The Chance to Find Yourself – Benno Steinegger & Jovial Mbenga + Jerusalem – Scarlet Tummers & Atta Nasser/tg STAN

Twee getheatraliseerde ontmoetingen op dezelfde avond

Het is altijd een beetje oneerlijk om voorstellingen aan elkaar te koppelen, maar soms dringen de lijntjes zich op – wanneer je bijvoorbeeld op één avond twee verschillende voorstellingen ziet waarin de ‘makersontmoeting’ centraal staat. In Jerusalem van Tg STAN zoeken Scarlet Tummers en Atta Nasser voorzichtig toenadering rond het delicate thema van religie, in The Chance to Find Yourself spelen Benno Steinegger en Jovial Mbenga met de representatie van zichzelf en de ander. In beide voorstellingen schemert onderliggend de afbakening door van de eigen identiteit en de verhouding tot de medespeler. Interessant is de verschillende ingang die de voorstellingen nemen: proberen we het verschil tussen onszelf en de ander te doorgronden door erover in dialoog te gaan, of door dat verschil te doen – zeg: (ermee) te spelen?

Evelyne Coussens

R É V E R B É R E R – Jonas Chéreau

De schaduwzones van ons blikveld

R É V E R B É R E R is een choreografie voor licht en donkerte voor vier performers en een kleine ontdekkingsreis langs enkele van de meest elementaire beginselen van de podiumkunsten: kijken naar handelende lichamen die worden uitgelicht. Een zogenaamde zorgsessie voor de ogen, die beeldige scènes oplevert door een combinatie van performers in geprojecteerde lichtkaders en een goed gevoel voor ruimtelijke humor, ondersteund door een klankkast van enkele zinsneden.  

Bas Blaasse

Playground festival -STUK & Museum M

Relatieve rust zonder einde

Het jaarlijkse Playground festival in Leuven, georganiseerd rondom ‘live arts’ oftewel performancekunst op het snijvlak tussen de theaterzaal en het museum, vond dit jaar uitzonderlijk enkel plaats in M omdat STUK, de andere organiserende partner, in verbouwing is. De enkele performances die ik kon zien leverden een spannende focus op het concept  ‘rekbare tijd’ op.

Bas Blaasse

Theater is democratie in het klein – Milo Rau

Milo Rau schrijft een boek, en dat is verhelderend – voor de reflectie over zijn kunstpraktijk, maar ook voor de bedrijfsvoering van NTGent, het stadstheater waar hij sinds 2018 artistiek leider is. Verhelderd zowel door wat in het boek staat, als door de vragen die niét aan bod komen.

Evelyne Coussens

Atropa – Naomi Velissariou / Toneelhuis

De wraak van de vorm?

Naomi Velissariou verdiende haar sporen door het performen van twintigste-eeuws repertoire op uitgesproken muziekgenres: de psychologische pijnen van Sarah Kane op hardcore, het geweld en de rauwheid van Heiner Müller op punk, techno en trap. Voor Atropa past ze deze formule toe op Tom Lanoyes bewerking van de Griekse tragedies rond de figuren van Iphigenea, Clytaemnestra, Andromachè, Helena, Hecabe, Kassandra – en o ja, ook nog Agamemnon. In 2008 ging die tekst in première in regie van Guy Cassiers in Toneelhuis: Velissariou en mede-maker Floor Houwinck Ten Cate weten dus tegenover wie ze zich verhouden, en de tekst komt zo weer een beetje thuis.

Kristof van Baarle

BABY – Eleonore Van Godtsenhoven & Arne De Tremerie

Flirten met (meta)fictie

Eleonore Van Godtsenhoven en Arne De Tremerie maakten binnen het regionale Eigen Kweek-traject een voorstelling die de liefde onder de loep neemt. In BABY spelen ze twee tortelduiven die regelmatig de grote woorden van beroemde liefdesscènes in de mond nemen en samen over hun relatie filosoferen. Aan de hand van filmscènes rijgen ze een liefdesverhaal aan elkaar en weten zo een vertelling te brengen die aantrekkelijk is omwille van de vele lagen. Helaas zorgt de veelheid aan verwijzingen en liefdesprikkels er ook voor dat de kern van BABY onduidelijk blijft.

Charlotte Durnajkin

Shadow Game – SKaGeN

Een ver-van-je-bed-show in je broekzak

Na het succes van hun eerdere zogenaamde WatchApp-voorstellingen gaat SKaGeN verder aan de slag binnen hetzelfde medium. Waar kolderiek drama nog centraal stond in IMKE gooien ze het in SneakPeek Shadow Game over een totaal andere boeg. Als toeschouwer volg je negentien dagen lang de gesprekken tussen documentairemaaksters Eefje Blankevoort en Els van Driel en de niet begeleide minderjarige vluchteling (NBMV) Sajid Khan terwijl die laatste vanuit Bosnië tot in Europa probeert te geraken. SKaGeN richt zo onze blik op de gruwelijke omstandigheden waarin NBMV’s aan de grenzen van Europa hun jonge leven doorbrengen, wat een boeiende maar vooral schurende ervaring oplevert. 

Simon Knaeps

Spindle – Oona Libens

Een web van ogenschijnlijke contradicties

In een vormelijk originele voorstelling met een spin en een robot in de hoofdrol, verweeft Oona Libens het analoge met het digitale.

Natalie Gielen

Slime – Anastasia Guevel

Tactiliteit en technologie in het post-digitale tijdperk

Danser, choreograaf en beeldend kunstenaar Anastasia Guevel presenteerde de voorstelling Slime op Bâtardfestival. Slime wordt omschreven als een ‘post-digitaal choreografisch object dat de relatie tussen tactiliteit en technologie bevraagt’, maar wat houdt dat juist in? En vooral: levert het ook een gedenkwaardig performatief voorstel op? 

Elke Huybrechts

Draconis Lacrimae – Pablo Lilienfeld & Federico Vladimir

De draak doorprikt

Op de openingsavond van Batârd festival part 2 – in echte bastaardspirit werd er besloten om ondanks ongunstige omstandigheden een vervolg te breien aan de voorjaarseditie – presenteerde het duo Pablo Lilienfeld en Federico Vladimir, wiens levens en kunst zich sinds 2014 verstrengelen, het vierde luik van hun Dragon Pieces. Draconis Lacrimae is een performance die het midden houdt tussen een vermakelijk relaas van een fantasy rollenspel en Reflecteren over Grote Socio-Politieke Vraagstukken, met hoofdletters. Doorheen een dense dramaturgie van roleplay-referenties, bespiegelingen over zelfrepresentatie en overgave aan spelplezier, stokt het werk van Lilienfeld en Vladimir niet op louter de draak steken met hokjesdenken.  

Tessa Vannieuwenhuyze

The Heroes Journey of Anastácia – Carolina Maciel de França

Een reis langs contradictorische verhalen

Carolina Maciel de França experimenteert met het genre van de lecture performance in The Heroes Journey of Anastácia. In een zwierige speelstijl en gebruik makend van VR technologie creëert ze een veellagig portret van een tot slaaf gemaakte vrouw. Zo bevraagt ze de manieren waarop we ons tot koloniale geschiedenis kunnen verhouden.

Joachim Robbrecht

Funeral – Ontroerend Goed

Krokodillentranen om oprecht gemis

Hoe gaan we om met de dood? Willen we vooral herinneren of vergeten we liever alles? In Funeral gaat Ontroerend Goed in hun typische, participatieve stijl op zoek naar nieuwe, eigentijdse afscheids- en rouwrituelen. Een boeiend concept ten spijt, gaat de uitwerking niet veel verder dan een illustratie van (te) herkenbare rituelen. Ook de aard en toon schieten, door een mengsel van deelnemen en toeschouwen en oprechtheid en zeven ongeopende potjes Vicks Vaporub, (te) veel kanten uit.

Jasper Delva

And then it got legs. Notes on dance dramaturgy – Jeroen Peeters

Een elegante collectie verhalen en beschouwingen over samenwerken

Met And then it got legs schreef Jeroen Peeters een inspirerend boek rond dansdramaturgie. Het is geworteld in Peeters’ eigen ervaringen als dramaturg en artistiek medewerker van Meg Stuart, Martin Nachbar, Philipp Gehmacher, Eleanor Bauer en andere choreografen. De ideeën, vragen en praktijken die erin aan bod komen, zijn ook relevant voor podiumkunstenaars en -liefhebbers buiten de wereld van de hedendaagse dans.  

Sébastien Hendrickx

Vijand van het volk – Olympique Dramatique / Toneelhuis

Een inhoudelijk brave maar visueel prikkelende Ibsen

In Vijand van het volk beweegt er altijd wel iets: het grote lichtscherm dat diagonaal door de scène kan schuiven, mondhoeken waaruit een dense tekst floept of het scène-licht dat bij een scène van fluoroze naar fluogroen schakeert. Door die onophoudelijke stroom aan prikkels houdt de voorstelling twee uur lang je aandacht. Maar aandacht vasthouden is niet altijd hetzelfde als aandacht prikkelen.

Sixtine Bérard

A play for the living in a time of extinction – Katie Mitchell & Théâtre Vidy-Lausanne / Martha Balthazar & NTGent

Sterft het theater mee uit met de Javaanse Neushoorn en de Amazonedolfijn?

Een voorstelling die theater wil samenbrengen met een eco-activistisch opzet: het lijkt een kolfje naar de hand van theatermaakster en activiste Martha Balthazar (ter ondersteuning van engagement, check nog eens het filmpje van haar bijdrage aan De Afspraak, waarin ze Conner ‘Mateke’ Rousseau, Geert Noels en nog een andere grijze heer een reality check gaf met de uitspraak ‘ik heb niets aan wat jullie hier zeggen.’). Het idee van A play for the living in times of extinction is even simpel als verraderlijk. Sterregisseur Katie Mitchell wil omwille van ecologische redenen niet langer op toernee met haar voorstellingen en geeft dus haar werk door aan lokale theatermakers. De voorstelling lijkt te komen als een soort IKEA-bouwpakket: er is een tekst die op het podium gezegd kan worden, er zijn regels omtrent het maximale energieverbruik, wie op scène mag staan, en het lokale karakter van gebruikte materialen en betrokken personen, etc. Ik zou eigenlijk twee recensies over deze avond willen schrijven. Een over het concept en een over de theatrale opvoering ervan, want tussen beide ligt een diepe kloof.   

Kristof van Baarle

Martha de Krankzinnige – Lauranne Paulissen & wyf

Een nieuwe vorm voor oud zeer

Vier actrices in roze kostuums voeren de tekst van een vergeten theaterschrijfster op, onder begeleiding van live harpmuziek. Boven hun hoofden bungelt het uiteengerafelde portret van een vrouw. Hoe geef je een hedendaagse vorm aan 19de-eeuwse verdrukking?

Natalie Gielen

Tavern Michelle – BRONKS / Ballet Dommage

Een taverne tussen droom en herinnering

In Tavern Michelle spelen Katrien Valckenaers en Maxim Storms met stoelen, tafels en ons besef van de werkelijkheid. Als obers zijn ze ietwat chaotisch. Als theatermakers slaan ze in samenwerking met BRONKS de nagel op de kop met deze voorstelling waarin twee personages ons een dromerige en absurde avond serveren. Ballet Dommage schept een wereld waarin humor en tragiek prachtig versmelten, voor iedereen vanaf 8 jaar.

Charlotte Durnajkin

Analoog – Louis Janssens & Willem de Wolf / DE HOE

Een lichtvoetige dans doorheen twee parallelle levens

Een simpel danspasje, een meanderende soundscape, twee mannen die over elkaars leven vertellen. Analoog van Louis Janssens en Willem de Wolf gebruikt maar weinig middelen en lijkt in zijn premisse bijna te simpel: twee mensen die verschillen in leeftijd zien hun evenbeeld in elkaar. Toch lukt het Analoog om de toeschouwer mee te nemen in een dialoog van herinneringen door middel van een paar simpele stilistische keuzes. Janssens en de Wolf brengen een intiem, persoonlijk moment zonder dat het ooit te zwaar wordt.

Noah Lena Vercauteren

Een leuk avondje uit – hetpaleis, Theater Artemis & Het Zuidelijk Toneel / Jetse Batelaan

Marge wordt centrum, achterkant wordt voorkant

Het valt te betwijfelen of Jetse Batelaan Wat als? kent. Toch zou zowat elke voorstelling van de Nederlandse regisseur kunnen doorgaan voor een uitgesponnen aflevering van de gelauwerde Vlaamse sketch-reeks. Bij Het eind van het begin van het einde (2021) zou de vraag dan luiden: ‘Wat als…  de verbeelding ten onder ging?’ – met een hilarische, pikzwarte voorstelling als antwoord. De vraag waarop de nieuwe grotezaalvoorstelling Een leuk avondje uit boogt is deze: ‘Wat als… de musical geïnfiltreerd raakte door échte emoties?’ Die vraag kan cynisch klinken, maar Batelaans voorstelling is dat niet. Zoals steeds ontluistert hij zijn medium, stript het van zijn schone schijn, om het vervolgens liefdevol te koesteren in zijn pure kracht.

Evelyne Coussens

In The Middle Of Nowhere – Kristien De Proost

Rammelen in en aan het midden

Kristien De Proost en Frederico Araujo gaan in In the Middle of Nowhere aan de slag met allerlei middens en gemiddelden. In het sterke eerste deel balanceert De Proost fysiek en taalkundig in het typische Westerse, door statistieken gedomineerde midden. Het tweede deel introduceert Araujo als stoorzender op dat midden. Paradoxaal genoeg zorgt net die ingreep ervoor dat het geheel wat begint te rammelen, al is dat misschien ook de opzet.

Jasper Delva

TWO. is not a solo – Lisa Verbelen & Hendrik Lasure / BOG

Een vreemde maar zeer aantrekkelijke ruimte

TWO. is not a solo van Lisa Verbelen en Hendrik Lasure begint met een stilte die verbroken wordt door de zachte ruis van een rookmachine. Alsof relativering de sleutel is in dit stampende concert met intieme songs over de sores van het verlangen naar een ander. 

Fransien van der Putt

de collectieven. een unieke theatergeschiedenis.

Een geschiedenis van politieke esthetiek en esthetische experimentatie

Ter gelegenheid van de tachtigste verjaardag van Jan Joris Lamers, vaak beschouwd als het icoon van de theatercollectieven in België en Nederland, werd op 1 september het boek de collectieven. een unieke theatergeschiedenis gepresenteerd tijdens het Nederlands Theater Festival. In 17 hoofdstukken kijken verschillende auteurs, acteurs, dramaturgen en vormgevers naar het collectief als werkvorm. Het resultaat is een veelzijdig boek dat verleden, heden en toekomstdromen kan combineren tot een collectief geheel.

Noah Lena Vercauteren

Mario Barrantes Espinoza – El cantar del playo or… a song is a rose is a thorn

Een voorstelling die prikt als een doorn door het hart.

Met het idee voor El cantar del playo or… a song is a rose is a thorn won Mario Barrantes Espinoza de Roel Verniers Prijs op Het TheaterFestival in 2020. Twee jaar later staat Espinoza op de planken van CAMPO om het resultaat eindelijk te tonen aan het publiek van dat festival. De bescheiden opkomst gaf niet weer wat voor parel de voorstelling geworden is.

Charlotte Durnajkin

Mailles – Dorothée Munyaneza

Een mangrovefamilie

Voor Mailles nodigt muzikante, schrijfster en choreografe Dorothée Munyaneza vijf performers uit. Dat resulteert in een bezwerende, belichaamde meerstemmigheid waarin verschillende artistieke praktijken en vrouwenlichamen van kleur het podium zinderend tot leven brengen. Woord, muziek, dans en kleurige stoffen vormen samen een meerlagig, zacht weefsel, waarin de littekens van onderdrukking, racisme en verlies zichtbaar zijn.

Natalie Gielen

Yasmine Yahiatene – La Fracture

een portret van breuklijnen

In de multimediale performance La Fracture probeert beeldend kunstenaar Yasmine Yahiatene de herinneringen aan haar vader bijeen te houden. Aan de hand van homevideo’s reconstrueert ze zijn verhaal, in een poging meer over zichzelf te weten te komen. Yahiatene weet de valkuilen van het emo-dagboektheater te omzeilen en komt uit bij een eerlijke en gelaagde solovoorstelling die ze eigenlijk niet alleen speelt.  

Simon Baetens

Marco Torrice – Melting Pot

Dansen tot het publiek naar huis gaat

In de studio-ruimte van laGeste (de recente fusie tussen ballets c de la b en Kabinet K) komen een aantal dansers samen om een feestje te houden. 6 performers bezetten de ruimte met een enthousiast feestgevoel en een sterke persoonlijkheid. Melting Pot van Marco Torrice is een feest tussen dansers en enthousiastelingen, dat voornamelijk fijn voelt als je zelf deelneemt en niet als je enkel kijkt. Wie eerder kijkplezier zocht, zal bij Melting Pot op hun honger blijven zitten.

Noah Lena Vercauteren

SLOP – Goele Denil

Binnensijpelen in een vreemd kader

Met de solovoorstelling SLOP is Goele Denils theaterdebuut een vleesgeworden feit. De actrice studeerde enkele jaren geleden af aan het Antwerpse Conservatorium en toont nu haar werk op Love at First Sight, een festival voor nieuwe makers. Nieuwe makers, nieuwe referentiekaders. Altijd spannend om als toeschouwer op voorhand weinig te weten over wat je kan verwachten en om aldus – in zoverre dat mogelijk is – onbevooroordeeld toe te treden tot iemands artistieke verbeeldingswereld…

Elke Huybrechts