magazine | Etcetera

De kerk in het midden

Het cultuurbeleid van de meest linkse en de meest rechtse Vlaamse gemeente gefileerd

Zorgen stevige wissels in het gemeentebestuur voor radicale ingrepen in het lokale cultuuraanbod? Een vergelijking tussen Ninove en Mortsel relativeert de impact van partij-ideologie. Sinds 2025 worden deze twee gemeenten geleid door de enige radicaal-rechtse en de enige groene burgemeester in Vlaanderen, maar in de culturele feiten blijkt dat politieke kleurverschil toch vooral symbolisch, constateert Wouter Hillaert. Relevanter is waarin ze juist erg op elkaar lijken: de grijze zakelijkheid waarmee ze achter de schermen hun krappe winkel moeten managen.

Wouter Hillaert

artikel 08.09.2026

Blut und Boden op de bühne

Hoe gaan Vlaamse theatermakers in deze tijd om met het fascisme?

Terwijl extreemrechts aan een angstaanjagende opmars bezig is, zet de halve Vlaamse theaterwereld fascisten op het toneel, zo lijkt het wel. Wat er te zien is, loopt uiteen: van onberispelijke nazi’s en franquisten met glimmende laarzen tot apocalyptische clowns of zelfs een rechtse tante die (letterlijk) gehakt maakt van links. Jens Dewulf analyseert de verschillende strategieën, artistieke keuzes en blinde vlekken van al dat Blut und Boden op de vaderlandse bühne.

Jens Dewulf

artikel 08.09.2026

Kluchtig fascisme

Hoe kan satire nog reageren op de meedogenloze show van Trump en consorten?

Met de tweede termijn van Donald Trump is het beschaafde theater van de liberale democratie, voor zover dat ooit meer was dan een geruststellende illusie, definitief ingestort. In de plaats daarvan treedt een hedendaagse antipolitiek aan die Georg Döcker een “kluchtig fascisme” noemt — een theatrale politiek die de leegte in het hart van het fascisme viert en die zelfs voor haar diehards in essentie een grap is, gespeend van logica en immuun voor schaamte. Hoe kun je de hedendaagse fascisten nog bekritiseren nu ze de instrumenten van satire hebben gekaapt? Hoe persifleer je een parodie?

Georg Döcker

artikel 08.09.2026

Nieuwsbrief

Voor censuur komt homologatie

Hoe de taal van Silicon Valley onze artistieke praktijk is binnengeslopen

Het historische fascisme in Italië was niet uniek in wat het beoogde en hoe het te werk ging, schrijft de Braziliaanse theatermaker Rodrigo Batista. Integendeel: waar het mislukte in zijn poging om mensen ook in hun harten te bekeren, heeft het neoliberale kapitalisme het karwei afgemaakt. Als consumentisme de enige denkbare ideologie wordt, wat betekent dat dan voor de kunsten? Zijn kunstenaars werkelijk gebonden aan de taal van homologatie en commodificatie, of is er een andere weg?

Rodrigo Batista

artikel 08.09.2026

“Uiteindelijk is geld de enige taal die iedereen vloeiend spreekt”

Milo Rau, Christiane Jatahy en Matej Drlička over artistieke vrijheid in een steeds autoritairder Europa

Hoe vrij zijn de kunsten nog in een Europa waarin het beleid steeds meer naar rechts kantelt? Floris Baeke vroeg het aan Wiener Festwochen-intendant Milo Rau, die graag voorop loopt in de strijd, Braziliaans regisseur Christiane Jatahy en de ontslagen Slowaakse theaterdirecteur Matej Drlička, die de naam van zijn eigen minister niet meer mag uitspreken. “Om de artistieke vrijheid vandaag te verdedigen, moeten we de instituten gebruiken die we twintig jaar geleden nog vrolijk wilden afbreken.”

Floris Baeke

interview 08.09.2026

Lichamen in beweging tegen fascisme

Van het non-fascistische lichaam tot antifascistische allianties: de jaren 1970 en het Brussel van vandaag

Van de gespierde atleten van Leni Riefenstahl tot de mechanische precisie van militaire parades: het klassieke fascisme vierde steevast het ideaal van een strak, gehoorzaam en onoverwinnelijk lichaam. De experimentele dans van de jaren 1970 zette daar een ‘non-fascistisch’ lichaam tegenover, met contactimprovisatie als bewegingsvorm van geweldloosheid. Bojana Cvejić ziet deze ‘non-fascistische’ erfenis vandaag opnieuw opduiken in het project La Candidate Sans-Papiers, waarin solidariteit centraal staat met juist díe lichamen die het hedendaagse fascisme probeert uit te wissen.

Bojana Cvejić

artikel 08.09.2026

Het lichaam als archief

Notities over hoe politieke systemen in ons lichaam voortleven

Terwijl studentenprotesten Belgrado opschudden, houdt theatermaker Sanja Mitrović vanuit Brussel een dagboek bij. Algauw tekent zich een rode draad af: welke sporen hebben politieke systemen in haar eigen lichaam achtergelaten? Haar notities voeren terug naar het Joegoslavië van haar jeugd, naar brieven van haar vader en naar haar geboortestad, die al drie keer van naam veranderde.

Sanja Mitrović

artikel 08.09.2026