Wonderen der Mensheid is, als titel, erg misleidend, want het spektakel is in de eerste plaats een luchtige spielerei. Het geheel bestaat uit losse scènes, die aanvankelijk een broeierige, gewrongen sfeer hebben, nauw aansluitend bij de modieuze ‘eenzaamheidscultus’ die het Vlaamse avant-garde theater kenmerkt. Goedele Derick moet b.v. zonder hulp van handen of voeten een sinaasappel oppikken. Als men daarbij weet dat er vier mannen spottend zitten toe te kijken, doemen de symbolische betekenissen in dichte drommen op. Maar in de volgende scène ontdekken we dat Ronnie Commissaris met veel zorg en toewijding de sinaasappel voor Goedele schilt. Zoveel speelse tederheid heb ik al lang niet meer in de Stukke, Controversiële Arcaden van het Nieuw Theater mogen meemaken. Na deze scène is de sfeer plots omgeslagen en de gezochte intensiteit van de eerste momenten maakt plaats voor een relativerende humor. De structuur geeft zich gaandeweg bloot als een opeenvolging van nummers, waarbij de acteurs staaltjes van hun kunnen laten zien. Met heel veel zorg en ijver wordt hier getoond dat men graag theater speelt. Meer boodschap is er niet.

De hand van Van Hove blijft aanwezig in de verzorgde visuele afwerking: een uitgekiende belichting reveleert voortdurend andere aspecten van het mooie decor van Jan Versweyfeld. Het merkwaardige bij deze produktie is dat de toon constant juist zit, iets waar Van Hove vroeger wel veel last mee gehad heeft.

Aan deze komedie van de Vlaamse avant-garde zitten een paar interessante aspecten, die naar een mogelijke toekomst wijzen. Vooreerst heeft Ronnie Commissaris, directeur van Theater Vertikaal, zich hier omringd met drie jonge mensen die verleden jaar samen afgestudeerd zijn aan de Studio. Dit frisse spektakel doet dan meteen denken aan Siddi-Ben-Abbes, waar een ander talentvol duo ook een spektakel gebrouwd had uit de oefeningen op de toneelschool. De produktie bij Vertikaal is alleen veel verfijnder. Hoe dan ook, we krijgen hier een soort staalkaart van wat jonge mensen kunnen: ze hebben talent te koop, en het is nu maar wachten op wat de theatermakers hen kunnen aanbieden.

De grootste verrassing van de avond echter, is René Van Sambeek, een jonge acteur die in de film De Vlasschaard te zien was. In deze vertoning is hij aanvankelijk heel gespannen dreigend sadistisch aanwezig. Later wordt hij een speelse jongeman, waar dat sadisme omslaat in een innemende uitdagendheid, geschraagd op een sterke sensuele uitstraling. Daarbij kan hij emotionele uitbarstingen zonder aanloop waarmaken. Dat alles is niet mis, en in het Engels zou men zeggen dat hij star quality heeft. Het Vlaamse theater staat hier voor een uitdaging: hoe kan het dit talent opvangen, zodat het zich tenvolle kan ontplooien tot een acteur die de volle kracht uit zijn persoonlijkheid haalt. René Van Sambeek kan onze grote, verrassende Hamlet worden, maar dan moet hij tot aan die rol kunnen groeien. In een acteursland waar talent schaars is, opent één Zuidamerikaans dansje van Van Sambeek verlokkende perspectieven, maar gezien de precaire structuur van dit theaterland, kijkt mén met wat angstig hart tegen de toekomst aan.

Wonderen der mensheid

groep: Akt-Vertikaal;

regie Ivo Van Hove;

vormgeving: Jan Versweyfeld;

dramaturgie: Peter van Kraaij;

acteurs: Marc Bombeke, Ronnie Commissaris, Goedele Derick, Peter Van Asbroeck en René Van Sambeek.