abonneer

#182

15.04.2026

—

14.09.2026

Nieuwsbrief

Advertenties

#155
14.12 — 14.03.2018

download pdf

print

Redactioneel Etcetera 155

R.I.P. Meneertje Geniaal

Een hele poos kon de keizer er ongestoord mee rond paraderen, maar #MeToo trok hem onlangs – definitief? – de pronkerige kleren van het lijf. Neen, we willen het hier niet opnieuw over de strapatsen van die ene fameuze regisseur hebben, daarover is al voldoende inkt gevloeid. Wel over een specifieke beeldvorming rond het kunstenaarschap, die vandaag razendsnel veroudert en uit de tijd valt.

De kleine redactie (ed. 155-157)

Opera-clasme

Over Romeo Castellucci’s contradictoire Die Zauberflöte

Castellucci die Die Zauberflöte ensceneert? Dat moet spektakel opleveren. En ja, daarin stelt de Italiaan niet teleur. Ook dramaturgisch houdt hij je aan je stoel gekluisterd: hij scheurt Mozarts klassieker genadeloos uit elkaar en puzzelt met de stukken tot de boodschap duidelijk is. Want daar gaat het hem uiteindelijk om: de dualistische strijd tussen rede en liefde, tussen man en vrouw, tussen patriarchaat en feminisme.

Rudi Laermans

Decor is geen decor meer

Bruno Latour en Frédérique Aït-Touati over theater en het nieuwe klimaatregime

Wat hebben wij, mensen, gemeen met walvissen, champignons, bacteriën of het internet? We zijn allen vernetwerkte entiteiten. Filosoof Bruno Latour bepleit een radicaal andere kijk op vastgeroeste dualismen als mens-ding, mens-omgeving of lokaal-globaal. Latour lokt zijn grensoverschrijdende inzichten uit de academische wereld en sleurt ze het podium op, samen met onderzoeker-theatermaakster Frédérique Aït-Touati. ‘Met horrortechnieken sterke gevoelens opwekken, maakt een werk nog niet politiek.’

Kristof van Baarle, Sébastien Hendrickx

De aanwezigheid van afwezigheid

Over het schrijven van beweging, tijd en ruimte in het oeuvre van fieldworks

Noot 1: Ik schreef de eerste versie van dit essay als mijn persoonlijk antwoord op fieldworks PORTRAIT, een retrospectieve van Heine Avdal en Yukuko Shinozaki’s oeuvre in Pact Zollverein in Essen, Duitsland, van 15 tot 17 juni 2018. Op de laatste dag van het driedaagse event, presenteerde ik het – in de vorm van een lezing – als onderdeel van een vierdelig portret van dansgezelschap fieldworks in tekst, muziek (Johann Loiseau, Oleg Soulimenko) en tekening (Brynjar Bandlien). 

Sara Jansen

De geest van Judson in een nieuw millenium

Het legendarische collectief beweegt nog steeds tussen canon en vergankelijkheid

Tot begin februari loopt in het MoMA in New York een tentoonstelling over Judson Dance Theater. Met de Judson Memorial Church in Greenwich Village als uitvalsbasis lag dit legendarische collectief in de sixties aan de basis van de postmoderne dans en performance, die zich losrukte van het formalisme van de moderne dans. De invloed van Judson Dance Theater op de ontwikkeling van hedendaagse dans in de laatste decennia van de twintigste eeuw is evident. Maar wat kan de beweging nog betekenen voor millennials die vandaag hun weg zoeken in het dansveld?

Eylül Fidan Akıncı

Is fuseren het nieuwe normaal?

Het wel en wee van de recente fusiestructuren in het theaterlandschap

Het afgelopen decennium ontstond in de Lage Landen een flnk aantal nieuwe organisaties die de samenvoeging waren van reeds bestaande podiumhuizen. Waarom eigenlijk? Het best mogelijke antwoord zou zijn: een authentiek verlangen naar inhoudelijke verrijking met het oog op een meerwaarde voor de organisaties, voor het podiumveld en voor de stad. Het antwoord dat uit gesprekken met verschillende fusieorganisaties naar voren komt, is niet zelden een stuk pragmatischer.

Evelyne Coussens

Een lofzang op de tristesse

De ongrijpbare realiteit in het oeuvre van Julien Gosselin  

Vorig seizoen maakte de Franse regisseur Julien Gosselin furore in België met zijn weergaloze bewerking van Elementaire deeltjes van Michel Houellebecq. Ook Roberto Bolaño of Don DeLillo ontsnappen niet aan zijn ambitie om postmoderne literaire turven naar het theater te vertalen. Van die laatste auteur bewerkt hij in Joueurs / Mao II / Les Noms niet minder dan drie romans – goed voor negen uur spektakel, in maart 2019 te zien in deSingel. Maak uw borst maar nat.

Marjorie Bertin

Hedendaagse theatermakers in een post-Japan Japan

Weg met de Amerikaanse werelddominantie, schreeuwt een nieuwe generatie Japanse theatermakers

Tijdens het Parijse Festival d’Automne trad in het kader van het focusprogramma Japonismes een schare jonge Japanse theatermakers aan die zich eindelijk hebben losgerukt van de naoorlogse romance met de VS. Terwijl de Amerikaanse onverschilligheid voor zijn vroegere minnares al langer evident was, had Japan het de afgelopen decennia moeilijk om de liefdesbreuk te verwerken. Tot Fukushima een groep creatieve geesten wakker schudde. Welkom op de scène van post-Japans Japan.

Kyôko Iwaki

Extended Salon: Indisciplinary measures

15 maart, 15u, Kaaitheater

Over ‘het indisciplinaire’

De kleine redactie (ed. 155-157)

Etcetera LIVE: De staat van repertoire

20 maart, 17u30-19u30, KASK Gent

De kleine redactie (ed. 155-157)

MULTILINGUAL

The spirit of Judson in a new millenium

The legendary collective still oscillates between canonization and transience

Until the beginning of February, the New York MoMA is mounting an exhibition on Judson Dance Theater. In the sixties, this legendary collective, which used the Judson Memorial Church in Greenwich Village as its home base, paved the way for a postmodern dance and performance which steered clear of the formalism of modern dance. The influence of Judson Dance Theater on the development of contemporary dance in the last decades of the twentieth century is undeniable. But what can the movement mean to millennials who are trying to find their place in the world of dance today?

Eylül Fidan Akıncı

Decor as protagonist

Bruno Latour and Frédérique Aït-Touati on theatre and the new climate regime

What do we humans have in common with wales, mushrooms, bacteria or the internet? We are all networked entities. Philosopher Bruno Latour pleads for a radically different perspective on the persistent binaries of human-thing, human-environment or local-global. Latour crosses the boundaries of the academic world and brings his insights to the stage, together with researcher-director Frédérique Aït-Touati.  ‘Using horror techniques to arouse strong feelings doesn’t make a work political.’

Sébastien Hendrickx, Kristof van Baarle

recensies

Joueurs / Mao II / Les Noms – Julien Gosselin & Si vous pouviez lécher mon coeur

De gevangenis van de taal

Julien Gosselin heeft met zijn gezelschap een bewerking gemaakt van drie romans van de Don DeLillo: Players (1977), The Names (1982) en Mao II (1991) – drie afzonderlijke boeken die door Gosselin tot een trilogie zijn samengevoegd. Inhoudelijk worden de romans nagevolgd: personages, woorden, gebeurtenissen en locaties blijven identiek. Poëticaal zijn er echter grote verschillen.

Christophe Van Gerrewey

Voice Of Nature: The Trial – Maria Lucia Cruz Correia

Een tragedie in acht bedrijven

“What do we want? Climate justice! When do we want it? Now!” Het is een van de vele populaire slogans tijdens de huidige klimaatmarsen. Maar hoe bereik je werkelijk een vorm van klimaatrechtvaardigheid? Maria Lucia Cruz Correia zoekt naar antwoorden in de rechtszaakperformance Voice of Nature: The Trial.

Steff Nellis

Reverence – Chris Lomme & Michael De Cock / KVS

Hommage mist persoonlijkheid

Chris Lomme is tachtig jaar en dat wordt gevierd met een hommage in de KVS. In ‘Reverence’ van Michael De Cock verschijnt de actrice echter in zoveel verschillende gedaantes dat je Lomme zelf gaat missen.  

Gilles Michiels

White on White – Marc Vanrunxt & Kunst/Werk

‘White on white’, een solo van Marc Vanrunxt voor de Turks-Franse danseres Bahar Temiz,  toont wel vier keer na elkaar een dans die zuivere, abstracte expressie nastreeft. Maar elke poging wordt abrupt gestaakt. Alsof Vanrunxt wanhoopte om dat punt van brandende zuiverheid ooit te bereiken. Is dans daar wel toe in staat? Dat lijkt de vraag.

Pieter T’Jonck

Move 37 – Thomas Ryckewaert

Unheimlich of kitsch?

Seoul, Zuid-Korea, maart 2016: AlphaGo maakt een onverwachte beweging in het van oorsprong Chinese gezelschapsspel Go, die de wereld (alleszins die van de techneuten en andere geeks) op zijn kop zet. Met deze zet slaat het door artificiële intelligentie gestuurde systeem AlphaGo iedereen aanwezig (en de miljoenen mensen die het schouwspel live volgen vanachter hun scherm) met verstomming. Niet in het minst de tegenstander in het spel: de Zuid-Koreaanse wereldkampioen Lee Sedol, van wie het systeem genadeloos wint. In Go zijn namelijk meer zetten mogelijk dan er atomen zijn in het universum. Via deep learning is deze computer er tegen alle verwachtingen in toe gekomen een ongeziene zet in de historie van Go te ontdekken. AlphaGo’s manoeuvre gaat de geschiedenis in als Move 37. Wetenschappers allerlande trekken zich aan de haren in totale verstandsverbijstering: hoe is dit kunnen gebeuren? Hoe is het zover kunnen komen dat machines de mens kunnen verslaan in een spel dat niet alleen tactisch inzicht, maar vooral enige vorm van intuïtie en verbeelding vergt?

Elke Huybrechts

8.2 – Radouan Mriziga, hetpaleis, fABULEUS & Moussem

Een andere kijk op rapmuziek

Bij een voorstelling op en over rapmuziek verwacht je wellicht loeiharde muziek, veel obscene gebaren en geleuter over geld en seks. Ik zeg maar wat. Maar zo loopt het helemaal niet in 8.2, de voorstelling die Radouan Mriziga maakte voor hetpaleis/fABULEUS/Moussem. Het genre is hier een vehikel voor, of zelfs de expressie van wat een generatie bezig houdt.

Pieter T’Jonck

Chesterfield – Alix Eynaudi

Chesterfield van Alix Eynaudi begint als iemand je een rijkelijk geïllustreerd boekje in de handen stopt als je de zaal betreedt. Een tekst van Ann Carson over Hegels gedachtencapriolen biedt daarin haast terloops een leeswijzer voor de voorstelling. In Chesterfield gaat het niet om wat woorden, acties, objecten en dingen exact, op zichzelf, voorstellen, maar om wat er gebeurt als ze ‘tenderly mingle in speculation’. Beeldpoëzie.

Pieter T’Jonck

Komt op/Gaat af – Nico Boon

‘Dit zijn verhalen over toeval, sterfelijkheid en fotografie’, krijgen we meteen te horen wanneer Nico Boon de scène opkomt. Met zijn solo Komt op/Gaat af wil hij ‘back to basics’. Als auteur voor grote theaterproducties ‘was ik mijn plezier kwijtgeraakt’, bekende hij kortgeleden aan De Brakke Grond. Tijdens zijn residentie bij het Amsterdamse cultuurhuis zag hij deze voorstelling, waarvoor hij concept, tekst en spel verzorgt, als een nieuw beginpunt. Hij beschrijft ze als een kans om het originele plezier van theatermaken terug te vinden.

Gerlinde Van Puymbroeck

Cerebriraptor – Aurélie di Marino & Theater Antigone

Een zwartgallige mop vreet uw hersenen op

Met Cerebriraptor toont Aurélie di Marino in absurdistische en groteske dialogen hoe onze hersenen worden verbeuzeld door de technologie. Dit echter in een regie die zelf ietwat lijkt aangevreten door keuzestress.

Elke Huybrechts

Splash! – Myriam Van Imschoot & Christine De Smedt

Van plastic soep naar Géricault: choreografie van een zwembad

De tweede samenwerking van de veelzijdige theatermaakster Myriam Van Imschoot en danseres en choreografe Christine De Smedt heet SPLASH!. In deze voorstelling vormt het prachtige Kortrijkse zwembad, dat in 2019 zal verdwijnen, de setting waar meer dan vijftig niet-professionele deelnemers het zwemmen en zijn mogelijkheden onderzoeken.

Vincent Focquet

Iemand die slaapt – BOG.

(On)mogelijkheid van een eiland

Wat kan het theater met een boek waarin niets gebeurt? In Iemand die slaapt confronteert het Vlaams-Nederlandse collectief BOG. het minimalistische meesterwerkje van Georges Perec met zijn eigen uitgepuurde theatertaal.

Gilles Michiels