© Danny Willems

Gilles Michiels

Leestijd 3 — 6 minuten

Reverence – Chris Lomme & Michael De Cock / KVS

Hommage mist persoonlijkheid

Chris Lomme is tachtig jaar en dat wordt gevierd met een hommage in de KVS. In ‘Reverence’ van Michael De Cock verschijnt de actrice echter in zoveel verschillende gedaantes dat je Lomme zelf gaat missen.  

Tachtig jaar: het is een persoonlijke mijlpaal, maar slechts bij enkelingen ook een gebeurtenis van nationaal belang. Aan het aantal interviews en de verjaardagsdocumentaire op Canvas te oordelen, is Reverence, de Chris Lomme-hommage in de KVS, één van de meest gemediatiseerde voorstellingen van het seizoen. De ontwapenende, soms rebelse legende met het hart op de tong die Lomme is, spreekt kennelijk nog steeds tot de verbeelding.

De symboliek heeft Reverence bovendien ook mee, want Lomme heeft een verleden bij de KVS, waar ze naast haar echtgenoot en artistiek leider Nand Buyl decennialang tot de vaste kern behoorde.

Toch is het voor een theaterhommage geen sinecure om tussen de stroom aan terugblikken en anekdotes in kranten nog iets nieuws te vertellen. Michael De Cock, die Lomme tien jaar geleden regisseerde in het succesvolle Achter de wolken, trok de kaart van de theatermystiek en het magisch-realisme. Dit eerbetoon mocht geen afscheid worden – Lomme weigerde De laatste dans van de diva, de titel die De Cock initieel naar voor schoof – maar wel een eerbiedwaardige reverence: ooit de begroeting voor haar meerderen in de kostschool, nu een gracieuze buiging voor haar publiek.

Carnavalstoet

Aan het begin van Reverence staat een servante op scène, de lamp die in het theater blijft branden wanneer alle andere lichten zijn gedoofd. Het object symboliseert de doorwerkende kracht van het momentane medium, en bij uitbreiding van de oude krijger Lomme, die de scène betreedt wanneer de lamp wordt weggenomen. De actrice zal slechts af en toe te zien zijn en vooral via voice-overs klinken. Een vreemde beslissing, want de reeks pseudo-filosofische beschouwingen die ze geeft over ouder worden, het komen en gaan van de liefde en het acteren zelf zijn al zo clichématig dat ze wat bezieling hadden kunnen gebruiken. Veel plechtige grandeur hier, maar weinig Chris Lomme.

Dat contrast is ook het grootste mankement van deze voorstelling, die de actrice in elk denkbaar format opvoert, maar daardoor haar eigenheid vergeet uit te spelen. In Reverence voert ze danspassen van Lisbeth Gruwez uit, citeert ze haar allereerste theaterrol (Antigone) en zie je talrijke beelden van haar rijkgevulde carrière op het grote en kleine scherm. Toepasselijke keuzes, die echter een creatieve inbedding missen en dus wat losjes naast elkaar blijven staan. Echt teleurstellend wordt het wanneer de regie het verder van huis zoekt. Wat moeten we met de bizarre video van Lomme verkleed als kabouter, in een sprookjesbos achternagezeten door Lomme verkleed als man met een zeis? Wat wil De Cock zeggen met de carnavalstoet vol verklede Lommes die wandelen door wouden en weilanden, van Afrika tot in Amerika?

Het kapsel van Fabiola

Het ironische gevolg van dit regieconcept is dat Reverence voor een eerbetoon wel erg onpersoonlijk aandoet. Pas als Lommes eigenheid op de voorgrond treedt – zoals tijdens Yves Montands Les Feuilles Mortes, die ze met doorleefde stem zingt – krijgt de voorstelling een warme ziel. Het beste moment valt dan ook tegen het eind, wanneer de actrice als zichzelf plaatsneemt op een stoel en rechtstreeks het publiek aanspreekt. Dan vertelt ze de meest wonderlijke anekdotes, over Koningin Fabiola, die met haar kapsel in de KVS-loge het zicht van anderen belemmerde, of het gat dat ooit in het dak boven de scène gaapte, met alle gevolgen van dien. Waar Reverence de kracht van theater te lang zoekt in bestofte mijmeringen over theater, vertrekt de chemie in die scène bij Chris Lomme zelf. Dat had al aan het begin mogen gebeuren.

 

Reverence, tot 1 maart in de KVS in Brussel, daarna op tournee

recensie
Leestijd 3 — 6 minuten

#155

14.12.2018

14.03.2018

Gilles Michiels

Gilles Michiels is schrijver en cultuurjournalist. Hij publiceerde onder meer in Rekto:verso, DW B en Dans.Magazine en is momenteel theaterrecensent bij De Standaard.

recensie