De soundtrack lijkt ontsnapt uit de dramaserie The Handmaid’s Tale: onweergerommel en hondengeblaf. Ook het decor lijkt geplukt uit een mooi vormgegeven dystopische serie: een industrieel magazijn met een grote metalen brandtrap, een stapel kartonnen dozen en een rudimentaire elektrische auto – een soort prototype met de elektrische bedrading zichtbaar achter plexiglas – die schijnbaar autonoom vanonder een grijs laken rijdt. 

Op de loopbrug kijkt een bijna angstaanjagend banale man in Super Mario-rode polo en jeans toe hoe onder vale, kille belichting eerst één, dan meer en meer figuren in aansluitende Juicy Couture-joggingpakken op de auto dansen en erafglijden: traag, zelfbewust, met grootse armbewegingen. Ik zit ver weg van het podium, dus vanop afstand lijken ze weggelopen uit de nachtclub in Anora. Dan merk ik dat hun gender en identiteit uitgevaagd lijken. Nylonsokken geven elke danser hetzelfde ongedefinieerde gezicht (een verwijzing naar Instagramfilters?) in hetzelfde greige glitterjoggingpak met hetzelfde donkere, lange nephaar dat langs opzij uit hun hoodies komt piepen. Eén uitzondering: een nep-zwangere buik, alsof deze danser van een zoveelste identieke kloon zal bevallen. De aanvankelijk erotisch bedoelde dansbewegingen lijken meer en meer naar een luchtgevecht te neigen – willen ze hier eigenlijk samen staan dansen? Deze scène heeft iets afstandelijks, afstotends en allerminst sexy, maar toch kijk ik haast gehypnotiseerd. De bevreemdende sfeer en de grote, eenvormige groep dansers fascineren me, absorberen mijn blik. 

OnlyFans in de theaterzaal

Samen met die onheilspellend onbeweeglijke man horen we de beats aanzwellen tot een hardcorefestijn (onmiskenbaar de sound van Gabber Esperenza) en zien we de aanvankelijk trage bewegingen feller en feller worden tot de armen van de dansers op en neer in de lucht pompen en hun benen in jumpstyle door de lucht klieven vanop de auto. Die lijkt een eigen leven te leiden, en steigert als een mechanische stier die de lichamen van de dansers heen en weer zwaait. 

“Wat betekent het om in ruil voor een geldsom naar lichamen te kijken en wat is de impact van die blik op die lichamen? Is het verschil tussen OnlyFans en de theaterzaal wel zo groot als wij denken, of is onze blik getransformeerd door de virtuele realiteit waarop die zich zo vaak richt?”

Het duurt lang vooraleer ik merk dat de roerloze man op de loopbrug zijn handen beweegt alsof hij een console aanstuurt – controleert hij enkel de auto, of worden ook de dansers door door de console of door zijn blik in beweging gezet? Op metatheatraal niveau kan je je de bedenking maken: wat met onze blik, die van het publiek? De homogene massa dansers in dat steriele decor met die auto op zware gabbermuziek ogen niet alleen imposant, maar zijn imposant bedoeld. Effectbejag. Jij betaalt, jij mag naar ons (spektakel) kijken: dat is niet alleen het concept van theater, maar ook van onlineplatformen zoals OnlyFans waarbij ‘fans’ betalen om iemands kanaal te kunnen bekijken. Met andere woorden: de klant betaalt en mag in ruil daarvoor een persoon objectiveren, het lichaam op OnlyFans wordt – vanop een virtuele afstand – koopwaar. De vraag naar zelfbeschikking van lichamen in een virtuele wereld wordt meteen op een unheimische, rechttoe rechtaan manier gelanceerd. De (medeplichtige) blik van het zowel het OnlyFans- als het theaterpubliek wordt zo in vraag gesteld. Wat betekent het om in ruil voor een geldsom naar lichamen te kijken en wat is de impact van die blik op die lichamen? Is het verschil tussen OnlyFans en de theaterzaal wel zo groot als wij denken, of is onze blik getransformeerd door de virtuele realiteit waarop die zich zo vaak richt? Zijn wij collectief verantwoordelijk voor lichamen die zich conformeren aan een geïnternaliseerde blik? Door de lichamen in Age of Content haast identiek vorm te geven, toont (LA)HORDE die conformering bijzonder letterlijk.

Post-internet bilspleet

(LA)HORDE bedacht de term ‘post-internet dans’ voor hun choreografieën. In haar artikel ‘De straat op – De zucht naar vrijheid van post-internet dans’ in Metropolis M situeert Dana Linssen die term aan het begin van de eenentwintigste eeuw, toen het digitale tijdperk opkwam en rave en gabber (opnieuw) populair werden. Het is een dans op het snijpunt tussen realiteit en virtualiteit. 

De hybride status van de danstaal van (LA)HORDE wordt opnieuw erg letterlijk getoond wanneer een danser uit de plafondtegels onder de loopbrug komt gevallen als een object tussen de kartonnen dozen. De bewegingen van de vrouw zijn traag en stokken. Ze loopt vreemd, buigt laag door haar benen, steekt haar billen naar achter op een onnatuurlijke manier. Wanneer ze een onzichtbaar geweer hanteert, besef ik dat de danser een game avatar verbeeldt, een virtueel lichaam. Dat werkt bevreemdend, maar ook komisch wanneer er een tweede avatarfiguur opduikt in te strakke en te korte rode t-shirt en te lage jeansbroek. Sexy gone wrong, of simpelweg een slecht gemaakte avatar? Verdwaasd loopt hij op het podium met dezelfde onnatuurlijk stokkende bewegingen, maar dan versneld. De man en de vrouw geraken in een gevecht verzeild, maar slagen er niet in elkaar fysiek aan te raken. Dat heb je met onaantastbare virtuele lichamen, lijkt (LA)HORDE – weinig subtiel – te zeggen. 

Gewelddadig verstrengeld

Naarmate de voorstelling vordert raken de lichamen van de dansers elkaar wél. In duo’s, groepjes en met de hele troep dansers (zo’n 17-tal) verstrengelen hun lichamen zich meer en meer. Aanvankelijk lijkt die verstrengeling een erotische lading te hebben. Al gauw laveert die echter tussen erotiek en geweld, zoals een scène illustreert waarin een mannelijke danser een vrouwelijke danser lijkt te wurgen. Even later zijn de rollen omgekeerd. Niet alleen agressie en seksuele aantrekkingskracht, maar ook de lichamen van de dansers onderling zijn inwisselbaar in het universum van Age of Content. De keuze voor de cast en de kostuums versterken dat gevoel. (LA)HORDE werkte in het verleden onder andere doelbewust intergenerationeel, met gemarginaliseerde gemeenschapen, en mensen met een beperking. Van die diversiteit is nu weinig merkbaar. De dansers lijken weliswaar verschillende culturele en dansachtergronden te hebben, maar ze zijn allemaal jong, afgetraind en vanaf halverwege de voorstelling in hippe, kleurrijke streetwear gekleed. 

“De voorspelbaarheid op choreografisch en dramaturgisch niveau doen mijn aanvankelijke fascinatie omslaan in verveling. Hoe langer Age of Content duurt, hoe meer mijn interesse afneemt in de voorstelling. “

De grote danstroep heeft een krampachtig geüniformiseerd karakter. Ook al klopt dat conceptueel, het is saai om te zien. Nochtans is er véél te zien en te horen. Het licht en de achtergrond van het decor wisselen van industrieel grauw naar roodbelichte scifi-gamesetting naar gestripte scène die in een warme gloed baadt. De beats variëren van onheilspellende soundscape naar gabber en de eclectische house van Pierre Aviat doorspekt met gesproken lyrics uit ‘Forever Young’ en Bob Marley’s ‘Sun is Shining’. Van jumpstyle tot avant-garde, van postmoderne dans en vogueing tot getwerk en TikTok-moves: een resem dansstijlen wisselen elkaar af en vermengen zich in een choreografie die het vaak moet hebben van verdubbeling en vermeerdering van dezelfde variaties op gevechtsgebaren en seksueel getinte bewegingen. Die duizelingwekkende afwisseling wordt opgeheven, geabsorbeerd door de voortdurende herhalingen en door de uniforme cast, door de verbeelding van steeds dezelfde thema’s en de bijbehorende bewegingen. Die voorspelbaarheid op choreografisch en dramaturgisch niveau doen mijn aanvankelijke fascinatie omslaan in verveling. Hoe langer Age of Content duurt, hoe meer mijn interesse afneemt in de voorstelling.  

© Gaëlle Astier-Perret

© Alexandra Polina

© Gaëlle Astier-Perret

© Gaëlle Astier-Perret

Een manisch Lalaland

De voorstelling culmineert in een grootschalige musicalscène op muziek van Philip Glass. Zowel de componist als de grotesk glimlachende cast lijken een dosis speed te hebben genomen. Sneller, groter en feller zijn de dansbewegingen (waarbij moves uit vorige scènes doelbewust worden gerecycleerd), het lijkt alsof er tientallen dansers op de scène staan die dan weer synchroon, dan weer door elkaar heen bewegen op de hysterische musicalmuziek die alle dansstijlen en lichamen lijkt uit te vagen tot één krampachtig geheel. TikTok meets Broadway.

“Deze pastiche op de geforceerde manier waarop we onszelf in de virtuele wereld representeren werkt té goed. Door ons zo’n overduidelijke spiegel voor te houden en voor zo’n rechtlijnige dramaturgie te kiezen, verliest Age of Content artistieke frictie – alsof (LA) HORDE deze voorstelling heeft uitbesteed aan ChatGPT.”

De voorstelling lijkt twee registers te hebben: een in your face passiviteit waaruit de spanning tussen erotiek en geweld of individu en groep wegsijpelt door de voorspelbaarheid ervan, of een collectieve hyperactiviteit die op mij een verdovend effect heeft. Deze pastiche op de geforceerde manier waarop we onszelf in de virtuele wereld representeren werkt té goed. Door ons zo’n overduidelijke spiegel voor te houden en voor zo’n rechtlijnige dramaturgie te kiezen, verliest Age of Content artistieke frictie – alsof (LA) HORDE deze voorstelling heeft uitbesteed aan ChatGPT. Ondanks – of net dankzij? – de consequente thematisering van virtualiteit mis ik hier artistieke creativiteit. Lichamen van vlees en bloed presenteren een wat mij betreft bloedloos spektakel, live in de theaterzaal. 

Ik merk dat een groot deel van de zaal terecht onder de indruk is van de technische kunde waarmee de dansers verschillende stijlen combineren, van de schaalorde van de voorstelling, van de dwingende, uitzinnige soundtrack, maar voor mij werkt de apotheose helaas even afstompend als (doom)scrollen door social media-feeds: meer – véél meer, in de hoogste versnelling – van hetzelfde. Ik wil hieruit ontsnappen, maar ik blijf zitten tot het einde. Gedeprimeerd en met een leeg gevoel verlaat ik de zaal. 

Lees ook de recensie van Room With a View door Sébastien Hendrickx.