(redactie Etcetera)

Leestijd 3 — 6 minuten

Woord vooraf

Beste lezer,

De redactie van Etcetera is verheugd u Twintig jaar berichten over theater, dans et cetera, een selectie uit twintig Etcetera-jaargangen, te kunnen presenteren. Dit boek wordt expliciet als geschenk aangeboden aan Hugo de Greef en Johan Wambacq, de stichters van het tijdschrift.

Als jongste redactieleden hebben wij deze bloemlezing samengesteld vanuit een nieuwsgierigheid naar de voorgeschiedenis van Etcetera. De selectie weerspiegelt deze ontdekkingstocht, al was het maar omdat de oudere nummers ruimer vertegenwoordigd zijn dan de recentste. Ook u zal misschien zin krijgen om die oude nummers (opnieuw) te gaan lezen?

Onze betrokkenheid is geen excuus voor een rondje nostalgisch wegdromen: de selectie uit Etcetera presenteert zich resoluut als een leeservaring voor lezers van nu. De opgenomen teksten beoordelen wij vandaag (met onze normen) als uitgesproken ‘goed’; ze zijn op zichzelf waardevol, spreken voor zichzelf. We hebben ze alle met plezier, verwondering en bewondering herlezen. Toch konden niet alle boeiende teksten ook effectief opgenomen worden, daarvoor ontbrak de ruimte.

Een geschiedschrijving van twintig jaar Vlaamse podiumkunsten kan dit natuurlijk niet zijn: niet alleen is wat ooit in Etcetera verscheen al een selectie uit het theateraanbod, uit dat residu is nu dus nog eens een kleinere keuze gemaakt. Meer nog, teksten die te veel kennis van de context veronderstellen, werden stelselmatig niet geselecteerd, ongeacht hun historisch belang of hun intrinsieke kwaliteiten. Een heel pak interviews en opiniërende bijdragen over podiumkunstenbeleid en cultuurpolitiek werd daarom uit de selectie geschrapt. Etcetera heeft in de loop der jaren ook een ruime keuze aan theaterteksten gepubliceerd. Vooral omwille van hun lengte werden ze niet opgenomen.

In de selectie hebben nog andere elementen meegespeeld. Dit boek verschijnt als nummer 84 van Etcetera – daarom zijn alle teksten opnieuw geredigeerd en aan de nieuwe spelling aangepast – en vertegenwoordigt als zodanig onze huidige redactionele lijn. We hebben veel belang gehecht aan variatie in de tekstsoorten, aan wat we in onze beleidsplannen ‘schriftuurlijke polyfonie’ zijn gaan noemen, een bont spel van vormen en stijlen die de auteurs inzetten om de diversiteit in het theater, de dans et cetera in een tekst te vangen. Eén van de grootste verrassingen waarop we tijdens het lezen van twintig jaar Etcetera gebotst zijn, is precies de voortdurende zorg van de redacties om de unieke en vluchtige podiumervaring onder woorden te brengen. Daarbij werd en wordt het tekstuele experiment zelden geschuwd. Daarnaast werd en wordt het actuele theater en de actuele dans in Vlaanderen door Etcetera steevast in een ruimere internationale en intellectuele context geplaatst.

Dit boek documenteert twintig jaar Etcetera, zonder daarom de geschiedenis van het tijdschrift echt representatief af te beelden. Het blad is in de voorbije jaren voortdurend geëvolueerd, de koers werd enkele keren grondig omgegooid. We hebben geen enkele poging ondernomen om een gepolijst idee van Etcetera naar voor te schuiven; in de vorm van een kroniek schetsen we de evoluties in de redactionele opties (zie p. 11).

Het samenstellen van deze bloemlezing was een risicovolle evenwichtsoefening. Zijn de belangrijkste artiesten uit de voorbije periode wel allemaal aanwezig? En de belangrijkste auteurs die in de verschillende fasen over die artiesten geschreven hebben? Is de balans tussen theater, dans, opera, kindertheater, performance, scenografie et cetera wel de juiste om aan te geven waar de aandachtspunten van de opeenvolgende redacties lagen? Van al dat wikken en wegen blijft ons nu nog de frustratie over omwille van alles wat we onderweg hebben moeten weggooien. We beseffen terdege dat onze keuze onvolkomen is en absoluut aanvechtbaar blijft, én dat dat onvermijdelijk is. Wat voor u ligt, zijn fragmenten van een puzzel waarvan het maken zich uitstrekt over twintig jaar, fragmenten uit een theatergeschiedenis én uit het leven van een bemiddelaar van die theatergeschiedenis. Dit is een puzzel waar meer stukjes niet aanwezig zijn dan wel, en wat er is, zit nog vol barsten en scheuren.

Twintig jaar berichten over theater, dans et cetera pretendeert niets, het is slechts wat het is: een document van twintig jaar beschrijven, bevragen, liefhebben van het theater.

We wensen u veel leesplezier,

in naam van de redactie,

Katrien Darras en Dries Moreels

Je leest onze artikels gratis omdat we geloven in vrije, kwalitatieve, inclusieve kunstkritiek. Als we dat willen blijven bieden in de toekomst, hebben we ook jouw steun nodig! Steun Etcetera.

varia
Leestijd 3 — 6 minuten

#84

15.12.2002

14.03.2003

(redactie Etcetera)