Leestijd 3 — 6 minuten

The show goes on

Redactioneel Etcetera 165: contra/productief

Ondertussen beseffen we: de pandemie ontrolt zich een stuk grilliger dan het doorsnee Hollywoodplotje. Zozeer zelfs dat we niet kunnen voorzien of dit redactioneel, geschreven meerdere weken voor het kan worden geletterzet, afgedrukt en verspreid, begin september nog zal steekhouden. Wat zal de impact van de coronavianten precies zijn? Gaan we opnieuw op weg naar de zoveelste sluiting van de theaterzalen? Of kunnen we straks enkel nog met een ‘groene’ coronapas binnen? U die dit leest, weet ondertussen meer dan wij die dit schrijven.

Bottleneck. Het is op dit ogenblik een van de meest frequent rondzoemende woorden in podiumkunstenland. De fles zit propvol theater-, dans-, performance-, circus- en operaproducties die het voorbije anderhalve jaar zijn gemaakt maar nog niet werden vertoond. Toen de federale regering eindelijk de duim opstak en de theaterpoorten krakend weken, werd die fles omgedraaid. Sindsdien drommen talloze producties samen in de hals, strevend naar liveness, naar een publiek leven…

Hadden we al dat drukke produceren niet beter even gestaakt, in plaats van massaal op activiteitenpremiejacht te gaan? Om eindelijk die grote burn-outpandemie het hoofd te bieden? Terugblikkend is het altijd gemakkelijk praten; niemand die wist hoe vaak de ‘post-covid’ horizon weer verder van ons weg zou schuiven. In de theaters-zonder-theater heerste het voorbije anderhalve jaar geen dolce far niente, integendeel. De gekmakende realiteit op de (virtuele) werkvloer was die van plannen, herplannen, afgelasten, uitstellen, … Hoe frustrerend moet het niet zijn om zoveel tijd en moeite in een programma te stoppen dat keer op keer verkruimelt tot een lege kalender?

Met de term ‘reproductieve arbeid’ omschrijven feministische denkers de zorgtaken die in familiale kring worden uitgevoerd, traditioneel door vrouwen en onbetaald. Anders dan in de maatschappelijke buitenwereld de norm is, staat binnen de kunsten tegenover die reproductieve arbeid net vaker een vast loon dan tegenover de productieve. Kunstinstellingen zijn er namelijk om de mogelijkheidsvoorwaarden voor de creatie en presentatie van artistiek werk te ‘reproduceren’. Kunstenaars – ‘makers’ – doen dan weer waar zij goed in zijn: maken. Produceren. Zelfs voor een paar kruimels of niets als het moet. Ondanks de pandemie bleven ook zij vaak doordouwen achter de laptop of in studio’s zonder publiek.

Sommigen stellen de artistieke drang om te produceren iets te vlotjes gelijk met de gemiddelde bedrijfslogica. Kunst maken is niet in de eerste plaats content leveren aan een markt van kunstconsumenten. Het is veeleer een manier om te reageren op wat zich voordoet, binnen in je en om je heen. Om die gewaarwordingen te transformeren, te vertalen, te verraadselen, en ja, uiteindelijk ook te delen met anderen. Kan je in die zin als kunstenaar wel stoppen met werken? Wakkert een wereldwijde pandemie de artistieke impuls niet alleen maar verder aan?

Ook bij Etcetera bleven we niet stilzitten. Naast onze doorlopende reguliere werking leidde ons ‘jaar van online experiment’ onder meer al tot de zomerpodcastreeks De Werkplek. Daarin gaan redactieleden het gesprek aan met uiteenlopende podiumkunstenaars over hun werk achter de schermen. Dit najaar starten we een traject op met NTGent, een reeks van reflectiedagen rond vraagstukken die de podiumkunstwereld en/of de wereld in het algemeen weleens opzadelen met slapeloze nachten.

Voor de eerste editie van dit evenement stellen we een decennium centraal, het onze: de jaren 2020. Gaan we na covid – naar analogie met de roaring twenties van de vorige eeuw – een periode van culturele en economische groei tegemoet? Of dwingt de realiteit van sociale ongelijkheid en ecologische malaise ons om radicaal andere verbeeldingen te ontwikkelen van de nabije toekomst? Wat brengen de jaren ’20 voor de podiumkunsten? Nu er een nieuwe structurele subsidieronde aankomt, stelt zich de vraag hoe de grotere kunstinstellingen hun productie-ondersteunende taken wat beter ter harte kunnen nemen. En ook of de budgetten van een aantal grote gezelschappen nog wel in verhouding staan tot hun artistieke verdiensten. Als we die staatstaart – naast vergroten – nu ook eens wat rechtvaardiger zouden versnijden, dan konden we iets meer van de artistieke impulsen van de jongere generaties belonen met een fair pay.

JE LEEST ONZE ARTIKELS GRATIS OMDAT WE GELOVEN IN VRIJE, KWALITATIEVE, INCLUSIEVE KUNSTKRITIEK. ALS WE DAT WILLEN BLIJVEN BIEDEN IN DE TOEKOMST, HEBBEN WE OOK JOUW STEUN NODIG! Steun Etcetera.

artikel
Leestijd 3 — 6 minuten

#165

03.09.2021

30.11.2021

De kleine redactie (eds. 165-)

De kleine redactie van Etcetera (ed. 165-) bestaat uit Simon Baetens, Charlotte De Somviele, Sébastien Hendrickx, Ciska Hoet, Anna Franziska Jäger, Joachim Robbrecht en Esther Tuypens.

NIEUWSBRIEF

Elke dag geven wij het beste van onszelf voor steengoede podiumkunstkritiek.

Wil jij die rechtstreeks in je mailbox ontvangen? Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief!