© Victoriano Moreno

Khalid Koujili El Yakoubi

Leestijd 4 — 7 minuten

De lege zaal: De bevrijding van het edelhert – Thomas Bellinck & Khalid Koujili El Yakoubi / hetpaleis

Het coronavirus doet niet alleen de straten, maar ook de theaterzalen leeglopen. Onder het mom ‘beter virtueel theater dan geen theater’ laten we enkele gedupeerde podiumkunstenaars aan het woord over hun afgelaste premières en de impact van corona op hun werk en leven.

Welk stuk hadden we te zien moeten krijgen?

Op vrijdag 13 maart 2020 zou De bevrijding van het edelhert in première gaan in hetpaleis, een voorstelling geregisseerd door Thomas Bellinck en Khalid Koujili El Yakoubi. De tekst, geschreven door Pieter De Buysser, speelt zich af in een bos waar edelherten de plak zwaaien, waar sommige dieren volgens de edelhertenwet verboden zijn en het verboden is verboden dieren te helpen – laat staan je door verboden dieren te laten helpen

Via een dierenfabel over structureel geweld proberen we een veilige ruimte te creëren voor de kinderen in het publiek. We zien de voorstelling bijna als de proloog op een gesprek met hen over wat zij oneerlijk vinden en graag zouden willen veranderen.

Wie stond er op het podium? Hoelang hebben jullie gerepeteerd?

We zaten in de laatste week van de repetitieperiode. In totaal hebben we negen weken gerepeteerd. De volgende acteurs stonden op het podium: Marjan De Schutter, Farbod Fathinejadfard, Maya Mertens, Ahilan Ratnamohan, Karlijn Sileghem en Jeroen Van der Ven. Daarnaast bestaat het team uit Rachid Laachir (kostuum), Rosine Mbakam (dramaturgie), Stef Stessel (scenografie) en uiteraard de hele ploeg van hetpaleis.

Was er een specifieke urgentie waarom je dit stuk net nu wilde maken?

Ja, aangezien de voorstelling een weerspiegeling is van hoe onze huidige samenleving en politieke landschap met bepaalde groepen omgaat. Nog steeds worden bepaalde groepen niet gezien of gehoord. Door uitsluitingsmechanismen worden ze onzichtbaar en onhoorbaar gemaakt. Aan de basis daarvan liggen machtsverhoudingen die doorheen de geschiedenis geïnstalleerd zijn en die we in vraag moeten stellen.

De politieke maatregelen om de verspreiding van het coronavirus (COVID-19) tegen te gaan, tonen weer aan dat overal ter wereld bepaalde mensen over het hoofd worden gezien. De kloof groeit zienderogen tussen wie als burger wordt erkend en wie niet, tussen wie heeft en wie niet,…

  • Jongeren zonder computer en internet kunnen geen onderwijs meer volgen en lopen zo nog meer leerachterstand op;
  • Door het hamstergedrag van de bevolking krijgen voedselbanken grote tekorten, waardoor kwetsbare gezinnen extra worden getroffen;
  • Mensen die niet in aanmerking komen voor een uitkering tijdelijke werkloosheid worden aan hun lot overgelaten;
  • Dienst Vreemdelingenzaken besliste op 19 maart 2020 om 300 mensen zonder wettig verblijf buiten te zetten uit de gesloten centra, zonder in noodopvang te voorzien;
  • Het samenscholingsverbod werd door de Brusselse politie gebruikt om mensen zonder onderkomen uit het Maximiliaanpark te verdrijven;
  • Vrijwilligers die mensen in nood te slaap willen leggen en helpen bij voedselbedelingen werden beboet;
  • Om veiligheidsredenen moesten veel hulporganisaties een paar weken geleden noodgedwongen het werk neerleggen, waardoor mensen in vluchtelingenkampen aan hun lot worden overgelaten;
  • Ouderen in tehuizen in Spanje die door het verzorgingspersoneel werden achtergelaten en door het leger dood in bed werden aangetroffen;
  • In Qatar zit het werkkamp Doha Industrial Area overvol, waardoor goedkope werkkrachten op elkaar zitten en maatregelen zoals social distancing onmogelijk zijn;
  • In Colombia profiteren doodseskaders van de lockdowns om activisten te vermoorden.

© Linde Raedschelders

Is er een moment, beeld of scène uit de voorstelling die je graag op papier met het publiek zou willen delen, bij wijze van kleine troost?

In het royale huis van familie Edelhert. Dolfijn, Olifant, Nonkel Hond en Hertje:

Nonkel Hond

Het hek is van de dam. De golf overspoelt het Hertenbos. Wie stopt deze stroom!

Dolfijn

Ik heb nochtans daarnet de kraan dichtgedraaid.

Nonkel Hond

Je begrijpt het niet. Dit is het Hertenbos. Een dolfijn heeft hier niets te zoeken.

Dolfijn

Als ik me niet vergis ben jij een hond.

Nonkel Hond

Exact. Een Edelhertenboshuishond.

Dolfijn

Ik heb hier al meer mieren, duiven en konijnen dan herten gezien, en toch heet het hier het Hertenbos?

Hoe voelt het om een voorstelling waar je maanden aan hebt gewerkt, niet in première te laten gaan?

Een voorstelling maak je met als doel om ze te delen met een publiek. Het deed daarom even pijn dat we De bevrijding van het edelhert niet konden laten zien zoals gepland. Maar al snel kwam bij ons het besef dat we geen risico’s konden nemen en dat ook wij onze verantwoordelijkheid moesten nemen om de verspreiding van het virus in te perken. Zeker op een moment dat de overheid zelf nog geen dwingende maatregelen had getroffen en iedereen op haar/zijn eigen burgerzin was aangewezen…

Blijf je, nu de première wordt uitgesteld, aan het stuk verder werken of beschouw je ‘t als af?

Een voorstelling is nooit af, maar twee dagen voor de première hadden we wel het gevoel dat de voorstelling klaar was om aan het grote publiek getoond te worden.

Moet je je stuk ‘begraven’ of is er kans op een herneming later? Welke moeilijkheden komen daarbij kijken?

De première zal verplaatst worden naar een latere datum. We zijn volop bezig om de agenda’s van iedereen samen te leggen. Het hele team hoopt binnenkort te mogen spelen, maar we blijven de situatie goed opvolgen. Sowieso zullen we tegen dan leven in een radicaal veranderde wereld.

Hoe breng je de volgende dagen en weken door?

Eerst en vooral helpen waar nodig. Daarnaast houd ik mij bezig met lezen, schrijven en het uitwerken van mijn artistieke ideeën. Zo ben ik een theatertekst (eerste deel) aan het schrijven waarin het koloniale systeem de gevolgen daarvan worden blootgelegd. De theatertekst zal uit drie delen bestaan: het eerste deel gaat over de Europese kolonisatie van verschillende Afrikaanse landen, het tweede deel over anti-koloniaal verzet en dekolonisatie en het derde deel over de gevolgen van de kolonisatie en hoe mensen vandaag de dag omgaan met het koloniale verleden. Tevens doe ik een onderzoek naar de mate waarin ik – als product van de samenleving waarin ik geboren en getogen ben – geprogrammeerd ben door een wit en westers wereldbeeld.

Wat is de impact van de maatregelen voor jou persoonlijk? Welke steunmaatregelen zijn er nodig?  

Het positieve is dat hetpaleis beslist heeft om het vaste personeel en de freelancers (acteurs, regisseurs, docenten,…) door te betalen tot 3 april 2020. Hierdoor kan ik alvast even verder, merci voor de fair practice!

De impact van de maatregelen zal ik pas binnen een aantal weken voelen. Ik ben nog niet zo lang geleden afgestudeerd en als beginnende freelancer die nog geen kunstenaarsstatuut heeft, kan ik niet terugvallen op een werkloosheidsuitkering. Daardoor kan ik ook géén gebruik maken van de uitzonderingsmaatregel tijdelijke werkloosheid, wat een ramp is.

Livestreaming, Theaterflix… Zie je iets in een virtueel leven voor jouw voorstelling of is een live publiek onontbeerlijk?

Voor mij is theater een hier-en-nu gebeuren, daarom is een live publiek onontbeerlijk. We zijn aan dit avontuur begonnen, omdat we wisten dat we zouden spelen voor een publiek dat voornamelijk uit kinderen bestaat. Een publiek dat (zeker bij schoolvoorstellingen) nog niet gesegregeerd is. Een publiek van wie de blik nog niet is voorbepaald door filters als ‘gender’, ‘racisering’,… Zij zijn de toekomst en met hen willen we in dialoog gaan om aan een nieuw verhaal te beginnen.

Krijg je graag ons magazine in jouw brievenbus?
Abonneer je dan hier.

artikel
Leestijd 4 — 7 minuten

#160

15.03.2020

14.05.2020

Khalid Koujili El Yakoubi

RECENT VERSCHENEN

artikel

RECENT VERSCHENEN