© Illias Teirlinck

Leestijd 3 — 6 minuten

Tavern Michelle – BRONKS / Ballet Dommage

Een taverne tussen droom en herinnering

In Tavern Michelle spelen Katrien Valckenaers en Maxim Storms met stoelen, tafels en ons besef van de werkelijkheid. Als obers zijn ze ietwat chaotisch. Als theatermakers slaan ze in samenwerking met BRONKS de nagel op de kop met deze voorstelling waarin twee personages ons een dromerige en absurde avond serveren. Ballet Dommage schept een wereld waarin humor en tragiek prachtig versmelten, voor iedereen vanaf 8 jaar.

BRONKS is een theaterhuis in Brussel waar kinderen, jongeren, en hun ouders zich thuis voelen. De ambiance in de overvolle zaal waarvoor Tavern Michelle in première gaat, is hartverwarmend. Oude bekenden groeten elkaar van ver doorheen de zaal; gezinnen tellen de zitjes op een rij stoelen om uit te rekenen of ze er allemaal nog bij passen. Terwijl het publiek een bonte bende is, heerst er op het podium een steriele kalmte. Op de scène staan er drie tafeltjes netjes gedekt te wachten op hun gasten. De twee obers van theatercollectief Ballet Dommage staan ook paraat. ‘Die staan zo stil’, merkt een jonge toeschouwer achter mij op. Hun starheid is inderdaad opvallend in tegenstelling tot de drukte in de zaal. Wanneer de zaallichten doven, komen de obers echter tot leven en verplaatst de drukte zich naar het podium.

Meteen schieten de twee kelners van Tavern Michelle in actie om een voor ons onzichtbaar probleem te verhelpen: een vlekje op de vloer. Ze vliegen er beiden naartoe en beginnen overtuigd te schrobben. Eén probleem leidt echter steeds tot een ander probleem. Het vuil zit nu ook op de vod, op hun handen, op een broek. ‘En wat met de stoelen?’, lijken ze plots te denken. Ze haasten zich naar de stoelen die netjes aan de tafels staan en willen er zeker van zijn dat ze niet wiebelen. Al snel wordt duidelijk dat er in Tavern Michelle geen dagdagelijkse obers werken. Ze zijn hopeloos perfectionistisch. Ze over-presteren. Ze willen excelleren. Misschien willen ze ook wel compenseren voor de stilte die opdoemt wanneer alles uiteindelijk piekfijn is.

Valckenaers en Storms stormen van handeling naar handeling. Hoewel de acteurs een soort brabbeltaal in de mond nemen die elementen leent uit het Nederlands, Frans en Engels, drukken ze zich vooral uit met de taal van beelden. Ze verzetten de tafels, steken kaarsjes aan, rollen een serveerwagen op om er haute cuisine op te bereiden. Wat ze uitbeelden vertelt telkens maar één kant van het verhaal. Het is de manier waarop ze hun taken uitvoeren die iets onderhuids prijsgeeft. Hun gelaatsuitdrukkingen zijn vaak pathetisch, hun handelingen theatraal. Met zwier proberen ze de restaurantervaring zo aangenaam mogelijk te maken. Maar de twee obers zijn karikaturen van zichzelf. Ze lijken wel weggeplukt uit Jean-Paul Sartres overpeinzingen in Het Zijn en het Niet. Deze filosoof sloeg ook obers gade die net dat tikkeltje te veel hun rol van ober wilden spelen. Hij stelde zich dan dezelfde vraag als het publiek van Tavern Michelle: ‘Waar zit de mens achter de obers?’

In deze steriele ruimte is iedere beweging oogverblindend, ieder geluid oorverdovend, en elke kleine blijk van verslagenheid meelijwekkend.

Op deze vraag komt er doorheen de voorstelling druppelsgewijs een antwoord. Hoe langer de personages hun choreografie uitvoeren, hoe meer hun kwetsbaarheid immers duidelijk wordt. Want een essentieel onderdeel van de taverne ontbreekt: de klanten. Ze hopen dat er iemand komt. Ze wachten op de klanten die hun handelingen betekenis kunnen geven. Zonder klanten zijn die absurd, en dat weten de personages zelf maar al te goed. De kelners blijven dus maar in beweging om de realiteit niet onder ogen te moeten zien, een realiteit waarin er een stilstand heerst. ‘Il est cinq heures’, roept het personage van Valckenaers. Ze wacht tot de taverne ontwaakt, maar dat doet deze helaas niet. ‘Il est cinq heures’, horen we steeds opnieuw. ‘Maar dat kan toch weer niet vijf zijn?’, merkt de jonge toeschouwer naast me op. Wat kan en wat niet kan in deze taverne, daar hebben we als publiek steeds minder grip op. Tavern Michelle speelt zich af in een onwerkelijke wereld waar tijd en ruimte door onze vingers heen lijken te glippen. We bevinden ons ergens tussen verleden en eeuwigheid, tussen droom en herinnering. ‘Il est cinq heures!’ De tijd staat stil. 

De taverne biedt de perfecte omkadering om de fragiliteit van deze twee personages scherp te stellen. In deze steriele ruimte is iedere beweging oogverblindend, ieder geluid oorverdovend, en elke kleine blijk van verslagenheid meelijwekkend. Want dat we als publiek meeleven met deze twee knotsgekke obers staat vast. De bevreemding die Valckenaers en Storms creëren op het podium resulteert namelijk nooit in vervreemding van het publiek. De acteurs weten het publiek van alle leeftijden te vermaken met hun prachtige samenspel. Steeds opnieuw voeren de figuren in Tavern Michelle hun professionele taken uit met een onhoudbare toewijding die zowel lachwekkend als aandoenlijk is. Ballet Dommage weet deze subtiele balans perfect te bewaren. Voor zowel kinderen als volwassenen is Tavern Michelle van Ballet Dommage een waar avontuur. Kinderen kunnen zich verbazen over de dolle acties van de twee obers en volwassenen kunnen mijmeren over de betekenis die achter deze melancholische voorstelling schuilt. Voor beiden is de voorstelling een mix van diepgang en abstractie, die de tijd even doet stilstaan.

JE LEEST ONZE ARTIKELS GRATIS OMDAT WE GELOVEN IN VRIJE, KWALITATIEVE, INCLUSIEVE KUNSTKRITIEK. ALS WE DAT WILLEN BLIJVEN BIEDEN IN DE TOEKOMST, HEBBEN WE OOK JOUW STEUN NODIG! Steun Etcetera.

recensie
Leestijd 3 — 6 minuten

#169

15.09.2022

14.12.2022

Charlotte Durnajkin

Charlotte Durnajkin behaalde een Master in de Engelse Taal- en Letterkunde en werkt momenteel als leerkracht Engels. Ze schrijft, acteert en is theaterfanaat.

NIEUWSBRIEF

Elke dag geven wij het beste van onszelf voor steengoede podiumkunstkritiek.

Wil jij die rechtstreeks in je mailbox ontvangen? Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief!