repetitie C(H)OEURS 2020 © Filip Van Roe

Hildegard De Vuyst

Leestijd 4 — 7 minuten

De lege zaal: C(H)OEURS 2020 – les Ballets C de la B

Het coronavirus doet niet alleen de straten, maar ook de theaterzalen leeglopen. Onder het mom ‘beter virtueel theater dan geen theater’ laten we enkele gedupeerde podiumkunstenaars aan het woord over hun afgelaste premières en de impact van corona op hun werk en leven.

Welk stuk hadden we te zien moeten krijgen?

C(H)OEURS 2020 is een herlezing van C(H)OEURS uit 2012, gecreëerd op vraag van Gerard Mortier voor de Opera van Madrid, een van zijn laatste wapenfeiten voor bij hem de pancreaskanker vastgesteld werd die hem later fataal werd. Het is een nieuwe opera samengesteld met bruikbare brokstukken uit het werk van Wagner en Verdi. Regisseur Alain Platel gelooft namelijk niet dat met de bestaande opera’s in hun geheel vandaag nog iets aan te vangen is. De verhalen waaraan die opera’s ophangen, zijn hopeloos achterhaald. Dus moet je de vitale delen losrukken uit hun oorspronkelijke context en opnieuw samenvoegen tot een betekenisvol geheel. In dit stuk staat het koor centraal, de gemeenschap, het volk; de kracht en de schoonheid van de massa, maar ook het gevaar, individualisering. Wij navigeren in de voorstelling met het voltallige koor van Opera Vlaanderen en een groep dansers van Ballet Vlaanderen tussen individualisering en collectivisering, en proberen tot een altijd voorlopige synthese te komen.

Wie stond er op het podium? Hoelang hebben jullie gerepeteerd?

Het is de allereerste keer dat Alain Platel een productie ‘hermaakt’ met een nieuwe cast, en zijn werk als repertoire behandelt. Bovendien was het ook voor OBV (Opera Ballet Vlaanderen) een bijzonder project in dit eerste seizoen van de nieuwe directeur Jan Vandenhouwe. Het is de eerste keer dat het koor van de opera samenwerkt met de dansers van het ballet. Ik kan het niet exact zeggen, maar ik schat dat we met een man of 80 op de scène staan: 13 dansers + 65 koorleden + 2 kinderen. Aan de repetities met het orkest zijn we net niet toegekomen. Met de dansers en het koor waren we eigenlijk klaar.

Was er een specifieke urgentie waarom jullie dit stuk net nu wilden maken?

Voor Jan Vandenhouwe was Mortier een mentor, voor Platel evenzeer. Dat Jan in zijn eerste seizoen dit project terug wilde oppikken, is een soort eerbetoon. Voor Platel is het een belangrijke stap in het doorgeven van zijn werk/oeuvre. Dat werd mogelijk door er een paar dansers bij te betrekken uit de oorspronkelijke cast. Romain Guion leidde de repetities, Quan Bui Ngoc en Bérengère Bodin staan mee op de scène. Maar vooral wilden we onderzoeken of dit stuk inhoudelijk stand hield: in 2012 waren de massa’s behoorlijk revolutionair in de vorm van Arabische Lentes en Indignados en Occupy. Wat is daar in 2020 nog van overgebleven?

Is er een moment, beeld of scène uit de voorstelling die je graag zou willen delen, bij wijze van kleine troost? 

Mijn favoriete moment is de ‘yaka’, een soort hakka (begroetingsritueel van de Maori) die componist Steven Prengels geschreven heeft, waarin koor en dansers elkaar vinden, elkaar aansteken en besmetten, en zich zowel vocaal als fysiek confronteren aan het publiek. Het is een kippenvelmoment, omwille van de georkestreerde chaos en de gezamenlijke vibraties.

Hoe voelt het om een voorstelling waar je maanden aan hebt gewerkt, niet in première te laten gaan?

Als een coïtus interruptus! Je werkt, zelfs binnen een proces, met zoveel mensen die elkaar voor het eerst ontmoeten aan een gezamenlijkheid, aan een common ground, een gedeeld begrip van het hoe en het waarom. Dat zijn fijnmazige dynamieken die nu als een soufflé ineenzakken.

repetitie C(H)OEURS 2020 © Filip Van Roe

Blijf je, nu de première wordt uitgesteld, aan het stuk verder werken of beschouw je ‘t als af?

Het is uiteraard niet af. Wij hadden zicht op voorstellingen in Epidaurus voor Athens Festival in juli, maar die zijn geannuleerd omdat we voor die tijd geen repetitietijd kunnen inplannen.

Moet je je stuk ‘begraven’ of is er kans op een herneming later? Welke moeilijkheden komen daarbij kijken?

Wij hopen iedereen terug bij elkaar te krijgen om het volgende seizoen van OBV te openen in september 2020. Om dat mogelijk te maken heeft OBV ruimte gemaakt in een volle kalender. Ik besef zelf maar half wat de gevolgen daarvan zijn voor OBV.

Hoe breng je de volgende dagen en weken door?

Persoonlijk verwelkom ik corona als een ongewenste maar noodzakelijke pauzeknop.

Wat is de impact van de maatregelen voor jou persoonlijk? Welke steunmaatregelen zijn er nodig?

Voor les ballets C de la B, het gezelschap rond regisseur Alain Platel, heeft corona een zware impact. Wij waren de laatste voorstellingen van Requiem pour L. aan het voorbereiden, een tournee door de VS en Canada, de kers op de taart na twee jaar succesvol toeren. Twee mensen hebben maanden nodig gehad om alle visa in orde te brengen voor een hoop Zuid-Afrikanen en Congolezen. Met de groeiende inperkingen van mobiliteit voor mensen uit de Global South, was dat een krachttoer. En dan zijn al die stress en slapeloze nachten voor niets geweest. New York en de VS zijn al officieel geannuleerd, voor Canada is dat een kwestie van dagen. De volledige ploeg is ondertussen in tijdelijke werkloosheid gegaan. Maar wij hebben een sociaal vangnet. Mijn medeleven gaat uit naar de zelfstandigen in deze sector, artiesten maar ook techniekers.  Hoe gaan zij overleven?

Livestreaming, Theaterflix… Zie je iets in een virtueel leven voor de voorstelling of is een live publiek onontbeerlijk?

Een virtueel leven is een zinvolle aanvulling (archief) maar zal nooit de live-ervaring kunnen vervangen. Deze voorstelling probeert representatie en presentatie (performance) te koppelen. De impact daarvan kan je enkel live ondervinden.

KRIJG JE GRAAG ALTIJD ONS MAGAZINE IN JOUW BRIEVENBUS?
Abonneer je dan hier.

artikel
Leestijd 4 — 7 minuten

#160

15.03.2020

14.05.2020

Hildegard De Vuyst

Hildegard De Vuyst was tot 2016 dramaturg bij KVS, en werkt mee bij Les Ballets C de la B.