#119
01.12 — 30.06.2008

De pdf van deze editie is momenteel niet raadpleegbaar. We doen ons best om dit zo snel mogelijk op te lossen. Geen zorgen! Je kan al de artikels nog steeds lezen op onze website. Vind je alsnog niet waar je naar op zoek bent?
Aarzel dan niet om contact op te nemen met ons via
[email protected], we helpen je graag verder!

print

Geld

(redactie Etcetera)

De leraar schrijft een opstel

Lesgeven op een toneelschool

Auteur en theatermaker Bart Meuleman geeft les aan de afdeling Kleinkunst van het Conservatorium in Antwerpen. Je geeft les op een soort toneelschool, een plek waar men leert toneelspelen. De stiel is zo verknoopt met het leven dat hij als spiegel van dat leven geldt.’ Vanuit zijn praktijk schreef hij volgende tekst.

Bart Meuleman

Schoolse lichamen

Notities bij Boris Charmatz’ boek « Je suis une école »

Enkele jaren geleden zette de Franse danser en choreograaf Boris Charmatz de nomadische school Bocal op. Het project vond bewust buiten een bestaande institutionele schoolcontext plaats en zocht via internationale residenties aansluiting bij de artistieke praktijk, om zo pedagogische kwesties onder de loep te nemen. Met het boek « Je suis une école » blikt Charmatz terug op het project. Jeroen Peeters las het en maakte er enkele notities bij.

Jeroen Peeters

It takes pressure to make a diamond

Marc Vanrunxt over acht sleutels tot een œuvre

Morton Feldman, componist. Ellsworth Kelly, beeldend kunstenaar. David Bowie, muzikant. Marie De Corte, danseres en choreografe. Eva Kamala Rodenburg, danseres. Etienne Guilloteau, danser en choreograaf. Koenraad Dedobbeleer, beeldend kunstenaar en scenograaf. Maison Martin Margiela, modehuis. Lars Kwakkenbos laat choreograaf Marc Vanrunxt aan het woord over acht mensen en œuvres die voor hem belangrijke sleutels waren, en nog altijd zijn.

Lars Kwakkenbos

De Houdini van de opera

Walter Hus’ Marollenopera

Is opera mogelijk buiten het instituut ‘opera’? ‘Eigenlijk ben ik een operahater’, zegt Walter Hus. ‘En dan heb ik het niet alleen over de hiërarchische organisatie van zo’n operahuis, maar ook over wat er op de scène zelf te zien is.’ In de Marollenopera die hij maakte met mensen van de Brusselse volksbuurt laat hij zien dat het ook anders kan. Tom Janssens ging kijken.

Tom Janssens

Punk is not dead

FC Bergman verovert met talent en branie een plek in het Vlaamse theaterlandschap

Met FC Bergman is een nieuwe groep aan het Vlaamse theaterfirmament verschenen. Hun bewerking van Harold Pinters De thuiskomst was afgelopen zomer goed voor de KBC Jongtheaterprijs op Theater Aan Zee. Voor hun nieuwste voorstelling, die in oktober in première ging, lieten zij zich inspireren door Dantes Divina Commedia. De zes van FC Bergman hebben de scheppingsdrang van jonge goden – zo schrijft Evelyne Coussens.

Evelyne Coussens

Local time, local time

Citytrip van Filip Vanluchene

In juni gaat in het Toneelhuis het eerste deel van een nieuw drieluik van regisseur Guy Cassiers in première, naar De man zonder eigenschappen van Robert Musil. Bewerker van dienst is Filip Vanluchene. De auteur is ook bekend om zijn eigen teksten: in 2008 nog ontving hij voor Citytrip de Toneelschrijfprijs. Claire Swyzen nam deze tekst onder de loep als vertrekpunt voor een analyse van Vanluchenes eigenzinnige omgang met ruimte en tijd. ‘Vanluchene schrijft verhalen zoals Escher trappen tekent.’

Claire Swyzen

Lof der speculatie

Spijt, spasmen en psalmen in uw kansberekening

Begin oktober brak filosoof, auteur en theatermaker Pieter De Buysser tijdens het Spoken World-festival van het Kaaitheater een lans voor de paria’s van onze tijd: de speculanten. Want zonder speculatie redden we het niet. ‘Omdat we over de meest essentiële dingen die ons bestaan bepalen niets zeker weten, zijn we veroordeeld te speculeren. Er is geen weg naast. Ik speculeer dus ik ben.’

Pieter De Buysser

De opwarming van het theater en andere millenniumdoelstellingen

In hun State of the Union bij aanvang van het nieuwe theaterseizoen, uitgesproken op Het Theaterfestival in respectievelijk Brussel en Amsterdam, stelden Tim Etchells en Pierre Audi zich beiden de vraag naar de toekomst van het theater. Hun antwoord was erg verschillend. In elk geval zijn de uitdagingen groot. Hoe kan het theater een maatschappelijke rol vervullen en tegelijk zijn autonome kracht behouden? ‘Veel, zoniet alles draait rond de notie van artistieke “autonomie”. Het is die notie,’ zo schrijft Erwin Jans, ‘die in crisis is, en die crisis hangt nauw samen met de crisis van twee andere vormen van autonomie: die van het individu en die van de staat.’

Erwin Jans

Gelukkige dagen

C.B Vaandrager

‘Als je aandacht wil, moet je aandacht vragen.’

Kunst naast de sofa: therapie of publieksbemiddeling?

Beeldend kunstenaar Kristof Van Gestel maakt sculpturen met een performatief gehalte. Sinds november 2008 staat er één in de praktijkruimte van gesprekstherapeute Maria Jackers. Het Zetobject kan worden ingezet tijdens de gesprekken die Jackers voert met haar cliënten. Lars Kwakkenbos sprak met hen beiden.

Lars Kwakkenbos

Aengespoeld

Toneelstof III

Op 12 september 1987 verscheen in het weekblad Knack het resultaat van een grote publieksenquête die net voor de zomer in alle Vlaamse theaters was afgenomen. Een soort Knack’s Pop Poll voor de Vlaamse podiumkunsten. Tot mijn eigen verbazing – maar volgens insiders en professionelen toch niet geheel onverwacht – werd ik in de categorie ‘Meest beloftevolle jonge acteur’ verkozen op een derde plaats. Ik werd voorafgegaan door Dirk Roofthooft en Bart Slegers. Mijn derde plaats moest ik delen met Jef Demedts, maar dat vertel ik er niet altijd bij.

John Zwaenepoel

Among the multitude

Among the multitude is een experimenteel project van de Luikse, in Amsterdam gevestigde regisseur David Weber-Krebs. Op het eerste gezicht toont het hoe anders we ons verhouden tot film dan tot theater. Bij film vergeten we onszelf, in het theater zijn we ons bewust van onze aanwezigheid en inbreng. Als theaterstuk blijkt Among the multitude ook een experiment in het omgaan met grote groepen op het podium. Maar er is meer aan de hand.

Pieter T’Jonck

Of Wittgenstein

In Lob des hohen Verstandes, een Duits volksgedicht dat Gustav Mahler in 1896 op muziek zette als onderdeel van de liederencyclus Des Knaben Wunderhorn, wordt een zangwedstrijd tussen de nachtegaal en de koekoek beschreven, waarbij de ezel als scheidsrechter optreedt. Tegen alle verwachtingen in verkiest laatstgenoemde de koekoek boven de nachtegaal. De ezel, die immers enkel zijn eigen ia gewend is, herkent in het koekoek van de koekoek een ‘taal’ die hem veel begrijpelijker in de oren klinkt dan de versierde melodieën van de nachtegaal.

Nienke Scholts

Underground

Elfriede Jelinek schrijft romans en essays. Soms schrijft ze voor theater. In De contracten van de koopman geeft ze de indruk veeleer tegen theater te schrijven, of alleszins, zich weinig gelegen te laten aan de ensceneerbaarheid. Haar stuk is een geut associatief denken, niet beteugeld door woordgetimmer of plotconstructie, niet gestoord door feitelijke achtergronden en allerminst begaan met wie er spreekt.

Geert Sels

Investment

Rudi Laermans

The Farewell

Claire Croizé heeft iets met Gustav Mahler. Dat is het minste wat je kan zeggen van de danseres en choreografe die in 2000 afstudeerde aan P.A.R.T.S. met het veelgeprezen Blowing Up en zich ondertussen ook liet opmerken als performer bij Kris Verdonck. Na Affected, waarin ze drie solo’s voor vrouwen choreografeerde op muziek van Mahler, besloot Croizé zelf de beslissende confrontatie met de man en zijn muziek aan te gaan. The Farewell, een afscheidsdans. Opnieuw een drieluik.  

Ruth Mariën

Sergej Diaghilev, een leven voor de kunst

Het staat bol van feiten en feitjes. Dat is het enige positieve dat je over het boek van Sjeng Scheijen kunt zeggen. Alle intriges rond het Russische hof alsook die uit de wereld van de Ballets Russes worden vlijtig uit de doeken gedaan. Voldoende is dat niet voor een biografie. Het feitenmateriaal wordt niet verwerkt tot een tableau van de Belle Epoque noch, daarna, van de naoorlogse jaren. Het groeit nooit uit tot een evocatie van een sfeer, het oproepen van een tijdgeest.

Eric De Kuyper

Choreographie als kritische Praxis. Arbeitsweisen bei Xavier Le Roy und Thomas Lehmen

‘Wanneer we dat wat we produceren willen veranderen, moeten we veranderen hoe we produceren.’ Dit adagium van de Frans-Berlijnse choreograaf Xavier Le Roy vat perfect samen wat er voor de Duitse danswetenschapper Pirkko Husemann (thans dansprogrammator in het Berlijnse hau) in ‘choreografie als kritische praktijk’ op het spel staat. Door haar jarenlange samenwerking (als performer en onderzoeker) met zowel Le Roy als zijn Berlijnse collega Thomas Lehmen, is Husemann een bevoorrechte gesprekspartner en getuige van hun manieren van werken, wat haar toelaat om precies de verregaande verwevenheid van proces en product in hun werk te analyseren. ‘Praktijken’ interageren bovendien met een specifieke culturele context, wat Husemann ertoe brengt ook een blik te werpen op kleinschalige onderzoeksprojecten, artistieke laboratoria, productievoorwaarden en subsidieperikelen, discussies over ‘conceptuele dans’ in de pers, debatten over danskritiek in de sector, enzovoort. Het verleent haar boek een grote documentaire waarde – waarbij dat alles ook steeds theoretisch gekaderd wordt aan de hand van denkers als Bourdieu (veld, habitus), De Certeau (tactique vs. stratégie), Bourriaud (relationele esthetiek) en Rogoff (criticality).

Jeroen Peeters

De helaasheid der dingen

Film

‘De beste Vlaamse film aller tijden’, het is maar een van de epitheta waarmee de marketingmachine Felix van Groeningens De helaasheid der dingen – naar de roman van Dimitri Verhulst – aan de man brengt. Merkwaardig genoeg functioneert de film op dezelfde manier als het oudste kassucces van de Vlaamse cinema: De Witte.

Marc Holthof

Double Take

Film

Midden oktober beleefde Double Take, de nieuwe langspeelfilm van Johan Grimonprez, in Gent (Filmfestival), Grimbergen (CC Strombeek) en Mechelen (De Garage) zijn nationale première. Op die laatste twee plekken kaderde het werk eveneens in de context van de tentoonstelling Shot by Both Sides, waarin andere werken van de kunstenaar in dialoog traden met die van de jongere Brusselaar Pieter Geenen. Internationaal gaat het Grimonprez eveneens voor de wind. Zo gooide Double Take hoge ogen op het filmfestival van Berlijn en kaapte de maker de Black Pearl Award voor beste documentaire regisseur weg op het derde Middle Eastern International Film Festival te Abu Dhabi.

Ive Stevenheydens

De gebeurtenissen van 1 september tot 9 november