Terwijl het publiek de black-box op de bovenste verdieping van Charleroi Danse binnenstroomt voor DEMONstratio, zijn zitplaats opzoekt en gsm uitschakelt, lees ik de voorstellingsbrochure aan de bar. Ik merk de eerste vier letters van de voorstellingsnaam op. Waarom is DEMON zo geschreven? Wat de bedoeling ervan is valt voorlopig niet uit te maken. Het antwoord zal waarschijnlijk duidelijker worden aan het einde van de voorstelling.

Nieuwsgierig kom ik een zeer helder verlichte black-box binnen. Op het podium staat een vierkant klaar op een zwarte vloer. Dat vierkant is gemaakt van buisvormige led-lampen. Een in het zwart geklede danser (Milka Kongi) komt vanachter het zwarte gordijn het podium op. Ze gaat rustig links van het vierkant staan, vanwaar ze ons uitdrukkingloos maar aandachtig aankijkt.

Er heerst nu een doodse stilte, die als een intensieve sensatie over ons heen valt. Dan draait ze zich naar het vierkant en zet de eerste stap naar binnen. Vanaf dat moment lijkt het onmogelijk voor haar om daarbinnen onbewogen te blijven, want die stap vormt het begin van een reeks expressieve gezichtsgebaren. Na een tijdje stopt ze en haalt diep adem. Als een ballon blaast ze zich met deze adem op en daardoor spant haar hele lichaam op. Hoe lang kan zij haar adem inhouden om die vorm te behouden? Niet heel lang, uiteraard. Ze ademt uit en verliest haar vorm. Toch is de derde wet van Newton de volgende: ‘de lucht die uit de ballon stroomt door het gaatje duwt de ballon vooruit en dus vliegt hij weg’. Zo krijgt ze het vermogen om te bewegen, net als een ballon.

Na die eerste danser volgen er nog twee. Ieder van de dansers stapt het vierkant binnen. Daar geldt de regel: je mag er niet stilstaan. Een van hen wordt er zelfs uit gegooid door een onzichtbare stoot wanneer die daarbinnen probeert stil te staan. De bewegingen die ze maken, vergen diep eenzelfde diep in- en uitademen als een ballonbeweging die de danser introduceerde. Door de afwezigheid van muziek in dit eerste deel van DEMONstratio spelen die ademhalingsgeluiden een belangrijke rol om het ritme te houden. Dat is buitengewoon succesvol want het doet geleidelijk aan de afwezigheid van de muziek vergeten. Elke danser heeft een solo.

“De voorstelling biedt een aaneenschakeling van fascinerende bewegingen, die verschillende dimensies van hun strijd binnen dit vierkant proberen te tonen.”

We kijken afwisselend naar hun extreme mimiek en naar hun bokswedstrijd-achtige dans doorheen deze solo’s. Een van de dansers maakt af en toe gezichtsgebaren, alsof die tegen ons praat. Die schreeuwt zelfs, maar we kunnen niets horen. Misschien is het een verborgen boodschap die eruit wil. Of misschien is het niet bestaan van hoorbare geluiden in de ruimte te wijten aan de bijna volledig leegte ervan? Voor de voortplanting van geluid zijn luchtmoleculen nodig die in beweging worden gebracht. Het geluid lijkt zich niet voort te planten in dat vierkant, want vitale luchtmoleculen zijn er niet. Terwijl de atmosfeer van onze aarde er vol van zit, zijn ze in deze ruimte zeer schaars of volledig afwezig.

Op drie kwart van de voorstelling vindt er een kantelmoment plaats. Het licht dooft volledig, op de felle lampen van het vierkant na. De binnenruimte van dat vierkant wordt een projectiescherm. Er begint een verandering binnenin die doet denken aan een röntgenscan. De drie dansers komen in een zwarte lange jas terug op en stappen tegelijkertijd het vierkant binnen. Dit keer horen we wel hun stemmen: dat betekent dat er iets veranderd is binnenin het speelvlak. Ze proberen samen iets te zeggen, maar de woorden zijn slecht verstaanbaar, verstoord door de dansers zelf. Het stoort me niet dat ik moeite moet doen om hen te verstaan, integendeel, ik vind het een opmerkelijke en slimme keuze. Op die manier vestigt Milo Slayers namelijk de aandacht van de kijker op details van de voorstelling. Op een bepaald moment kan ik een aantal woorden begrijpen. Het klinkt alsof ze zeggen dat ze demonen zijn, waarmee ze verwijzen naar de titel. Is dat dan de verborgen boodschap van de performance?

Stilaan evolueert de choreografie naar clubdans, al blijft die sporen van bokswedstrijd-achtige bewegingen vertonen. De voorstelling biedt een aaneenschakeling van fascinerende bewegingen, die verschillende dimensies van hun strijd binnen dit vierkant proberen te tonen.

In het resterende deel van de voorstelling herhalen de performers ook kort fragmenten van danssequenties, die we ook al zagen in het eerste deel. Hun acties volgen elkaar aan snel tempo op dankzij de clubmuziek.  Geen tijd voor rust, geen einde, ze moeten bewegen, strijden, dansen. Ik vraag me af wat voor soort dans dit is. Na de voorstelling lees ik een interview met danser Milka Kongi. Blijkbaar vertrok het bewegingsvocabularium van krump dans. ‘Krump’ of ‘Kingdom Radically Uplifted Mighty Praise’, is een energieke hiphopstijl en dat ontstond in het begin van deze eeuw na de rassentellen in Los Angles. Daarin uiten de dansers hun emoties op een zeer expressieve manier zoals al die drie dansers, Sophie Sénécaut, Eli Mathieu, Milka Kongi deden. Het vergt ongetwijfeld heel fysieke energie van de dansers.

Zoals Malevitsj verwees naar Allais’ print, zo verwijst Milo Slayers naar Malevitsj in een andere kunstvorm. Malevitsj biedt echter zo weinig mogelijk bronvermelding in zijn schilderij. Wanneer het wordt tentoongesteld, zien we een zwart vierkant. De geheime boodschap blijft verborgen. Toch kan Slayers de ervaring van het publiek verdiepen. Daarbij richt hij zich vooral op het ‘battling’ deel van de verborgen boodschap. Ze strijden niet in ‘a cave’, maar in een vierkant op podium. Slayers maakt van dit vierkant een boksring of slagveld. Het is echter onduidelijk tegen wie ze strijden. Tegen het vierkant zelf? Of tegen het publiek? Of tegen de boodschap? Ik vind deze onduidelijkheden indrukwekkend, want ze zorgen ervoor dat ik al mijn aandacht aan de voorstelling zelf besteed om antwoorden te vinden op deze vragen. Zo ontdek ik zonder het goed te beseffen de kracht in hun herhalende strijdende bewegingen zelf.

Eindelijk, na al die harde fysieke dans, keren de drie dansers zich buiten adem om naar het publiek. Alles is nu stil. Ze kijken ons aan in deze stilte. De blik van deze drie dansers verschilt van de eerste blik van Kongi, die ons uitdrukkingsloos aankeek. Alsof ze willen zeggen: ‘Is er nog meer? We kunnen blijven strijden.’ Hun blik en ook de voorstelling staan daarom in mijn ziel geëtst.