‘Mercedes’ (Brialmonttheater) – Foto Anto Wilsens

Thomas Brasch

Leestijd 31 — 34 minuten

MERCEDES

Thomas Brasch

Vertaling Peter Nijmeyer ® 1983, Suhrkamp Verlag, Frankfurt am Main Alle rechten voorbehouden Personen: Sakko, Oi, Man in auto

ACTRICE DIE OI SPEELT

Zij zijn het bos, waarin ik ben verdwaald. Zij zijn de zee, waarop ik ben uitgevaren. Zij zijn de machine, die mij fabriceert. Zij zijn de machine, die mij overbodig maakt. Ik heb me aan ze gehouden. Ik heb tegen ze gezondigd. Ze zijn me verteld. Ze zijn me verkondigd, maar ik ben ze vergeten. Wie zal me nu straffen, omdat ik tegen ze gezondigd heb, omdat ik ze vergeten ben. Ze zijn zo oud, dat niemand me ter verantwoording kan roepen omdat ik ze vergeten ben. Ze zijn er. Ze veranderen. Als ik ze vergeet, zijn ze er niet meer. Vroeger heb ik me aan ze gehouden, hoewel ik ze niet kende. Nu zijn ze er, hoewel ik ze vergeten ben. Maar ze hebben me houvast gegeven toen ik me aan ze gehouden heb, toen ik ze ben nagekomen, toen ik me aan ze onderwierp. Misschien zijn ze alleen maar veranderd en sliep ik toen ze veranderd zijn. Of heeft niemand het me verteld. Of ze zijn veranderd en niemand heeft het me verteld. Niemand. Misschien zijn ze alleen maar buiten werking gesteld en opeens zijn ze er weer. Zal ik weten dat ze er weer zijn. Maar het is ook mogelijk dat ze er nooit geweest zijn. Ook toen niet, toen ik nog niet sliep, toen ik nog niet wakker was geworden. Schrijf ze voor me op, ik zal me aan ze houden ik zal ze vergeten, ik zal tegen ze zondigen, maar ik zal geen nieuwe bedenken. Alleen dat kan ik niet, want zij hebben mij gemaakt, zij tegen wie ik zondig, zij die ik vergeet, die mij verkondigd worden, aan wie ik mij gehouden heb, die gelden, die heersen, die ongeldig zijn, die veranderen, die gelden, die heersen. De regels. Die vergeten worden, tegen wie gezondigd wordt, die mij gemaakt hebben. De regels. Waarin ik verdwaald ben. De regels. Die mij fabriceren, die mij overbodig maken. De regels. Die ik vergeten ben toen ik wak kei-werd, toen ik ben ingeslapen. De regels. Die zich niet aan mij hebben gehouden. Die tegen mij hebben gezondigd. De regels. Waaraan ik houvast heb gegeven. Die mij niet nakomen. De regels. Die opgesteld worden om mij tegen te houden. Halt Hou stil. Die opgehouden worden. Die mij tegenhouden. Die mij houvast geven. Halt. Hou stil. De regels. Hou de regels vast. Hou je aan de regels. Ze geven je houvast. Neem me niet kwalijk, maar zoudt u de regels een ogenblik vast kunnen houden. Ik neem ze direkt weer van u over. Ze zijn me alleen even te zwaar geworden. De regels, nu even. Houdt u de regels even voor me vast. Even maar. Nu volgen ze u. De regels. Volgt u mij. Het bos in, de zee op, de machine binnen. Volgt u de regels. Tot hier en niet verder. Halt. Hou stil. Hou vast. Hou u eraan. Aan de regels. Ogenblik, alstublieft. Ik zie een nieuwe regel. Geeft u mij de oude onmiddellijk terug. Bent u er nog. Nee, niet u. De regels. Dat zijn toch de oude. Die kunt u vergeten. De nieuwe, bedoel ik. Nou ja. Dat had u toch meteen kunnen doen. Dat zijn toch de oude. Ik herken ze. Geen twijfel mogelijk. Dat zijn de oude regels, tegen wie ik gezondigd heb, aan wie ik me gehouden heb, die zich niet aan mij gehouden hebben, die tegen mij gezondigd hebben, die mij niet zijn nagekomen, aan wie ik houvast heb gegeven, die ik een halt heb toegeroepen. Halt, halt, halt. Ik ben de regel. Tot hier en niet verder, zeg ik u. Omdat ik de regel ben. Knoop dat in uw oren. Knoop de regels in uw oren. Die u fabriceren, die u overbodig maken. Die er zijn. De regels. De regels. De regels. Goed dan. Nu bent u de regel. Nu kan ik me aan u houden. Nu kunt u tegen mij zondigen. Nu kunt u. Nu kunt u. Maar een beetje snel hè. Nu kunt u. Maar zo snel als u kan hè. Nu kunt u wegrijden. Halt. Wegrijden.

1
DE PROEFPERSONEN
EERSTE PROEF

Sakko GawegzeiikOfikrijoverjeheen

Oi Enwatalsikniet

Sakko Rijikgewoonoverjeheen

Oi Wilikweleenszien

Sakko ZuljeookMafkeesIkteltotdrie

Oi EentweedrieRijdan

Sakko IkroepdepolitieDiezijnzohier

Oi PooöoliiitiiiieeeeEenongeïuk

Sakko IkgebruikmijnclaxonZijnzezohier

Oi PooooliiiitiiiieeeeZijnookalpleite

Sakko RijgewoonoverjeheenBenjeplatalseenpannekoek

Oi Doooooorrijijijijijijer

Sakko ZoujewelwillenGawegzeiik

Oi HadjegedachtKanstaanwaarikwil

Sakko Maarnietvlakvoormijnauto

Oi Waaromnietvlakvoorjouwauto

Sakko Lulniet Destraatisvoorauto’s

Oi Blijftochzitten Kijkenwatjedoet

Sakko Ikrijjeplat

Oi Gaikgillen

Sakko Mensikmoet

Oi Moetwatmens

Sakko Ergensheen

Oi Waardanheen

Sakko Gaatjeniksan

Oi Jouookniet

Sakko Hoebedoelje

Oi Moetookergens heen

Sakko Waardanheen

Oi Waariknuben

Sakko Ikgarijden Eigenschuld Teltotdrie

Oi Teldan

Sakko Eén

Oi Eén

Sakko Twee

Oi Vier

Sakko Drie

Oi Vier

2
DE PROEFPERSONEN
TWEEDE PROEF

Oi Watstajedaartestaan

Sakko Stagewoon

Oi Wiljemeerijdenofmet

Sakko Hoekomjeaandieslee

Oi GaatjeniksanGaopzijalsjenietmeerijdenwil

Sakko GeencentimeterRijmaarergensandes

Oi BenjegekWaarheendan

Sakko Jouwzaaklkblijihierstaan

Oi Hebbenzejehersenengeamputeerd

Sakko Wat

Oi Jehersenen

Sakko Hoezo

Oi Achscheiuitman

Sakko Hoezo

Oi Lachmedood

Sakko Ookeenoplossing

Oi IkgarijdenMijeenzorgKrijgikaltijdgelijk

Sakko KrijgjealtijdgelijkGeefmaargas

Oi Teltotdrie

Sakko Minstens

Oi Eén

Sakko Vierentwintig

Oi Twee

Sakko Drieëntwintig

Oi Drie

Sakko Entwintighebiktochalgehoord

Oi Drie

Sakko Entwintig

3
HET PROEFVOORSCHRIFT WORDT OPGESTELD

Oi Enalsjeeenwensmochtdoen

Sakko Watvoorwens

Oi Gewooneenwens

Sakko Watzouikmoetenwensen

Oi Hoemoetikdatweten Moetjezelfweten

Sakko Istochgelul

Oi Kunttochwelietszeggen Weetjeniks

Sakko Tuurlijkweetikiets Weetikaltijd

Oi Zeghetdan

Sakko Mercedes Spreekttochvanzelf

Oi Eenauto

Sakko Watdenkjeanders Een autoped

Oi Mercedes dus

Sakko Maarnietzomaaréén
Eén met schuifdak autotelefoon stereo elektronische rem
Automatische raambediening Colorglass-ruiten
Zo één met alles d’r op en d’r an Begrijp je

Oi Zoéénalsdiedaarbedoelje

Sakko Watbedoelje

Oi Zo’n Mercedes alsdaarstaat

Sakko Droomje Ik zie geen Mercedes

Oi Zekerstrontinjeogen Die daar staat

Sakko WaarstaatdaneenMercedes

Oi Daar

Sakko Benikgek Ofjij

Oi Ziejehemniet Kijkuitjedoppenman

Sakko Doeikioch Zie niks

Oi Daar

Sakko Daar

Oi Nou

Sakko Ja

Oi Isdiewatjebedoelt

Sakko Moetikeerstzien

Oi En

Sakko Precieswat ik bedoel

Oi Alles d’r op en d’r an

Sakko Alles d’r op en d’r an
Precies wat ik bedoel Schuifdak Zoemt lekker hé
Hier autotelefoon Automatische raambediening Colorglass
Hier zit het grootlicht Doet die’t

Oi Doet ‘t

Sakko Stereo Wacht’es Ongelooflijk
Elke luidspreker apart af te stellen
Het is ’em Dit is ’em
Stap maar in

Oi Zelfs leren bekleding

Sakko Moet ook Is al bijna standaarduitvoe-

Oi Zet die muziek eens wat harder

Sakko Uw wens is mijn bevel

Oi Naar ik hopen mag Rijden we al

Sakko Al lang

4
DE TIJDRUIMTE
ACTEUR DIE SAKKO SPEELT

Er is tijd Vrije tijd Overal in de lucht gonst het van de lofzang op de vrije tijd Werk en werkloosheid

Waar moet dat heen aan het einde van het millennium gonst het aan het einde van de eeuw die begonnen is met industrie en ontdekking ALLE TIJD IS ONDERWORPEN AAN RUIMTE

De stelling die Einstein vond in een stad die niet de zijne was en de stelling niet meer dan theoretisch maar zij beïnvloedde alles tot en met de produktie van de grote bom die het tijdperk van de angst inluidde waar vooruitziende blik herinnering heet als een partikel of de golf van de tijd stilstaat En Einstein roept GOD DOBBELT NIET en verdwijnt alweer uit beeld

En Einstein sterft zijn ogen stevig gesloten zoals Galilei voor alle gevolgen van zijn werk die zijn formule ontwikkelde aan het einde van de eeuw (en ook het millennium) met automaten die tijd creëren en tijdverdrijf en wetenschap Al past zij in geen enkel bewustzijn of spel Maar zij bestaat zoals de angst voor de toekomst die alles wat tegenwoordig nog tijd doodt doodslaat Waar automaten van mensen georganiseerd het werk van mensen verrichten en gonzen TIJD NU HEB JE ER MEER VAN DAN JE NODIG HEBT

Ga nu naar iedere plek die je kunt bereiken en je vindt er geen

Want Ieder is ook Geen Plek Persoon verwisselbaar ontleedbaar tot in de kleinste deeltjes opgenomen in de hele stroom en allebei ook op hetzelfde tijdstip op dezelfde plek Dus wil Persoon Persoon tegelijk van elkaar en naar elkaar vluchten kruist de een de weg van de ander en zet hem de voet dwars en is de hindernis voor de ander zoals hij die voor zichzelf is en bedenkt een voorwerp om gemeenschappelijk de weg af te leggen en zegt DE TOEKOMST IS NU Pas wanneer de arbeid ophoudt en de arbeider begint de mens en staat hij al aan het einde Vergeet zichzelf en schilt zich als een ui

5
EERSTE STELLING :
DE WAARGENOMENE VERANDERT DE WAARNEMER

Sakko Kunjijmezeggenwaarwehierzijn

Oi MoetikeerstuitjeMercedesstappen

Sakko D’rishelemaalnietstezienbuiten

Oi Ikbenertoch En jij

Sakko Meerhebbenwenietnodig Alleen op de woeste hei Wat ben je hier eigenlijk van plan

Oi Laten we de stoelen neerklappen dan is het mooier dan thuis op de sofa Niemand die kan binnenkomen Geen buren En als het je niet bevalt Waar je nu bent nou dan ben je over een uur al in een andere omgeving En ergens anders voel je je ook meteen heel anders Zo hoort het Onderweg als je onderweg wilt zijn of ergens stilstaan als je liever stilstaat (Pauze) Watisernuweer

Sakko Denk je echt dat ik zo’n wagen heb Zie ik eruit als iemand die zo’n wagen heeft Je moet wel stekeblind zijn Iemand die ‘n Mercedes heeft ziet er toch anders uit Heb er ooit één gekend Had ‘n disco Reed er in zo één Maar zat er anders in en stapte anders uit Moet je voetballer voor zijn Rummenigge Breitner Die rijden in zulke sleeën Maar ik ben geen voetballer Rij er alleen in als ik ze moet afleveren bij klanten die ze zelf niet willen ophalen Mooie baan, daar niet van Kom je nog eens ergens en krijg je nog voor betaald ook Ben al eens in Griekenland geweest Had iemand z’n wagen laten staan Is met het vliegtuig naar huis gevlogen na z’n vakantie Een eersteklas diplomatenmercedes met autotelefoon en alles d’r op en d’r an Heb ik een lifster meegenomen Griekse en ben met haar naar zee gereden Mooie vrouw En heb hem opgebeld Direct uit de auto Heb hem verteld dat ik een klap op m’n kop gekregen had bij een wegrestaurant omdat ze dachten dat het mijn auto en mijn geld was Heb ik hem verteld En dat ik in het hotel moest overnachten En niet verder kon rijden Dat de dokter had gezegd Ik moet uitrusten Geloofde ie allemaal Ook van die straatrovers en dat ik uit de kamer belde Terwijl ik in zijn Mercedes zat Telefoon links en rechts de Griekse Die dacht ook dat ‘t mijn auto was Net als jij En daarna het water in Kun je je niet voorstellen hoe blauw het water daar is en zulke golven (Pauze) Maar meestal reed ik van de fabriek vandaan Soms ook voor autobedrijven Speciale uitvoeringen Allerlei types Fiat Opel Chrysler Maar meestal Mercedessen Die ze niet met de trein wilden sturen Weet je hoeveel kilometer ik er al op heb zitten Reed in de beste wagens en alleen de allernieuwste Betaal geen cent voor benzine verzekering wegenbelasting Heb niet één auto maar een heleboel En hoef er me geeneens zorgen over te maken Ik kan zelfs parkeren waar ik wil Bekeuringen betaalt de eigenaar Wat heb je nou Ben je teleurgesteld of waarom kijk je zo Je hebt me niet eens gezegd hoe je heet

Oi Ik heet Oi

Sakko Heet je zo of noem je je alleen maar zo

Oi Is zomaar een naam En jij

Sakko Sakko

Oi Noem je je zo Of heet je echt zo

Sakko Noem me alleen maar zo Ik heb hoofdpijn Heb me teveel ingeleefd in wat ik je verteld heb

Oi Draai eens wat muziek
Zitten daar geen cassettes in Is toch stereo zei je

Sakko Wat dacht je Zijn mijn eigen cassettes Neem ik altijd mee als ik een auto aflever Klinkt niet slecht hé

Oi Ik hoor liever wat langzamers Heb je iets met saxofoon

Sakko Ik heb alles Bedoel je zoiets

Oi Ja zoiets (Pauze) Sakko

Sakko Ja

Oi Heb je geen vriendin of zoiets

Sakko Nee Ben altijd onderweg Kan ik me niet verloorloven Een vaste relatie Gaat niet in mijn beroep Ik doe de kap een beetje open Kun je de muziek beter horen Hoor je hoe dat zoemt Mooi hé Vier luidsprekers Elk apart af te stellen Hoor je En die bassen De hele kar swingt mee

Oi En als je nou ineens aan iemand blijft plakken Geef je je beroep er dan aan

Sakko (na een pauze) En waar ga jij heen als ik je heb afgezet

Oi Moet je alles weten

Sakko Vraag ‘t maar zo

Oi Vraag dan wat anders

Sakko (na een pauze) Weet niks

Oi Wil je niet weten waarom ik met je meegereden ben

Sakko Wie rijdt er niet mee met zo’n auto

Oi Alsof het om de auto gaat

Sakko Bovendien is het gratis

Oi Daar doe ik het niet om Denk je dat ik geen taxi kan betalen of de trein Als ik ergens heen moet wil ik niet met iemand die ik niet ken Kan ik toch ook anders reizen

Sakko Je vader is zeker miljonair Of je hebt iemand met geld aan de haak geslagen Of je werkt ergens waar ze bankbiljetten drukken

Oi Wie niks begrijpen wil begrijpt ook niks Ik werk nergens En ik heb niemand aan de haak geslagen Een vader heb ik ook niet Alleen een moeder Als ik iets nodig heb pak ik het gewoon Alles ligt toch voor ‘t grijpen In iedere supermarkt ligt meer dan genoeg En spullen en poen in alle verkleedhokjes van alle sauna’s Meer dan ik nodig heb Hoe lang doe je dit eigenlijk al

Sakko Wat

Oi Auto’s afleveren natuurlijk

Sakko Laat me met rust

Oi Wat heb je ineens Vroeg ‘t alleen maar

Sakko Laat me met rust zeg ik

Oi Heb je echt hoofdpijn Zal ik je masseren
Kan ik heel goed Gaat de pijn van weg (Pauze)

Sakko (Pauze) Is ‘t echt omdat je je zo ingeleefd hebt in wat je me vertelde Had ik niet geloofd als ik hem was Dat van die overval in dat wegrestaurant Je hebt toch overal wegenwacht en politie op de snelweg Moet je de benzine eigenlijk voorschieten of geven ze je geld mee als je er één aflevert

Sakko Hou eindelijk eens je bek trut Ik lever helemaal niks af Bestaat al lang niet meer Auto’s afleveren Halen ze allemaal zelf af Wegenwacht Politie Autotelefoon Mercedes Lever helemaal niks af Ik heb geen werk Al twee jaar niet Tweeëneenhalf Wil me zeker in de maling nemen hè Ik hang alleen een beetje rond sinds ze onze firma gesloten hebben Elke maand werkloosheidsuitkering Maar ‘t is niet vanwege het geld Ik sta op straat en tel de auto’s Ken er geen één meer waarmee ik iets kan doen en wat zou ik ook Honderdvijftigduizend afdankingspremie voor iedereen van onze afdeling en dan de volgende dag gewoon op straat Heb ik een TV-toestel van gekocht voor mijn broertje en een video en een paar films en de rest heb ik verbrast En sindsdien hang ik maar wat rond Let eens op Kun jij zeggen hoeveel Mercedessen er in een uur voorbijrijden Wil je ‘t weten

Oi Interesseert me niet

Sakko Dat is mijn werk Tellen wat niemand interesseert Ben nu eenmaal niet zoals jij Jatten in de sauna of de supermarkt is niks voor mij Ik moet iets om handen hebben of ik word gek Maar het gaat me niet om het geld Dat niet Ik ga dienst nemen Tien jaar als vrijwilliger Zoals ik tegen m’n broer zei Heb ik wat om handen en weet ik waar ik ben Ken ik een paar mensen Kan ik met iemand praten Ben ik iemand ook al is dat iemand met een uniform aan en zie ik er net zo uit als de anderen Maar ben ik toch iemand En voor mijn part vallen mijn vader de ogen uit z’n kop Die ergert zich nu al dood Vanwege de video voor m’n broertje Heeft ie zelf namelijk niet Zit de godganse dag voor de TV Maar ze draaien alleen films die hij helemaal niet wil zien En nu heeft m’n broertje d’r één en kan op z’n kamer alles zien waar mijn vader naar wil kijken En die gaat dus maar behangen Iedere maand een nieuw behang aan de muur Of hij rent naar het arbeidsbureau ‘Hebben jullie niet iets Ik neem alles’ Zo’n ouwe kerel Dat die zich zo nutteloos voelt Daar begrijp jij niks van Loopt zich maar te vervelen Kent alleen maar vakantie

Oi Vakantie Werkloos Ken het verschil niet Vrije tijd is dubbele tijd Zegt mijn moeder altijd En die kan ‘t weten Veertig jaar heeft ze biergetapt in de kantine van de mijn en nu is het dorp Leeg en geen kolen meer Maar zij zit daar maar en kijkt naar de leegte Leest alle kranten maar gelooft er geen woord van Elk jaar ben ik er drie weken en dan moet ik haar vertellen wat er aan de hand is in de wereld Alles Wat ze zeggen Hoe hoog de prijzen zijn in de stad of hoeveel de metro meer kost dan vorig jaar Alles wil ze weten Nieuwe kapsels of wie ik heb leren kennen en hoe dat dan gaat Tot in de kleinste details Hoe ik het doe als ik in de sauna jat of in het zonnesalon en wat de vrouwen daar in de hokjes laten liggen Soms geeft ze me nog wat mee voor op de terugreis Zodat je terugkomt Zegt ze In drie weken alles vertellen van een heel jaar Als ik wegga ben ik altijd doodop (Pauze) Wat was dat daarnet Heb jij niks gehoord

Sakko Niks gehoord Was er wat

Oi Alsof iemand lacht Hoor je niet Lacht nog steeds

Sakko Nu hoor ik ‘t ook Lijkt wel een sirene
Nu is ‘t weg

Oi Lacht nog steeds

Sakko Ben je bang

Oi Nee Ben ik al lang niet meer geweest (Pauze) Vrijwillig in ‘t leger Alleen omdat ie geen werk heeft Zo stom is zelfs de politie niet “Op de plaats rust Rechtsom Linksom’ Omdat ie zichzelf niet kan lijden en niks weet te doen met z’n tijd Niks in z’n kop heeft en daarom houdt ie ermee op Zou je mijn moeder moeten horen Die zou je daar wat over kunnen vertellen Bijvoorbeeld over dat er oorlog komt Zegt zij Omdat er elke dag in de krant staat dat die niet komt En zij gelooft altijd het tegendeel van wat ze in de krant leest Tien jaar vrijwillig Om tot kanonnevoer te worden opgeleid

Sakko Of ik nu in ‘t leger dien of als burger zonder werk zit Wat maakt ‘t uit Als er oorlog komt komt die er voor iedereen Maar tot het zover is heb ik wat te doen en sta er niet bij als een afgericht lijk Jezus heb ik een dorst Kan beter niks meer zeggen

Oi Jouw dorst is niet te verhelpen Of toch Ik ga de wijn openmaken Maar d’r moet nog wat in Niet meteen drinken

Sakko Wat moet er nog in

Oi Steekappels man Dat staat hier toch overal

Sakko Wat is dat dan Steekappels

Oi Dat kruid daar Ruik je niks Het staat er hier vol van

Sakko Ja ik ruik het Is dat het

Oi Tuurlijk is dat het ‘t Is een plant Een middeltje Die doe je in de wijn en kauw je En het sap dat vrijkomt dat moet je doorslikken En dan begint ‘t

Sakko Dan begint wat

Oi Gewoon Wat Begint Dat je alles vergeet wat je niet weten wil Vroeger zeiden ze ‘t Is een liefdeskruid Weet ik van mijn moeder Moest ik soms voor haar meebrengen Is namelijk ook goed tegen astma als je ‘t erop legt

Sakko Geloof je echt in die onzin Dan zou ‘t toch allang verboden zijn Zou ‘t toch allang in beslag genomen zijn door de politie of de afdeling verdovende middelen

Oi Hoe wil jij onkruid verbieden Trek die fles nou open Had je maar een betere wijn moeten kopen Gaat ‘t sneller

Sakko Bij de zelftank heb je geen betere
Bovendien had ik niet meer geld En alleen vanwege dat spul wil je er hier uitstappen terwijl er geen moer te zien is

Oi Ja Jezus Met die Mercedes hadden we toch ook ergens anders heen kunnen rijden Er staan hier toch overal steekappels De meeste mensen weten gewoon niet waar die goed voor zijn Gooi de blaadjes in de wijn En wacht tot die groen worden Maar niet te lang Je moet heel goed weten hoe lang ‘t duurt

Sakko Kan er niks mee misgaan

Oi Ben je bang Eerst een grote mond en dan schijt ie in z’n broek Nog een paar blaadjes erbij Maar pas op Niet de bloesems Die zijn gevaarlijk Kan je van doodgaan

Sakko Weet ik Als ‘t tegen astma is moet ‘t vergif zijn

Oi Alleen de bloesems Geloof me

Sakko Die steekpalm is al donkergroen

Oi Steekappel heet dat En nu langzaam slokje voor slokje Ja zo En het blaadje op je tong laten liggen Dan tegen je gehemelte Zodat je de wijn eruit perst Smaakt een beetje bitter in het begin Maar in je mond houden tot het helemaal droog is En dan uitspugen Ja zo

Sakko Ik merk niks

Oi Omdat je te opgewonden bent Je moet heel rustig zijn Ga liggen Je kunt beter naar de hemel kijken en naar de muziek luisteren en verder niks Hoef je d*r niet op te wachten Soms word je er een beetje moe van Maar dat gaat wel over ‘t Is ook goed als je een beetje gaat slapen Dan wordt ‘t vaak sterker en is ‘t net alsof ‘t helemaal weg is Maar ‘t komt weer terug

Sakko Ik merk niks

Oi Moet je meer gaan liggen Helemaal plat

Sakko Waar dan

Oi In het onkruid Dat moet je inademen

Sakko Je zei toch Daar kun je van doodgaan

Oi Alleen als je de bloesem doorslikt of de blaadjes

Sakko Ik zie niks meer

Oi Wat wil je dan zien

Sakko Ik moet kotsen

Oi Dat denk je maar Liggen blijven

Sakko Moet dat (Pauze) Liggen blijven

Oi Dat moet

Sakko Maar ‘t is donker Ik zie niks ‘t Is net als bij ons op de firma in de verwarmingskelder Gingen we altijd naar toe met de meisjes van Hal 5 Die van de transistorafdeling Die stonden altijd zonder slipje aan achter de machines (Pauze) D’r beweegt te veel Ik wil helemaal niet lopen Is me te vermoeiend Ook niet liggen Moet ik blijven liggen Wil ik niet Of opstaan Wil ik ook niet (Pauze) Harstikke donker Verwarmingskelder Steenkoolstof Met Kerst of Oudjaar daar beneden en boven zag ik eruit als een neger Ze lachten zich dood Kon iedereen zien waar ik vandaan kwam Alleen ikzelf had niks in de gaten Beneden brandde alleen noodverlichting Zodat de stoker wat kon zien. De stoker Die hebben ze ook ontslagen Eerder dan wij Zijn omgeschakeld op centrale verwarming In ieder geval op het eind Toen was ie er allang niet meer Of omdat ie altijd zo zoop Nee Centrale verwarming of zoiets (Pauze) Geen idee Als een neger (Pauze) Ik wil niet Ik wil niet rijden Ben bang voor paarden

6
TIJDVERSCHUIVING
AKTRICE DIE OI SPEELT

Broeder en zuster, vertellen de Zuni-Indianen uit een tijd zonder machines, broer en zus dus, op hun rondzwervingen over de aarde op zoek naar werk dat hun tijd in beslag neemt en een maat definieert voor hun krachten, een scheiding aanbrengt tussen dag nacht jaar seizoen jeugd en ouderdom, vinden niet wat ze zoeken, wat ze taak noemen, dienst, bezigheid, en gaan zitten in een kruid om te overleggen wat te doen Radeloos zijn de woorden die ze met elkaar wisselen, leeg de gedachten die ze voor elkaar verzwijgen, maar plots een opkomend ander gevoel, vermengd met een geur die opstijgt uit het kruid waarin ze zijn gaan zitten, vertellen de Zuni-Indianen uit een tijd zonder machines, en vallen in slaap, de broer en zus, of in een halfslaap, of in een halve dood, en herkennen elkaar niet meer, en kijken elkaar eenmaal aan alsof ze vreemden zijn en nog eens alsof ze moeder en kind zijn of een verloofd stel of zelfs Goden, die zich gereedschap en wezen scheppen al naar gelang hun behoefte, die zich verplaatsen in elke gewenste maatschappij, zich dus aansluiten bij andere mensen, die weer verdwijnen of veranderd terugkeren, het kruid datura of steekappel noemen, het kruid dat hen een andere tijd verschaft, zonder werk nog altijd, maar toch werkend, de tijd namelijk die als een klok staat boven hen beiden en zich naar buiten toe buigt. Een seconde die staat, een jaar dat begint en voor de vorige eindigt, en een schouwplaats die geen plaats meer is maar een oponthoud, vertellen de Zuni-Indianen en laten de twee onrustig rondlopen, niet meer herkennend wie hen tegenkomt, wie hen besteelt, verlaat of overmeestert, vertellen de Zuni-Indianen, in de vier seizoenen, vier windstreken van de overval, de gedachten, de oorlog en de machine, dus de automatische tijd waarin de straten indruisen tegen de mensen, die steeds nieuwe gedaante aannemen voor elkaar, vertellen de Zuni-Indianen niet meer, omdat ze niet meer bestaan op het moment dat wij heden noemen, waarin werk geheel wegvalt en met hem wat genoemd wordt duidelijke tijd.

7
RESULTAAT VAN DE EERSTE PROEF

Oi Krijgtmeniet

Sakko Nou en

Oi Krijgtmeniet

Sakko Zoujewelwillen

Oi Krijgtmeniet

Sakko Zeimijnmoederookaltijd

Oi Krijgtmeniet

Sakko Een mens heeft werk nodig of hij is geen

Oi Krijgtmeniet

Sakko Een mens heeft liefde nodig of hij is geen mens

Oi Krijgtmeniet

Sakko Maar werk zei ze altijd

Oi Krijgtmeniet

Sakko Gaat voor zei ze altijd

Oi Krijgtmeniet

Sakko Zei ze altijd En toen ze stierf

Oi Krijgtmeniet

Sakko Had ze er ook geen meer

Oi Krijgtmeniet

8
NIEUW PROEFVOORSCHRIFT 1 + 1=3

Sakko Kenjemenog

Oi Jevergistje

Sakko Kenjemenietmeer

Oi Jezietmevooreenanderaan

Sakko HoefmaaréenwoordtezeggenMERCEDES

Oi ZeiiktochZietmevooreenanderaan Komt u maar Deze kant op

Sakko Tegenwiehebjehet

Oi Spreek niet zo tegen deze mijnheer Die hoort bij mij

Sakko Welkemijnheer Ishetinjebolgeslagen Jij bent toch Oi

Oi Spijt me Die ken ik niet Komt u mee

Sakko Mercedes Steekappel Benjegekgeworden IkbenSakko Bentochgeenhaarveranderd

Oi Ik hou van je Ik hou van je Ik hou van je

Sakko Kantochniet waarzijn Tochtegek

9
DE DERDE PROEFPERSOON: DIAGNOSE NEGATIEF

Sakko Is ie bezopen Of wat is er met ‘cm

Oi Met wie

Sakko Die daar achter het stuur Met die zonnebril Houdt z’n hoofd zo raar

Oi Zie geen mens

Sakko Die daar in de Mercedes Zie je ’em niet

Oi Zie geen mens

Sakko Die daar die z’n hoofd zo vreemd hangt Moet bezopen zijn

Oi Of dood Lijkt me eerder dood Zoals die

Sakko Mooie wagen Vind je niet Moet ie minstens anderhalf miljoen voor betaald hebben Alles d’r op en d’r an Een botsing kan ‘t niet geweest zijn Op de auto is nog geen krasje te zien Wat doet die hier eigenlijk

Oi Misschien is ie verkeerd gereden

Sakko Klopt iets niet Zoals die kijkt Hallo U Niks Zegt niks Durf hem niet aan te raken Heeft een stuk papier in z’n hand Zullen we

Oi Doe jij maar

Sakko ‘t Is een brief Zal ik ’em voorlezen

Sakko ‘Beste Gerhars, wanneer je deze regels leest, zal ik er niet meer zijn. Misschien zul je je afvragen waarom ik mijn laatste brief uitgerekend aan jou schrijf, maar uiteindelijk heb Ík met jou het grootste deel van mijn leven doorgebracht, dat wil zeggen met jou en onze gemeenschappelijke firma. En wat is mijn leven anders geweest dan de firma, als ik het ook eens zo mag formuleren, We hebben haar samen door moeilijke tijden geloodst en zij heeft ons in de goede tijden het leven veraangenaamd. Nu bestaat zij niet meer, waarom zou ik dan nog bestaan. Ik zal nooit het moment vergeten waarop mijn vader mij de sleutel van de werkplaats overhandigde, en meer dan een werkplaats was de firma in die tijd nog niet, en hij tegen me zei: ‘Meer kan ik je niet nalaten, maar ook niet minder. Maak ervan wat je kunt,’ In het begin was ik alleen maar bang wanneer ik naar de levenloze machines keek, naar de mannen die plotseling mijn werknemers waren (en in die tijd waren dat er niet meer dan zeven) en wanneer ik in de kleine kamer kwam die in die tijd als kantoor dienst deed, en het leek wel of ik al die facturen, opdrachtboeken en kwitanties nooit zou begrijpen. Maar langzamerhand begon ik ze te begrijpen, mede dankzij jouw hulp, jouw raad en tenslotte jouw deelgenootschap. Zo werd het onze gemeenschappelijke firma, en elke onenigheid hebben we opgelost omdat we dat wisten. Herinner je je nog hoe we destijds tegenover elkaar stonden: ik moest in de oorlog vechten en jij moest de hele verantwoording alleen op je nemen. Ik in uniform, jij in overall met de schuifmaat in je hand. Toen heb je maar één zin gezegd: ‘Maak je geen zorgen’ en vaak als ik in de onderzeeër diep onder in de zee voer en bang was dat op elk moment een torpedo de wanden zou kunnen opensplijten, vroeg ik me af wat je daarmee bedoeld had: Geen zorgen om de firma of om mijn leven. Ik weet nu dat je allebei tegelijk bedoelde. Onder water heb ik geleerd wat kameraadschap betekent, wat het betekent wanneer allen één zijn en niemand een vijand van de ander, in het gevecht tegen de machines, die moesten doorlopen als bij de firma: de machines betekenden ons leven. Stilstand betekende de dood. En na de oorlog, toen het goed ging met onze firma en wij in de zevende hemel verkeerden, toen we de concurrentie voorbijstreefden omdat wij de betere motor onder de motorkap hadden en twee betere kapiteins aan het stuur, toen heb ik vaak teruggedacht aan die tijd in de onderzeeër. De tijden waren weliswaar beter geworden, maar de strijd was harder en naar spoedig bleek te hard geworden. Een torpedo werd op ons en onze firma afgevuurd in een tijd dat alles er toch zo vredig uitzag en er geen gevaar meer dreigde. En toen ik eergisteren de garage binnenkwam en de mannen zag die onze werknemers waren, de machines die niet meer liepen, de opdrachtboeken waarin nooit meer iets zou worden opgeschreven, toen herinnerde ik me het moment waarop mijn vader tegen mij zei: ‘Meer kan ik je niet nalaten, maar ook niet minder. Maak ervan wat je kunt.’ We hebben er veel van gemaakt. Nu is er niets meer. Stilstand betekent de dood. Vandaar deze regels. Hoelang ik ook naar andere gevoelens gezocht heb, ik kon er geen vinden. Ik vraagje mijn vrouw te groeten, voor wie ik geen woorden heb kunnen vinden. Al het overige volgens ons contract. Met vele groeten en beste wensen voor de rest van je leven. G…’ Kan ik niet lezen G… Geee Heel onduidelijk

Oi Zelfmoord

Sakko Maarerisniksvantezien

Oi Misschien vergiftiging Dan zie je er niks van

Sakko Moeten we aangeven

Oi Waarom Gaatonstochniksan

Sakko Hebjegelijkin Maareenmooieauto

Oi Zullenwe Niemanddiehetziet

Sakko Denkje Moeten we voor een ander nummerbord zorgen

Oi Merkt toch niemand

Sakko Mijnietgezien Hebbenzeonstochzo

Oi Waar is de brief Laat me het adres eens zien

Sakko Welke brief

Oi Diejenethebtvoorgelezen

Sakko Ikeenbriefvoorgelezen Jedroomt

Oi Nou ja

Sakko Nou nog mooier Een brief Aan wie dan Heb nog nooit een brief geschreven

10
DE PROEF WORDT GESTAAKT

Oi (sprekend over wensen bijvoorbeeld)

Ik heb een heel bescheiden
Maar dat blijft een vrome
Hij is de vader van de gedachte
Ik heb een geheime
Mijn juiste juiste plaats is vrij
Morgen komt Sinterklaas Op het lijstje
Als een ster uit de hemel valt
Als twee mensen tegelijk hetzelfde woord zeggen
Als ik een wimper van mijn hand blaas
De vlucht van de wimper hoe poëtisch
Ik heb er nog één over
Hij is de vader van de gedachte
Vrede vrede ben tevreden Over alles in de wereld

Sakko Je moet wassen zei ik Hij moet glanzen

Oi Glanzen Wordt toch weer vuil

Sakko Anders tast ‘t de lak aan Begrijpjedatniet..

Oi Jij wel zeker Weet niet eens waar de naam vandaan komt

Sakko Welke naam

Oi Mercedes man

Sakko Is gewoon maar een naam

Oi Is de naam van de dochter van de eerste koper van een Mercedes

Sakko Hoe weet je dat

Oi Van een vriend die ik had Beetje ouder dan ik Die was bij de vakbond of zoiets en die wist dat

Sakko Heeft je wat op de mouw gespeld Hé met de lap niet met de borstel Dan kras je ‘m

Oi Mercedes betekent namelijk Maria’s Genade Voor de Bevrijding van de Gevangenen Dat is Spaans Weet ik ook van hem

Sakko Watkanmijdatschelen Ruitenwissers omhoog

Oi Die had namelijk een vreemde afwijking Een tic met kanker Bouwde altijd zijn woonkamer om tot een dokterswachtkamer en dan moest ik verpleegster spelen Kwam ie binnen en wou de dokter spreken Die is er niet zei ik En dan wou hij zijn diagnose zien Die mag ik u niet geven zei ik dan Dan ging ie zitten en zei Ik wacht op de dokter En vertelde steeds maar weer over Mercedes Daar had zijn vader gewerkt Ook voor de vakbond En maar kankeren op Mercedes Die hadden hun geld altijd aan de oorlog verdiend Motoren voor onderzeeërs hadden ze gemaakt in de eerste de tweede en ze maken ze nog En elke keer dat er weer één zonk en de lijken ronddreven verdienden ze weer wat Dat zei ie terwijl ie zat te wachten tot de dokter kwam en ik steeds weer moest zeggen dat ik zijn diagnose niet kon geven Luister je niet

Sakko Ben bezig Die kerel interesseert me niet Dat is toch pervers

Oi Weet Jij ervan Ik vond het vaak reuze spannend Was tenminste niet zoals meestal Erop en erin en klaar Op het end liet ik hem dan de diagnose toch zien Hij had er zelf al op gewed wat erin zou staan Kanker ongeneeslijk nog tien weken op z’n hoogst En dan was ie dolgelukkig Hoefde hij niet meer aan werken te denken Niet meer aan zijn vrouw en zijn kinderen Niet meer aan volgend jaar Dolgelukkig Dan legde ie me op de onderzoekstafel en neukte me En daarna liep ie naar buiten Alsof hij de praktijk uitliep Maar de volgende keer weer over Mercedes Hoe die hun geld verdiend hadden met die motoren en dat terwijl ze alleen maar een autofabriek waren Terwijl hij op de dokter zat te wachten Zat ie zo te praten Nu weet je ‘t

Sakko Hou nu eindelijk eens je bek Wat gaat . mij die onderzeeërfantast van je aan Kanker heeft toch iedereen Dat soort gosers zet altijd een grote bek op tegen alles en iedereen maar ontslag nemen doen ze ook niet Zulke klootzakken ken ik toch Voor het leven benoemd en maar kankeren Lijken uit onderzeeërs en Mercedes verdient eraan Maria’s Genade of weetikveel

Oi Wat sta je daar nou te schreeuwen man

Sakko En nog pervers ook Verpleegstertje spelen Omdat ie anders niet klaarkomt

Oi Wat weet jij daar nou van

Sakko Wil er ook helemaal niks van weten Van vroeger en vroeger

Oi Heb ‘t je alleen maar verteld vanwege de naam van Mercedes Dacht dat ‘t je interesseerde

Sakko Dat doet ‘t niet Wil ik geen woord meer over horen Geen woord

Oi Wat heb je nou

Sakko Schei uit Je geklets hangt me de keel uit ‘Alsjeeenwensmochtdoen Daar staat een Mercedes Erin zit een man die Gerhars heet of zoiets’ Ik word er duizelig van ‘Steekappel autotelefoon’ Maar als ik dan Bijna ben je weer weg of bedenkt Wat nieuws ‘U-boot Kanker’ weetikveel

Oi Wat wil je dan

Sakko Gaat je niks aan

Oi Weetikal Tien jaar Leger ‘Heb ik mijn discipline Wat moet ik met mijn tijd Geef mijn broertje een video cadeau Tralala Was zo mooi in de verwarmingskelder Als een neger En nu weet ik niet wat ik met mijn tijd moet beginnen Alles lijkt wel een eeuwigheid Discipline heb ik nodig Tien jaar onder het vaandel Hoef ik niet de hele dag uit het raam te kijken’ Ja ja Moest ‘t gewoon doen Om de tijd te doden Ze zouden je kop d’raf moeten schieten daar Zit toch niks in Bom erop en klaar Weg met wat niet weet wat het moet doen

Sakko Maar jij weet precies wat je wil En je bent nog niet eens een echte vrouw Op de onderzoekstafel met iemand van de vakbond Maar hier sta je je de hele tijd aan te stellen Blijf af van die ruitenwissers Je buigt ze nog krom Blijf af zei ik

Oi Zeg ik ook als iemand bij me komt en zo over z’n werk uithuilt Heb je geen ogen in je kop Ziejedanniks

Sakko Ziewelwat Maarnietjou Houmevast Maarpraatnietzodeheletijd DanhoefiknietBangtezijn Benik alsik het ben Anders niet

Oi Wat weet je d’r van Van wat anders Kooi in je kop En erin laat iemand zijn armen hangen Wat jij moet doen Steel iets Ga de bak in Ben je opgesloten Heb je een reden om te blijven waar je bent

Sakko Oi

Oi Rijtochweg als je ‘t zat bent

Sakko Oi Luister toch

Oi Rij toch weg

Sakko Begin je alweer met je wegrijden Waarmee dan

Oi Met die klote Mercedes man

Sakko ‘t Zit me tot hier Alles moet weg Hier en hier en hier
Ben je gek Schei uit Je maakt ’em nog kapot Zo rijdt ie helemaal niet meer

Sakko Wat niet bestaat kan niet rijden Dat hoort zo Ik speel niet meer mee

11
DE PROEFPERSONEN NEMEN DE PROEF OVER

Sakko Nouisied’rweer

Oi Wieiserweer

Sakko Dieindeauto Metdebrief Ziejedanniet

Oi Ik zie hem wel Kijktieraar

Sakko Misschienisiedood

Oi Doodniet Beweegttoch Ziejedanniet

Sakko Beweegtja (roept) WatdoetdeFIRMAnou

Oi Zegtniks Misschienheeftiepanne

Sakko Nietmetdeauto Misschienwiliewat Gaereensheen

Oi Vertrouwhetniet Gajijmaar

Sakko Vanmijwilieniks Ganoutoch

Oi Heeftmeeenbriefgegeven Hier

Sakko Leeseensvoor

Oi ‘Beste Gerhars, ik smeek je voor de laatste keer de eisen van de ontvoerders serieus te nemen. Mocht je ook deze keer weigeren, dan zal dat mijn dood betekenen. Ik heb er geen idee van hoe lang het al geleden is dat ik mijn eerste levensteken aan je heb gegeven. Ook de ontvoerders schijnen hun laatste restje geduld te hebben verloren. Als identificatie stuur ik je nog eenmaal het nummer van de onderzeeër waarop ik gevaren heb toen jij de firma alleen leidde: U 304 Kiel. Beschouw deze waarschuwing alsjeblieft als de laatste en willig de eisen in. Groeten aan mijn vrouw. Je Ger…’ De rest kan ik niet ontcijferen

Sakko Zitten er envelop en postzegels bij

Oi Ja

Sakko Moetjeopdepostdoen

Oi Ofjij

Sakko Waaromaltijdik

Oi Wieanders

12
POSITIEF VOORLOPIG RESULTAAT 1 : MET BEHULP VAN DE DICHTKUNST

Sakko Maar wie verrekent me met de Schaduwzijde van dit leven zonder werk en vol tijd terwijl niemand me inpast in zijn handeling Ik pas in geen enkele handeling zegt mij het verstandige Maar ik wil mij toch weer voegen naar een regel naar een handeling Wie rekent me erbij en verrekent me met waar ik thuishoor Vertel me dat eens dame

Oi Heb ik me allang mee verzoend Een onwoord is dat het woord der woorden Beroep Lang geleden toegetreden tot het tijdperk van de gedane zaken ga ik nu mijn eigen weg Wat moet de vraag met mij Wie Waarheen Professie Ik reken mijzelf op de rekening Watje ook lacht Mijnheer MERCEDES noem ik je In produktie Wat blijft over

Sakko Mijnheer Mevrouw Mercedes Wat blijft is Geen Vraag De handeling Allang gaat ze van het midden naar de rand Dat was vroeger omgekeerd en kwam het woord OP ZIJN KOP GEZETTE MAATSCHAPPIJ Niemand weet wat hij bedoelt alleen OP ZIJN KOP GEZET anders dat wordt alles Ik noem mijzelf MERCEDES maar jou ook Ben je meteen een schepsel uit de volgende eeuw Ik niet Wacht tot zich herhaalt de tijdschaal waarin ik de arbeid giet en die ik ben Jij steekt je nek uit dame

Oi Dit is geen strijd en ik betwist je allang je woord dame met meer noem me wat je noemen noemt maar ook ik pas niet in de handeling Noem me Mercedes Ik bevrijd de gevangen dieven En heet toch verder zoals ik mijzelf genoemd heb nooit Mercedes’ Maar zij is van mij en wij beiden leven de Naad De lijd ons in het leven gesneden

13
POSITIEF VOORLOPIG RESULTAAT 2 : MET BEHULP VAN DE ECONOMIE

Oi Geef me duizend frank

Sakko Ik ben geen loonkas of spaarbank

Oi Duizend zei ik of Jekrijgtmeniet

Sakko Wat dan nog

Oi Je denkt toch niet dat ‘t voor niks is En voor van achteren moet je er driehonderd bijleggen Pijpen nog eens driehonderd en helemaal naakt vijfhonderd Anders gewoon rok omhoog en door de gulp

Sakko Beroeps hè

Oi Wil je of wil je niet

Sakko Tuurlijk wil ik

Oi Dan weet je nu hoeveel ‘t kost En pijpen kan ik je bijzonder aanbevelen Leblebleb Mijn tong is watervlug Heb je Diep Sjroot gezien Kan ik beter Kan ook mijn nylons aanlaten en m’n jarretelles Van echte zijde Hoef ik niks extra’s voor

Sakko ‘k Heb geen duizend

Oi Wat kom je dan doen in deze buurt met je Mercedes Ben je verkeerd gereden of heeft iemand je besteld en niet afgehaald

Sakko Jij misschien

Oi Wil je praten dan Ik dacht Een beetje liefde heeft een mens nodig en waar kan ‘t mooier zijn dan in een Mercedes Maar niks is te geef Dat snap je toch wel Dus duizend en dan maak ik er verder geen probleem van Zal ik instappen of niet Je kunt ook doorrijden

Sakko En die ouwe daar Kijkt zeker toe Daar moet ik niks van hebben Gratis naar de film

Oi Die is blind Dat zie je toch

Sakko Schaakblind zeker Laat me niet lachen Een voyeur is ‘t Door die zonnebril ziet ie alles En als ik weg ben laat je hem ook nog eens betalen Blindschaker hè Een blinddoek draagt ie ook al niet

Oi Man die speelt in z’n hoofd Met een innerlijk oog De stukken zijn alleen maar pro forma Zie je wel dat ik gelijk heb Hij hoort ons niet eens En wat moet ie met zo’n ooglap hierbuiten Zo’n gele met dode ogen Geel is afschuwelijk Vind je niet Heb ooit een kat met gele ogen gehad Was ik echt bang van als ie me zo aankeek vanonder een kast vandaan Nou ja Wat doet ‘t ertoe Wat doen we Moet ik me al uitkleden Of alleen maar een beetje Nylons laat ik aan als je voorzichtig bent Schoenen ook Maakt m’n benen mooier Vind je ook niet Kij k dan toch

Sakko Daarnet heeft ie z’n hoofd deze kant op gedraaid Waar heb je ’em trouwens opgescharreld Klant zeker

Oi Gaatjeniksan

Sakko Ah kom op

Oi Waarom wil je dat weten

Sakko Gewoon Is toch een beetje raar

Oi Is helemaal niet raar

Sakko Een hoer en een blinde En dan speelt ie nog schaak ook

Oi Moet toch iets doen Hoe heet je eigenlijk

Sakko Gaatjeniksan

Oi Dat is beter voor bij het neuken Heb je iets te zeggen

Sakko En jij

Oi Oi

Sakko Heet je zo of noem je je alleen maar zo
Heb vroeger iemand gekend die zo heette Weet niet meer wanneer

Oi Noem me alleen maar zo En jij

Sakko Sakko Heeft mijn moeder bedacht Klinkt een beetje Italiaans Vind je niet

Oi Sakko Heb ook eens iemand gekend Ben je er al geweest

Sakko Waar

Oi Italië man

Sakko Nee

Oi Ik ook niet Maar iedereen gaat erheen Hij is er wel geweest Heeft ie me uit den treure over verteld Venetië gondels Rome de zee Die is in de oorlog overal geweest

Sakko Welke oorlog

Oi De laatste Nou wat doe je Zal ik instappen of niet

Sakko Kan ik in natura betalen

Oi Jezus Alweer zo één

Sakko Hier drink wat Zal je van staan te kijken

Oi D’r drijven blaadjes in

Sakko Da’s van dat kruid Moet je op kauwen en uitspugen Heeft iemand me gegeven Die wist alles van dat spul

Oi Wat voor kruid

Sakko Nou gewoon kruid dat hier groeit Staat hier overal Ruik je ‘t niet Ruik dan

Oi Je hebt gelijk Het ruikt Gek Wat is ‘t

Sakko Steekappel Gebruiken ze ook tegen astma Groeit wel een meter hoog Komt ergens anders vandaan

Oi Waar dan

Sakko Ben ik vergeten Wordt door de wind verspreid Maar ruikt niet slecht hè Liefdeskruid Maar als je in slaap valt kun je ervan doodgaan

Oi Zevenvijftig dan Kun je in m’n kouseband steken Vind ik lekker Zoals in de film en voelt zo geil aan Oooo Van die verse bankbiljetten Heb je ze zelf gedrukt Of werk je bij een bank

Sakko Van de afdankingspremie Dat waren allemaal nieuwe bankbiljetten De hele loonadministratie kraakte ervan

Oi Wat voor afdankingspremie

Sakko Omdat ze de zaak moesten sluiten Binnengekomen orders nul komma nul Zeiden ze Alles gaat nu via computers Microelektronisch of hoe dat heet In ieder geval Die premie moesten ze wel betalen Honderdvijftigduizend de man Tenminste bij ons op de afdeling

Oi Hoeveel heb je nog van die honderdvijftig

Sakko Welke honderdvijftig

Oi Van de premie

Sakko Waarom wil je dat weten

Oi Zomaar

Sakko Wat zomaar

Oi Nou zomaar

Sakko Ja ja Meer dan de helft heb ik nog Heb een video voor mijn broertje gekocht en een paar films Zodat m’n vader zich zit te ergeren omdat hij er geen heeft

Oi Wat heeft ie je dan gedaan

Sakko Me de deur uit getrapt

Oi Zal ie wel een reden voor hebben gehad

Sakko Een reden Omdat ik de hele tijd op straat auto’s sta te tellen en hij elke dag naar het arbeidsbureau gaan Kan ik ‘t helpen dat er geen werk meer is Hè

Oi Wat deed je

Sakko Waar

Oi Nou op je werk

Sakko Transport

Sakko Wat o

Oi Niks o Niet zo hard man Hel doel pijn

Sakko Dat moet toch

Oi Dat moet niks

Sakko Je bent een beetje raar

Oi Helemaal niet

Sakko Ja hoor

Oi Hoezo

Sakko Zoals jij je aanstelt Is een beetje raar Ook met geld en die ouwe daar en alles

Oi Ieder zijn prijs

Sakko Bedoel ik niet Je bent veel te vlug gedaald met je prijs Een echte hoer doet dat

Oi Jij hebt ervaring Hoe moet je ‘t dan doen

Sakko Anders Bovendien praat je teveel

Oi Maar ik praat gewoon graag Raar Bedoel je iemand zonder werk Met een Mercedes is ‘t niet

Sakko En die ouwe dan Da’s toch niet normaal

Oi Die gaat je niks an

Sakko Dat moet je toch toegeven

Oi Rij toch door man Hier heb je je zeven vijftig terug Vooruit doorrijden Wat weet jij ervan Alles precies zoals het hoort Anders doe ik ‘t niet Hoeft toch niet alles te weten Dat doet een echte hoer niet Een echte hoer Geen echte hoer Wat weet jij ervan Ik neuk met een man als ik neuken wil Soms drie maanden niet Dan elke dag een keer voor geld en dan weer Zonder Drie weken achter elkaar met iemand alsof ‘t voor eeuwig is Kijk me niet aan alsof ik rijp ben voor Paviljoen 3 of de sociale dienst Ben jij bij mij aan het verkeerde adres Honger heb ik niet Al zou vandaag mijn laatste dag zijn En al zou ik willen Kan ik nog terug en wil al niet meer Heb je ‘t nu begrepen En Afpakken is mooi Alles voor iedereen Overal Maar dat begrijp je niet Hier heb je je geld terug Rij nou maar door Koop een video voor je ouwe Misschien Iaat ie je dan weer binnen
Wegwezen Wat nou weer

Sakko Wat

Oi Rij je door of niet

Sakko Geen zin Waarom zou ik Ik blijf gewoon Ben niet moe (Pauze) Mooi die nylons Nee echt

Man in auto Schaak

Sakko Hij heeft wat gezegd Ik heb het gehoord

Oi Hij zei schaak mag ie geen schaak zeggen als ie schaak speelt

Sakko Lijkt net alsof ie toekijkt Niet dat ik er wat tegen heb maar eng is ‘t wel

Oi Die concentreert zich alleen op zijn stukken Verder ziet ie niks

Sakko Maar hij hoort wel alles

Oi Wat hoort ie dan

Sakko Wat ik tegen jou zeg bijvoorbeeld

Oi Wat wil je dan zeggen

Sakko Weet ik niet Iets

Oi Zeg dan iets

Sakko Nog niet Eerst de deur dicht Wil niet dat iemand hoort wat ik zeg Alleen jij Anderen niet Jij wel

Oi Doe die deur dan dicht en zeg ‘t

14
POSITIEF VOORLOPIG RESULTAAT 3 : MET BEHULP VAN DE POLITIEK

Man in auto Gerhars Gerhars Waarom hoor je me niet Ze nagelen me aan de mast Maar jij bent er niet om mijn leven te redden Ben je dan alles vergeten wat ons met elkaar verbond Doel Taakstelling Ondergang Ook mijn vrijwillige aftreden en nu halen ze me terug in het nietswaardige bestaan zonder de firma en nemen gelijk van me af wat ze teruggegeven hebben Steeds maar weer Ik was toch al dood en vervolgens voor jouw rekening beroofd Welk lot zal mij nog beschoren zijn Gemaskerde onwetenden zonder werk koelen hun woede op mijn lijf Zoekende bevolking Wat heb ik jullie misdaan Klootzakken

Oi Niks bijzonders Heeft ie ons wat misdaan Sakko

Sakko Geen idee Schiet jou wat te binnen Oi

Oi Geef me die spijker Hier moet ie nog vaster

Sakko Eindelijk wat te doen Ik kan je er ook twee geven

Oi Heb er maar één nodig Hou eens vast Man in auto Ik heb de dood te vaak onder ogen gehad om nog bang voor hem te zijn Maar deze is onbegrijpelijk Geen doel geen reden te bekennen Zijn jullie dan vijanden Hebben jullie iets tegen me aan te voeren Als au Niet in mijn knie Alsjeblieft Mijn knie Jezus Jezus

Sakko Goed idee Hoe komt ie erop Wat vind jij ervan Oi Jezus

Oi Is ie niet mager genoeg voor en Jezus heeft ook geen firma

Sakko Je hebt gelijk Maar in zijn kop heeft ie er twee nodig

Oi Waarom

Sakko Vanwege Gerhars Hij moet leeg de pijp uit

Oi Had ik niet aan gedacht Sorry

Sakko Geeft niks Kan iedereen overkomen Mag ik er ook één inslaan Doen we ook nog aan werkverdeling

Oi Ga je gang

Man in auto Zo neemt het bewustzijn langzaam af Hamer slaat dwars door de hersenen Gerhars mijn laatste gedachte is aan jou Vervloekt ben je Compagnon Oooo Mijn knie doet pijn Ben ik dood Mijn knie

Oi Mooi zoals ie daar hangt

Sakko Maar ik moet nu een dutje doen

Oi Jij bent ook niks meer gewend

15
EINDRESULTAAT VAN DE PROEF : BUITEN BEELD

Oi Ook dat nog Telefoon Slaap je (Pauze) Hij slaapt Hallo Wie is daar Huh Hebiknietverstaan Watvoorwerk Kenikniet Wie afleveren ‘n Auto Wat voor auto afleveren Aan wie Zegt u dat nog eens Werk Ik ken geen werk Wat Levering vrij aan huis Een grap zeker We hebben hier geen auto Alleen een onderzeeër Volle zeilen in de wind Willen de motor sparen De hele nacht geen zuchtje wind maar nu komt langzaam iets op gang De golven zijn zes meter hoog Waarom heeft u ‘t alweer over die auto Dit is 304 Kiel We maken ons gevechtsklaar Als die komen schieten we erop los maar daarvoor gaan we onder Nu nog niet U kunt klagen wat u wilt Maar hier niet meer Hij zit weer vastgenageld Net als gisteren Stipt om middernacht gaat hij tegen de mast zoals afgesproken Wat nou geklungel Wat nou snelwegafslag Wat nou hotel Die zal van zijn leven geen hotel meer zien Die slaapt boven maar veel beter en ook langer Nee Heeft geen slechte dromen Begint u nou niet weer daarover Geeft u het bericht door Kapitein aan de mast De bemanning heeft het commando op 304 Kiel overgenomen Geen namen man Nou goed Morgen dan Morgen wordt ie weer vastgenageld Wat nog meer Wat heet betaald Begint u nu alweer Of is dat een code Die begrijpen we niet als dat er één moet betekenen Die moet u me ongecodeerd doorgeven Wat Welke politie Het wordt steeds mooier Nu gaat de wind liggen Mooi stil Maar we varen niet Van zicht is ook geen sprake Mist voor zover het oog reikt Alsof het water zich omdraait en plotseling boven zweeft waar de hemel was trekt de zee voorbij Bij wijze van spreken dan Hoeft u niet Serieus te nemen Komt alleen omdat we al zolang windstilte hebben gehad en mist zoals ik net zei Waarom zegt u niks U zou toch op z’n minst ahoi kunnen zeggen Hallo Klinkt bijna alsof u huilt U moet niet verdrietig zijn We zullen het wel overleven Oorlog is oorlog Gewoon een beetje slaap is wat we nodig hebben We hebben tenslotte de hele nacht gewerkt

16
GEEN PROEF : DE WAARNEMERS TREKKEN ZICH TERUG

(EEN
DE KRUISIGING)

Sakko 51 52 53

Oi Watdoeje

Sakko Iktel Hoorjetoch 54 55

Oi Wattelje

Sakko Mercedessen

Oi Waarom

Sakko Waaromwat

Oi Dattellen

Sakko Wilikweten

Oi Watweten

Sakko HoeveelMercedessenperuur 60 61

Oi Hebjenikstedoen

Sakko Watmoetiktedoenhebben

Oi Werk man

Sakko Heb ik niet Werk Heb jij werk

Oi Weetikniet

Sakko Moet je toch weten

Oi Ik moet niks

(TWEE
MET DODELIJKE AFLOOP)

Geest van Sakko Waaromhuilje

Oi Zegikniet

Geest van Sakko Achzegop

Oi Wilikniet

Geest van Sakko Hebjeniemandgekregen

Oi Gaatjeniksaan

Geest van Sakko Achzegop

Oi Hebiemandvermoord

Geest van Sakko Hoevermoord

Oi Vermoord

Geest van Sakko Echtvermoord Hoedan

Oi Voordeautogeduwd

Geest van Sakko Waardan

Oi Op straat Stond ie gewoon Dacht dat ie het niet vertrouwde

Geest van Sakko Watnietvertrouwde

Oi Datvoordeautoduwen Zeialtijdmaar 51 52 53 Telde auto’s Hadnikstedoen Mercedessen tellen

Geest van Sakko Daaromhoefjetochniettehuilen Jeweetnieteenswiediewas

Oi Maardatwoudiemisschienhelemaalniet

Geest van Sakko Watwoudieniet

Oi Voordeauto VoordeMercedes Toendielangskwam

Geest van Sakko Waaromstondieandersdaar

Oi Wistiemisschienzelfniet

Geest van Sakko WatvooreenMercedes

Oi Welke

Geest van Sakko Diehemheeftoverreden

Oi Weetikniet Maarzoalsdiedaarlag

Geest van Sakko Nuheeftiehetachterderug Huilnounietzo

Oi Kanikniethelpen

Geest van Sakko Hounouop Andersbeginikooknog

Oi Ziejewel

theatertekst
Leestijd 31 — 34 minuten

#9

15.01.1985

14.04.1985

Thomas Brasch

theatertekst