© Alicce Brazzit

Elke Huybrechts

Leestijd 3 — 6 minuten

Likes – Núria Guiu Sagarra

To like or not to like: is that really the question?

Núria Guiu Sagarra is een jonge artieste uit Barcelona die haar werk voorstelt op het Bâtard festival. Met Likes houdt ze ons de vraag voor welk effect het virtuele gebaar van ‘vind-ik-leuk’ heeft op hoe we denken over en kijken naar lichamen. Deze onderzoeksvraag bracht Núria Guiu echter jammer genoeg tot een te weinig prikkelend performatief voorstel.

Voor haar dansperformance Likes is Núria Guiu Sagarra vertrokken vanuit een opdracht die ze volbracht in het kader van haar studie antropologie, waarbij ze onderzoek deed naar objecten die sociaal prestige verlenen aan de vaak trotse bezitters ervan. Zo kwam ze uit bij het aantal ‘likes’ die zogenaamde influencers en minder gezaghebbende figuren op sociale media vergaren. Voor de performance focust Guiu Sagarra op het aantal vind-ik-leuks dat aan twee genres binnen de YouTube-cultuur wordt toegekend, met name video’s van yoga-instructeurs enerzijds en van dance covers anderzijds. De dance cover is een genre dat is overgewaaid vanuit Azië naar de Verenigde Staten (en dat in de toekomst wellicht zijn weg vindt naar Europa, zoals dat gaat). In zulke video’s zien we een danser of een groep dansers een choreografie uitvoeren, meestal op een intussen grijsgedraaide popsong. Het opzet is dat diezelfde choreografie wordt gecoverd door iemand anders uit de YouTube-community en binnen afzienbare tijd als een lopend vuurtje viraal gaat.

Al deze informatie wordt ter introductie aan het begin van de voorstelling overgebracht door Núria Guiu Sagarra, die het publiek toespreekt op een vertrouwelijke manier en inzage geeft in haar denkproces. Deze opening doet enigszins denken aan een mix tussen het begin van een lecture performance en de manier waarop instructievideo’s op YouTube meestal worden ingeleid (“Hi everyone, today I’m going to show you how…”). Likes opent met een eerder persoonlijke noot. Zo komen we als toeschouwer te weten dat Guiu Sagarra antropologiestudente en yogalerares is en werkzaam is in Barcelona. Ook vertelt de artieste wat ze precies tracht te onderzoeken met Likes: wat het effect is van dit digitale duimen én – niet onbelangrijk – de commerciële impact daarvan op het lichaamsbeeld. Tot slot onthult ze wat haar onderzoeksmethode is: de in de antropologie gangbare participatieve observatie.

Na de introductie toont ze de ‘resultaten’ van het participatieve deel van haar onderzoek: een solo waarin ze de bewegingstaal uit de yogafilmpjes en de danscovers naar de scène haalt. De onderzoekfocus lijkt te verschuiven naar de aard van de bewegingstaal die voorkomt in die filmpjes. Haar choreografie bestaat uit drie delen waarin ze telkens het bewegingsregister van yoga mixt met dat van de danscovers (wat in principe neerkomt op een bewegingstaal met een pop-videoclipesthetiek) en waarin ze afwisselend het ene register de overhand laat nemen over het andere. Soms levert dat interessante overgangen en clashes op: het explosieve karakter van de bewegingen uit de videoclips dat overgaat in de traagheid die kenmerkend is voor de traditionele yoga, bijvoorbeeld. Of: erg seksueel getinte bewegingen worden plots meditatieve houdingen; of uit een geobjectiveerde danser ontpopt zich een hyperbewust subject.

Toch is deze insteek niet per se bijzonder. Veel verder dan tot een mix van twee stijlen, die geleidelijk aan nog moeilijk van elkaar te onderscheiden zijn, drijft Guiu Sagarra het niet. Op het wereldwijde web vervagen de grenzen tussen verschillende bewegingsregisters inderdaad, maar verder zijn er weinig linken tussen Guiu Sagarra’s choreografie en het digitale lichaam, weinig blendings van het reële met het virtuele. Daarmee schrijft ze zich (noodgedwongen) in in een traditie van postmoderne dans, waarbij alle denkbare vormen van beweging (hier yoga en videoclipdans) in aanmerking komen om zonder hiërarchie of onderscheid in een choreografie te worden samengevoegd, maar Guiu Sagarra doet dat zonder daar een eigen voorstel aan toe te voegen. Daarom lijkt de introductie een dekmantel geweest te zijn, een nogal onbeholpen poging om wat meer ‘body’ te geven aan de voorstelling en de interpretatie van het publiek te sturen. In wat daarop volgt, wordt bovendien geen enkele keer teruggekoppeld naar het uitgangspunt: de antropologische studie naar het effect van de like-button, de marktwaarde van het aantal keer dat deze knop aangeklikt wordt of het sociaal prestige dat eraan toegekend wordt. Daaruit blijkt des te meer dat de vraagstelling die aan deze voorstelling ten grondslag ligt, in gebreke blijft en – alleszins in dit geval – niet tot een interessant resultaat leidt. Laten we eerlijk zijn: “to like or not to like: is that really the question?”.

recensie
Leestijd 3 — 6 minuten

Elke Huybrechts

Elke Huybrechts is Master in de Nederlandse Taal- en Letterkunde en studeert Theaterwetenschappen. Ze is redacteur bij Kluger Hans, dramaturge van Cie DeSnor en lid van de grote redactie van Etcetera.

recensie