in plaats van omhoog, maakt op politieke wijze gebruik van ironie, etc. Bij wijze van duivelsuitdrijving wordt ze gedoopt in de temptation-jacuzzi om haar te reinigen en te bevrijden. Dat was een haast orgastisch en spectaculair moment, waar de exorcist nog wel een puntje aan zou kunnen zuigen. Het was emotioneel en hilarisch, bloedserieus én totale camp. Ironie in z’n beste vorm zou je kunnen zeggen.

Hoe voelt het om een voorstelling waar je maanden aan hebt gewerkt, niet in première te laten gaan?

Bizar. En zwaar klote. We hadden één try-out gehad, en toen was het opeens voorbij. We hebben hier zo lang aan gewerkt, het was zo’n spannend proces en het voelt voor ons zo relevant. Het is voor ons echt een belangrijke voorstelling, het is niet iets wat we zomaar even tussendoor doen. Dat maakt het extra pijnlijk.

Blijf je, nu de première wordt uitgesteld, aan het stuk verder werken of beschouw je ‘t als af?

In het hoofd gaat het wel door, maar hij was eigenlijk al af. En we hadden vooral publiek nodig! Dat was het moment waarop we zaten: we moeten het nu gaan testen op publiek, we hebben al lang genoeg in onze bubbel gezeten. En nu moeten we weer terug onze bubbel in.

Moet je je stuk ‘begraven’ of is er kans op een herneming later? Welke moeilijkheden komen daarbij kijken?

We willen ‘m zeker nog in première laten gaan, later dit jaar. Maar we moeten kijken hoe het loopt. Iedereen gaat natuurlijk weer door met andere dingen, ik zou in mei beginnen met de repetities voor een nieuwe voorstelling. Het wordt sowieso een logistieke en een financiële puzzel.

Hoe breng je de volgende dagen en weken door?

Vanuit huis kan ik gewoon werken, en me toch maar voorbereiden op m’n nieuwe voorstelling. Dat geeft ergens wel troost. En verder probeer ik vooral heel schoon te blijven.

Wat is de impact van de maatregelen voor jou persoonlijk? Welke steunmaatregelen zijn er nodig?

Gelukkig word ik voorlopig nog uitbetaald door De Warme Winkel, maar ik weet niet hoe lang dat nog duurt. Ik hoop dat de culturele sector een manier vindt om dit op te vangen, maar hoe… Ik heb werkelijk geen idee.

Livestreaming, Theaterflix… Zie je iets in een virtueel leven voor jouw voorstelling of is een live publiek onontbeerlijk?

Ik geloof toch wel heel erg in het livepubliek, hoewel ik alle pogingen om theater online aan te bieden van harte aanmoedig. We moeten creatief zijn, blijven communiceren. De verbeelding een plek geven. Maar theater gaat voor mij zo erg over de live-ervaring. Ik zet met liefde al m’n registraties online, maar ik weet gewoon dat dat niet dezelfde ervaring geeft als daadwerkelijk in het theater zitten. Maar we kunnen, denk ik, even niet anders.

 

www.dewarmewinkel.nl

Krijg je graag ons magazine in jouw brievenbus?
Abonneer je dan hier.

artikel
Leestijd 3 — 6 minuten

#160

15.03.2020

14.05.2020

Florian Myjer

Florian Myjer (De Warme Winkel)