© Mahieu Yvan

Leestijd 6 — 9 minuten

Steegske – Lena Majri & Febe Coysman

Deurenspel in de achterstad

Welke geheimen verbergt de urban jungle? In Steegske, hun vierde gezamenlijke productie, werpen Lena Majri en Febe Coysman licht op wat meestal gemeden wordt: de nachtelijke avonturen van zij die van stadssteegjes hun thuis maken. Steegske is echter verre van een slice of life-theaterstuk. Integendeel: het is een humoristische karikatuur van deze bewoners uit de marge. Maar houdt het nog voldoende voeling met de werkelijkheid?

Als een zeepok hecht het decor van Steegske zich vast aan Hangar 1 in Oostende. Sterker nog, het lijkt haast thuis te horen aan de achterkant van het oude pakhuis. Een barricade van zwarte vuilniszakken, opvouwbare groentenmandjes en een grote GFT-container vormen het middelpunt van de scène. Links van de afvalhoop is er de ingang van een vervallen nachtclub. Stardust – de A een ster, de tweede S vermist. Fuchsia neonlicht gloeit uit de twee ronde, met stickers beplakte ramen in de deuren, alsof het lonkende ogen zijn die voorbijgangers uitnodigen om binnen te komen. De rechterkant van het decor wordt ingenomen door de vervaagde achteringang van een restaurant. Een metalen schoorsteentje spuwt witte rook en uit een openstaand raam weerklinkt het herkenbare geluid van rammelende potten en pannen. Als de titel nog niet duidelijk genoeg was, brengt het decor je wel op de hoogte: we bevinden ons in een afgelegen steegske, diep in de krochten van de grootstad.

Het komende uur volgen we het komen en gaan van verschillende passanten. Eerst ontmoeten we restaurantmanager Marta (Suzanne Ceulemans). Op van de stress stormt ze via de achterdeur van het restaurant de steeg in. Met trillende handen steekt ze een sigaret op, die ze na enkele teugen de vuilnishoop ingooit. De smeulende peuk wordt maar al te graag opgepikt door Tracy (Tania Van der Sanden), een dakloze vrouw die tussen de vuilzakken haar kamp heeft opgeslagen. Met een schorre vertolking van PJ Harvey’s ‘To Bring You My Love’ begeleidt ze sekswerker Betty (John Niyibizi) de scène op. Betty draagt ​​hoge, doorzichtige hakken, een onthullende minirok en een stijve, zwarte pruik, frou incluis. Zenuwachtig trippelt ze de voorste rij toeschouwers af. Ze is namelijk op zoek naar Mike, een anonieme man die ze in het steegje zou ontmoeten. Wanneer Mike niet opduikt, vlucht ze Stardust in. Anton (Kazanga Jonathan Linga) komt als volgende de steeg in. Hij is net als ober gestart in het restaurant en probeert de Franse menukaart te memoriseren. Zijn studiesessie wordt echter onderbroken door Marta die graag af wil van de onwelkome gast aan tafel 7: een grofgebekte papegaai met kleine oogjes en losse handjes.

“Als de titel nog niet duidelijk genoeg was, brengt het decor je wel op de hoogte: we bevinden ons in een afgelegen steegske, diep in de krochten van de grootstad.”

Deze strak getimde, lichtjes chaotische opeenvolging van personages vormt de kernstructuur van Steegske. Sommige personages, zoals Marta, Tracy, Betty, Anton en later ook Jean, Bernadette en Vanessa, volgen we het hele stuk lang. Anderen komen en gaan. Zo zien we een van Betty’s collega’s wit poeder van een sleutel snuiven, loopt een West-Vlaams, in zwart latex gekleed duo voorbij dat op zoek is naar een Puppy Play-conventie en trakteert een straatmuzikant in een felle blazer (Lena Majri) ons op een begeesterde vertolking van Adamos ‘Tombe la neige’.

Bijzonder hierbij is dat alle personages door dezelfde vijfkoppige cast gespeeld worden. Of ze nu kort of lang op scène staan, al deze kleine en grote rollen hebben steeds een unieke, herkenbare persoonlijkheid. Die komt niet alleen tot uiting in de gelaagde kostuums en schijnbaar eindeloze pruikencollectie, maar ook, en vooral, in de gedetailleerde uitvoeringen die de acteurs neerzetten. Allen slagen ze erin om tastbare portretten voor te stellen die tot in de details uitgewerkt zijn: van accenten en lichaamstaal tot stemgeluid en persoonlijkheid, de personages barsten steeds van de eigenheid.

“Bijzonder hierbij is dat alle personages door dezelfde vijfkoppige cast gespeeld worden. Of ze nu kort of lang op scène staan, al deze kleine en grote rollen hebben steeds een unieke, herkenbare persoonlijkheid. Die komt niet alleen tot uiting in de gelaagde kostuums en schijnbaar eindeloze pruikencollectie, maar ook, en vooral, in de gedetailleerde uitvoeringen die de acteurs neerzetten.”

De opeenvolgende gedaantewisselingen komen tot hun recht binnen de ontzettend slimme scenografie. Achter de gevels van de twee etablissmenten bevindt zich namelijk de hangar. Door onzichtbare doorgangen, kunnen de acteurs in deze uit de kluiten gewassen backstage hun verschillende persona’s met gemak aannemen en loslaten, zonder dat het publiek hiervan op de hoogte is. Het wordt een prikkelend deurenspel: Wie zal er als volgende in het steegje verschijnen? En langs waar?

“Er is een vreemde verhouding tussen de luchtigheid waarmee het stuk word gebracht en de harde realiteit van de levens die het beschrijft.”

Steegske wordt getypeert door een overte, luide speelsheid. Maar wanneer het op de inhoud aankomt, blijkt dat ook haar grootste valkuil.​​ Er is een vreemde verhouding tussen de luchtigheid waarmee het stuk word gebracht en de harde realiteit van de levens die het beschrijft. Eén scène springt er in het bijzonder uit. Wanneer Mike niet komt opdagen, besluit Betty de club te verlaten met een andere man. Op luide rockmuziek duwt de man Betty tussen de muur van Stardust en de vuilbakken in waar ze ruwe seks hebben. Het is niet alleen onduidelijk of deze interactie vrijwillig is, het vormt ook een schril contrast met de uitbundige grappen die het scène omzoomen. Moeten we hier dan ook mee lachten? Blijkbaar wel: nadat ze klaar zijn, zakt de man huilend ineen, om vervolgens cartoonesk te vluchten wanneer de achterdeur van het restaurant open gaat. Lachen is echter moeilijk. De scène blijft tussen twee registers hangen: te verontrustend om grappig te zijn, maar ook te snel gerelativeerd om echt iets te zeggen over het geweld.

“Omdat de voorstelling haar personages zo nadrukkelijk situeert binnen een sociaal kwetsbare realiteit, voelt de voortdurende overdrijving gaandeweg minder goedmoedig. De personages krijgen zelden de ruimte om méér te worden dan hun eigen excentriciteit. Het doet de humor bij momenten wrang aanvoelen.”

Omdat de voorstelling haar personages zo nadrukkelijk situeert binnen een sociaal kwetsbare realiteit, voelt de voortdurende overdrijving gaandeweg minder goedmoedig. De personages krijgen zelden de ruimte om méér te worden dan hun eigen excentriciteit. Het doet de humor bij momenten wrang aanvoelen. Niet omdat het onderwerp per definitie ongeschikt is voor een komedie, maar omdat de voorstelling nooit helemaal duidelijk maakt waarover precies gelachen moet worden: de absurde situaties of de mensen die er deel van uitmaken. Steegske is een technisch knappe voorstelling die wordt gedragen door een ingenieuze scenografie, sterke acteerprestaties en uitgedachte personages. Het is dan ook ontzettend jammer wanneer ze net die personages uit het oog lijkt te verliezen.

 

JE LEEST ONZE ARTIKELS GRATIS OMDAT WE GELOVEN IN VRIJE, KWALITATIEVE, INCLUSIEVE KUNSTKRITIEK. ALS WE DAT WILLEN BLIJVEN BIEDEN IN DE TOEKOMST, HEBBEN WE OOK JOUW STEUN NODIG! Steun Etcetera.

recensie
Leestijd 6 — 9 minuten

#182

15.04.2026

14.09.2026

Paula Rodríguez Sardiñas

Paula Rodríguez Sardiñas is kunsthistorica, schrijver, onderzoeker en redacteur. Stukken van haar hand verschenen onder meer bij Etcetera, Glean, Metropolis M en rekto:verso.

recensie

NIEUWSBRIEF

Elke dag geven wij het beste van onszelf voor steengoede podiumkunstkritiek.

Wil jij die rechtstreeks in je mailbox ontvangen? Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief!