TRACES  – Ultima Vez / Wim Vandekeybus

Achterhaald conflict tussen natuur en cultuur

In de nieuwe voorstelling van Ultima Vez / Wim Vandekeybus trekt hypnotische muziek een groep dansers mee in ritualistische groepsdansen en lopen er beren over de scène. De doorgewinterde choreograaf maakte TRACES op uitnodiging van Europalia, waarvoor Roemenië dit keer gastland is. Vandekeybus kiest daarbij in te zoomen op de Roemeense oerbossen. Deze ruimte is een cruciale zone in de hedendaagse (eco)politiek, maar de theatrale blik van Vandekeybus op Roemenië blijkt gestoeld op een aantal wankele concepten en aannames.

Vincent Focquet

Howl – Sonja Jokiniemi

Een angel die blijft steken

Vorig jaar toonde de Finse choreograaf en performer Sonja Jokiniemi het intrigerende Blab op het NEXT festival. Ook dit jaar is ze te gast op het internationale festival in de Eurometropool, meer bepaald in het Kortrijkse BUDA, en komt ze met de solo Howl op de proppen. Met deze nieuwe voorstelling werkt Jokiniemi gestaag en consequent verder aan de ingeslagen weg van haar fascinerende oeuvre. En deze voorstelling prikt en prikkelt nóg meer dan haar vorige.

Elke Huybrechts

seks(e)(n) – de KOE & Mugmetdegoudentand

Faut-il cultiver son jardin? Het is deze keer niet Voltaire, maar die andere literaire grootheid, Goethe, die in Die Wahlverwandtschaften (1809) de filosofische vraag stelt en meteen ook de tuinmetafoor levert voor seks(e)(n), de meest recente voorstelling van de KOE.

Evelyne Coussens

Zero For Conduct – Haider Al Timimi / fABULEUS & Kloppend Hert

Jeugd spelt de les

In Zero For Conduct schetst Haider Al Timimi samen met tien jongeren het onderwijs anno 2019. Wat volgt is een vurig betoog van jongvolwassenen die het beu zijn om hun broek te verslijten op de schoolbanken van een vastgeroest systeem.

Liesbeth De Clercq

Angels in America – Olympique Dramatique

Is er in Vlaanderen een hernieuwde interesse voor (diep)tragische psychologische drama’s? De revival van Who’s Afraid of Virginia Woolf?, geschreven door Edward Albee, doet zoiets enigszins vermoeden. Idem dito wat betreft de keuze van de Roovers voor een bewerking van Tsjechovs Ivanov. Met zijn bewerking van Angels in America, een stuk uit 1992 van de Amerikaanse auteur Tony Kushner, lijkt ook het Antwerpse gezelschap Olympique Dramatique zich te wagen aan een voorstelling die zich ontvouwt als een rollercoaster van intermenselijk bedrog, doordrongen van leed en leedvermaak. Bovendien is Angels in America een belangrijke tekst in de geschiedenis van het queer theater. Wat gebeurt er wanneer Toneelhuis en Olympique Dramatique dit stuk aansnijden?

Simon Baetens, Elke Huybrechts

Tanz – Florentina Holzinger

Het geweld van de pointes

Na Balanchines Apollo neemt Florentina Holzinger met een feministische bril het romantische ballet op de schop. Haar sylphiden zijn niet langer esoterische nimfen maar berijden de hemel op een motor. Take that.

Charlotte De Somviele

Who’s afraid of Virginia Woolf – Mesut Arslan & Platform 0090 / KVS

Spettende verbale stoelgang

Als ultieme scheldklassieker is Who’s afraid of Virginia Woolf een feest voor acteurs. Mesut Arslan zet met KVS en Platform 0090 een doorleefde versie van het stuk neer, maar zijn conceptuele aanpak en fascinerende beeldtaal voegen nauwelijks inhoudelijke verdieping toe.

Gilles Michiels

Tactile Quartet(s) – Vera Tussing & Quatuor MP4

New Nexus Formed

After several projects which look into ways to expand performing art’s notion of ‘spectatorship’ beyond the predominance of the visual, Vera Tussing’s new project at the Kaaitheater, though still relying on it, goes beyond just the touch of the hand.

Rathsaran Sireekan

Dihya – hetpaleis & Action Zoo Humain

Rijk pamflet, arm kunstwerk

Wat is nog het belang van ‘vorm’ in theater vandaag? Ik vraag het me soms af, nu zo veel voorstellingen lijken te zweren bij de boodschap, de hele boodschap en niets dan de (ware) boodschap. Dihya, een coproductie van HETPALEIS en Action Zoo Humain, is de meest recente in de reeks. Maar als vorm inhoud is, zoals de boutade wil, wat betekent dat dan voor een bijna vorme-loze voorstelling als Dihya?

Evelyne Coussens

Rijgen – Sarah Moeremans & Joachim Robbrecht / NTGent

Laten we het nog eens over de liefde hebben. Zoiets moeten Sarah Moeremans en Joachim Robbrecht gedacht hebben toen ze aan Rijgen begonnen. Vertrekken doet het geroutineerde duo van Arthur Schnitzlers zedenkomedie Reigen uit 1897. Dit schandaalstuk timmeren ze om tot een komische opeenvolging van verscheidene liefdesvormen die de 21e eeuw rijk is. Maar wat voor plaats krijgen die verschillende intimiteiten hier toebedeeld en op welke manier laat Rijgen toe ze te bekijken?

Vincent Focquet

Landscape Orchestra – Globe Aroma / Niko Hafkenscheid, Pablo Castilla & Hedvig Biong

Landscape Orchestra verbeeldt herinneringen aan onderweg zijn. De voorstelling zet een breed scala aan theatrale tekens in: er is geprojecteerde tekst, gezongen woord, een libretto waarin je de vertaling kan volgen en zes performers die in een onvoorspelbare va-et-vient live muziek spelen. Landscape Orchestra speelt met verwachtingen en verveling, met het zoeken naar harmonie en het durven delen van dissonantie. Al deze elementen vallen zelden samen, maar daar lijkt dit theatraal concert net over te gaan.

Simon Baetens

Moving in Concert – Mette Ingvartsen

Een lichtchoreografie

Negen dansers in spandex maillots vinden op het podium hun weg naar een Tl-buis, die vervolgens begint op te lichten. Als toortsen, of theaterspots richten ze de lampen op hoeken en kanten van de scène. Links op dat podium kletteren er zwart-bruine korrels uit een buis op het podium. Die korrels vormen al een eerste contrast met het slick design van de maillots en tl-buizen. Het versterkte kletteren van de korrels wordt aangevuld met een soundscape van beats en andere elektronische geluiden. Nog zoiets wat eruit springt is die ene danser met een roze in plaats van een oranje outfit en wellicht het meest weerbarstige element is een soort kronkelige staf. Die organische elementen – de houten, bochtige staf tegenover het cleane witte, rechte van de tl-buis – doorbreken de haast steriele, berekende esthetiek die we uit de recente Ingvartsen voorstellingen kennen. De lichtbuizen doen lichamen en gezichten verdwijnen en verschijnen. Ze vormen ook mooie formaties, gaande van de geometrische lijn, tot de kronkel, tot meer grillige, organische structuren.

Kristof van Baarle

Freud – Toneelhuis & Internationaal Theater Amsterdam / FC Bergman

De hel, dat is je eigen onderbewuste

In de voorstelling Freud komen maar liefst vier denkwerelden samen: die van de Weense psychoanalyticus, die van de filosoof Sartre, daarbovenop de sterk geromantiseerde visie van filmmaker John Huston, en dan is er nog Ivo Van Hove’s aanpak zelf. Thema van het stuk is het blootleggen door de nog jonge neuroloog Sigmund Freud van zoiets onvatbaars als het onderbewuste. Een zeer ingewikkeld kluwen van interpretaties wordt het – maar in de psychoanalyse zijn verwarde clusters legio.

Mia Vaerman

The Big Drop-Out – Hof van Eede

Rondjes draaien rond de toverberg

Op retraite in een wereld die om actie schreeuwt: kan dat nog? Hof van Eede vertimmert die vraag op het podium tot een prikkelende denkoefening – al blijven zowel de personages als de makers wat ter plaatse trappelen. The Big Drop-Out legt de grote kracht én beperkingen bloot van wat stilaan een formule lijkt.

Gilles Michiels

Oorlog & Vrede – Kim Karssen en Florian Myjer/Frascati Producties

Klassespelers wagen zich aan Tolstoj

‘Misschien is dit het!’ Het is een terugkerend motief in Oorlog & Vrede. Kim Karssen en Florian Myjer, die in 2017 samen afstudeerden aan de toneelacademie Maastricht met het goed onthaalde Bloomsbury, wagen zich deze keer aan Tolstojs meesterwerk uit 1869. In net geen anderhalf uur vermengen ze verhaallijnen en thema’s uit het boek met anekdotes uit hun eigen leven en stellen ze meermaals de vraag ‘Wat is een goed leven?’. Tot een sluitend antwoord komen ze niet, maar we mogen wel hun gedachtesprongen volgen, hoe onbestemd en meerduidig soms ook.

Simon Baetens

Les Damnés – Ivo Van Hove & Comédie Française

Perfect gemaakt zonder potten te breken

Een strak gecomponeerd familiaal drama dat de dreiging van de Tweede Wereldoorlog symboliseert en dat ook nog eens gebaseerd is op een film: Les Damnés is op alle vlakken vintage Ivo Van Hove. Tegelijkertijd blijft de precieze noodzaak van deze adaptatie enigszins duister.

Ciska Hoet

Toverberg – Desnor

Thomas Mann was een bofkont – hij had tenminste nog een echte berg om zich toe te verhouden. De vier jonge spelers van Toverberg proberen van op de postmoderne vlakte van de Grote Nivellering opnieuw reliëf aan te brengen in hun bestaan, in hun betekenis. Maar hun poging komt verdomd moeilijk van de grond.

Evelyne Coussens

Aardappelbloed – Emma Lesuis

Waar is thuis?  

Beste Emma, Aangezien een recensie in de eerste plaats een uitnodiging tot gesprek zou moeten zijn in plaats van een mooi afgerond eindoordeel dacht ik: ik schrijf je een brief. Een brief over je laatste voorstelling Aardappelbloed die onlangs in première ging op Oerol en net nog eens op de Vlaamse editie van Het Theaterfestival waar je vorig jaar de Roel Verniers Prijs wegkaapte. Waarschijnlijk haalde ik m’n mosterd bij Neal Leemput die je een tijdje geleden ook eentje schreef, maar goed. Uiteraard schrijf ik deze brief ook voor mensen die je voorstelling (nog) niet gezien hebben, dus eerst even kort Aardappelbloed toelichten.

Simon Knaeps