© Stine Sampers

Ahilan Ratnamohan

Leestijd 6 — 9 minuten

Artiesteningang: Ahilan Ratnamohan

Ahilan Ratnamohan (1984) is performer en theatermaker. Hij groeide op in Australië en kwam jaren geleden naar Europa om een carrière uit te bouwen als professioneel voetballer. Zijn werk ontwikkelt zich in 3 lijnen: het choreografisch onderzoek van voetbal, het leren van taal als performance en zijn samenwerking met het Star Boy Collective, met onder andere de voetballers Etuwe Bright Junior, Lateef Babatunde en Aloys Kwaakum. Het was trouwens naar aanleiding van een project met hen, dat hij naar Antwerpen trok.

Wat was je vroegste aanraking met de podiumkunsten? 

Voor mij duiken twee momenten op.

De eerste ontmoeting was op school. We gingen naar Romeo en Juliet kijken en het was zo slecht dat de andere leerlingen en ik totaal afhaakten. Die voorstelling blijft tot op vandaag in mijn hoofd spoken, want ik weet dat de eerste aanraking van veel mensen die zich niet per se associëren met kunst er zo uitziet. Their mind’s made up.

De tweede keer was met mijn broer. We gingen naar een hedendaagse performance in een klein theater in de toen nog net niet gegentrificeerde buurt van Marrickville (Sydney). Het stuk was geregisseerd door een Braziliaan, Carlos Gomes, die al jaren in Sydney werkt. Het was compleet het tegenovergestelde van Romeo en Juliet. Ik zag een vorm van theater waarvan ik niet wist dat die bestond. Ik zag echte mensen.

Terugkijkend was dit geen grote voorstelling, noch een megasucces, maar de fundamenten van hoe ik nu naar theater kijk, lagen er allemaal.

Wat wou je als kind worden?

Eerst dierenarts. Maar dat werd al snel afgewimpeld door mijn papa, die zelf dierenarts was. Het is the shame of his life. In Sri Lanka, waar hij opgroeide, was er een heel duidelijke hiërarchie wat jobs betreft. Iedereen wilde dokter worden en als je dat niet haalde, was er dierengeneeskunde. Mijn vaders broer werd wél dokter.

Nadien wilde ik profvoetballer worden.

Wanneer wist je dat je het theater in wilde?

Ik heb nooit per se in het theater gewild. Ik wilde graag film- of televisieacteur worden. Het is belachelijk, maar ik wilde echt graag in Home and Away spelen. In 2002 leek dat echter niet mogelijk. In de mainstreammedia waren er toen geen rollen voor Zuid-Aziaten. Ik herinner me dat ik naar een castingbureau ging en ze me vertelden dat ik een prachtige stem had en aankondigingen zou kunnen doen. Toen maakte me dat heel gelukkig, maar nu besef ik hoe geschift die commentaar is. Het is een geheime code die je niet meteen doorhebt.

“Ik herinner me dat ik naar een castingbureau ging en ze me vertelden dat ik een prachtige stem had en aankondigingen zou kunnen doen. Toen maakte me dat heel gelukkig, maar nu besef ik hoe geschift die commentaar is.”

Nadien ben ik toevallig een keer beland bij een community performance van een hedendaags gezelschap, Urban Theatre Projects, en van toen af ging het gewoon vanzelf. Mijn kleur werd van een hindernis een asset. De hedendaagse scène is de broedplaats van het nieuwe, het omarmt wat er in de mainstream niet geaccepteerd wordt.

Van welke voorstelling heb je recent wakker gelegen? 

Het is al een tijdje geleden sinds ik wakker heb gelegen van een voorstelling, maar je moet weten dat normaal enkel slechte stukken me uit mijn slaap houden. Vaak gaat het om gerenommeerde voorstellingen die ik maar niets vind. Niet gewoon niet goed, maar waarmee ik fundamenteel niet akkoord ben. Dan schiet ik in existentiële crisis want die of die theatermaker speelt in het circuit waarin ik graag mijn werk wil tonen. Wat betekent het als de tastemakers zo’n problematische voorstelling op het programma zetten? Dan lig ik een hele nacht wakker en schrijf uiteindelijk een manifest of zoiets. De laatste keer was dat een manifest voor het gebruik van attributen in performance; een aantal regels die ik zou volgen als ik attributen/scenografie gebruik in mijn stukken.

En welke voorstelling is onvergetelijk? 

Thomas Bellinck gaat me neerschieten – hij vond het maar niets en wij hebben eigenlijk een heel goede band – maar: Uni*Form van Simone Aughterlony.  Ik heb die voorstelling in 2015 bij SpielArt in München gezien en ik werd zot. Ze benaderde een heel concreet thema – de macht van het uniform – op zo’n abstracte manier dat het een stroom van beelden losmaakte. De mafste dingen speelden zich af in mijn hoofd: homo-erotische fantasieën van stijve, macho-politieagenten bijvoorbeeld… Sommige performers waren ook echt keigoed. Spel is iets waar ik zeer kritisch voor kan zijn, but if it’s good dan apprecieer ik het enorm.

Wat is je favoriete plek? 

Wat een vraag…. Salvador da Bahia.

Waar zou je heel graag eens je werk tonen?

Overal en nergens.

Goh, ik ben niet een van die too cool kunstenaars die je m’en fous zeggen. Ik zou graag zo kunnen zijn, maar ik kan niet ontkennen dat als de vraag komt om op een paar van de meest elitaire, bourgeoisfestivals ter wereld te spelen, ik meteen ja zou zeggen.  Maar ik maak me ook geen illusies. De laatste jaren heb ik mijn werk getoond op het festival Homo Novus in Riga en daarvan word ik heel gelukkig.

Van wie heb je het meest geleerd?

Het gezelschap Branch Nebula uit Sydney, met wie ik werkte toen ik net begonnen was. De basis wordt gevormd door de Australische regisseur/choreograaf Lee Wilson en Belgische lichtontwerpster/scenarist Mirabelle Wouters. Ik werkte met hen aan verschillende projecten in mijn formative years en omdat ik geen theater had gestudeerd was het echt soms een vuurdoop. Hoewel ik redelijk snel wist dat ik mijn eigen ding moest gaan doen, heb ik van hen fundamenten en waarden geleerd die me tot op vandaag bijblijven.

Heb je een ritueel voor je het podium opgaat of voor een première? 

Niet echt. Ik wil me vooral zo goed mogelijk focussen, dus een uur voor de voorstelling zet ik mijn gsm op vliegtuigmodus. Soms wandel ik door alle posities die ik op de scène ga innemen en visualiseer ik me hoe het zal zijn. Andere keren zet ik me op de tribune, soaking up the atmosphere.

Ik probeer wel graag de rituelen van andere mensen uit. Kaat Arnaert, met wie ik onlangs samen speelde, poetst bijvoorbeeld altijd haar tanden voor een voorstelling, zo voel je je fris als je je tekst zegt. Dat doe ik ondertussen soms ook. Met het Star Boy Collective bidden we dan weer voor elke voorstelling. Toen we begonnen in 2013 was dat superbelangrijk voor de performers en ik deed gewoon mee. Maar ondertussen ben ik vaak degene die het initieert.

Zijn je ouders fan? 

Nee. Maar ze steunen me wel. Of proberen dat toch. Theater is een fenomeen dat ze gewoon niet volledig kunnen begrijpen. Af en toe, als er iets in een belangrijke krant zoals de Sydney Morning Herald verschijnt of als ik een subsidie krijg, dan zijn ze gelukkig.

Soms verrassen ze me. Op een recente reis naar Australië had ik hen expliciet gezegd dat het geen zin had om naar een voorstelling van de Klappsquad te komen, één van mijn andere projecten. Ze zouden het gewoon niet begrijpen. Maar mijn mama zag mijn broer en ik video’s bekijken en besloot dat ze toch wilde komen.  Ze heeft niet meegedaan – Klapping is heel participatief – maar nadien kon ze er niet over ophouden.

Wie zou je graag eens zien samenwerken? 

Ik droom niet vaak over samenwerkingen binnen het podiumkunstenveld. Ik ben eerder geïnteresseerd in voetballers en muzikanten. Het was een droom om met Mutamassik (Giulia Loli) te werken en vorig jaar hebben we samen Mercenary gemaakt. Ik had ook een idee dat ik graag met Benjamin Clementine had willen uitvoeren, op voorwaarde dat hij kon voetballen, maar inmiddels is hij te groot geworden voor een kleine performancekunstenaar zoals ik. Op dit moment ben ik erg gefascineerd door de muziek van Loraine James, die zou ik graag eens als deel van een voorstelling zien. En oh ja, Death Grips zou ook wicked zijn.

Heb je ooit een bijzondere ontmoeting gehad met een toeschouwer? 

Nadat ik mijn eerste solo voor het eerst in het buitenland had gespeeld, in Zuid-Afrika, ontmoette ik een gast die op het gras in de zon zat en me vertelde dat hij door mijn voorstelling een openbaring had gehad. Hij was aan het verdwalen in zijn herinneringen aan voetbal en alles opnieuw aan het bekijken met een andere blik.

Het grappige hieraan is dat hij jaren later – we waren ondertussen bevriend op Facebook – een post van mij zag – ik herinner me niet waarover het ging – die hij kei fascistisch vond. Auch.

Kunnen recensies je iets schelen? 

Ja, natuurlijk. Die kwetsen vaak. Onder andere omdat het geen dialoog wordt. Recensies zijn snel sensationeel en oppervlakkig. De kunstenaar of het productiehuis is vooral geïnteresseerd in de sterren en een paar mooie quotes, want dat is wat blijft.

Ik wil graag eens met een paar andere kunstenaars recensies over recensies schrijven. Soms krijgen we zeer lovende kritieken voor voorstellingen die ik echt niet goed vond. Negatieve recensies hebben me dan al weer geholpen om een voorstelling verder te deconstrueren. De recensies die me bijblijven zijn niet diegene met de meeste sterren, maar diegene waarbij je voelt dat een recensent een sterke connectie met een voorstelling heeft gemaakt.

“Ik wil graag eens met een paar andere kunstenaars recensies over recensies schrijven.”

Wat is de laatste notitie die je gemaakt hebt?

“I don’t even know Jos de Pauw myself” – notitie van Look On The Bright Side (Etuwe Bright Junior/Star Boy Collective)

“Follow the architecture of the jersey” – notitie van een kostuumatelier met Anne-Catherine Kunz om Klapping Mode te laten evolueren.

Is kunst je leven? 

Kunst is niet mijn leven. Maar mijn leven wordt op een bepaalde manier kunst.

Waarmee ik bedoel: ik ben niet iemand die omringd is door kunst. Er hangt op dit ogenblik geen enkel schilderij in mijn appartement (wel veel schilderijen en tekeningen van mijn dochters) en ik ga niet zo vaak naar het theater. Maar dingen zoals voetbal of het leren van talen, die grote passies zijn geweest, worden elke dag op een artistieke manier onderzocht.

Als je een tweede carrière zou beginnen, in welke sector zou dat dan zijn?

Bike mechanic.  

Denk je dat het theater in de toekomst zal blijven bestaan? 

Maybe it will die with the establishment.

interview
Leestijd 6 — 9 minuten

#158

15.09.2019

14.12.2019

Ahilan Ratnamohan

Ahilan Ratnamohan is performer en theatermaker.

interview