‘Invictos’ (Needcompany) – Foto Mark Bisaerts

Peter De Jonge

Leestijd 2 — 5 minuten

Invictos

Needcompany, Brussel

In Etcetera 12 zei Jan Lauwers over Invictos: “Wij baseren ons op een vijftien novellen van Hemingway…Die verhalen hebben veel te maken met Spanje en met wie Hemingway zelf was…Wij gaan in Spanje werken omdat de meeste teksten iets met Spanje te maken hebben”. Invictos is dan ook een internationale coproduktie geworden met o.a. het Sevillaanse Centro Andaluz de Teatro als coproducent.

Het lijkt erop dat Lauwers uiteindelijk het Spanje van zijn drie Spaane acteurs (Charo Peinado, Federico Cassini en Eugenio Jimenez) en de mogelijkheden die hun confrontatie met zijn drie huisacteurs Tom Jansen, Dirk Roofthooft en Mil Seghers bood, verkoos boven het exotische Spanje à la Death in the Afternoon. Als de voorstelling begint, staat een levensgrote, opgezette stier als een monumentaal afgodsbeeld op de scène. Eugenio Jiminez komt op en zingt, trillend van inspanning en ontroering, een droeve Spaanse ballade – de laatste scène is identiek, een accolade waartussen Invictos staat. Dan wordt het beest echter van de scène gerold, alsof Lauwers wil zeggen: “dit is wat voor de hand ligt, Hemingway is Spanje is corrida, maar ik wil jullie iets anders tonen”. Later citeert hij dat sfeertje wel nog even, in een vluchtige flamencobeweging, maar dan is al duidelijk geworden dat Lauwers doorheen Hemingway terug beland is bij zijn eigen thema’s: de wisselwerking tussen acteurs op de scène, mannelijkheid en dood.

De dood, en meer specifiek de houding tegenover de eigen verwachte dood, dringt zich steeds meer naar voren als centraal punt in Lauwers’ recente werk. In ça va nog aanleiding en anekdote – het meisje dat niet meer wil leven -, wordt zij onderstroom van het machtsspel in Julius Caesar en motor van Invictos. Stramien is Hemingways Snows of Kilimanjaro. De Schrijver (Tom Jansen) viert, geobsedeerd door een voorgevoel van zijn naderende dood, zijn onlustgevoelens en cynisme bot op zijn vriendin (Charo Peinado). Hun ruzies en monologen worden onderbroken door herinneringen en dromen, gepersonifieerd door Seghers, Cassini en Jimenez. Lauwers ontwijkt elk naturalisme: de scènes worden ingeleid door de Regisseur (Dirk Roofthooft) die tevens optreedt als tolk (Spaans, Engels en Nederlands worden door elkaar gebruikt) en moderator en die Jansen voortdurend van whisky voorziet. Lauwers’ regie is afgemeten en snoert de acteurs in op de hen toegewezen plek. Tafeltje links vooraan voor Jansen, tafeltje rechts vooraan voor Roofthooft en achteraan drie stoelen voor Jimenez, Cassini en Seghers, die deze enkel verlaten voor één van hun schaarse interventies.

Charo Peinado heeft geen stoel: zij moet blijven rechtstaan, typerend voor haar positie als enige vrouw, outcast en jojo tussen vijf mannen. Haar passie en emotie staan haaks op de hanigheid van de jonge Spanjaarden, de ‘drag queen’ van Mil Seghers en de rijpe nonchalance en knipogen van Jansen-Roofthooft.

Vier werelden voor zes acteurs. Op geen enkel ogenblik staat er een ensemble op de scène. Lauwers’ concept rafelt gaandeweg uit. Ondanks het juk van de regisseur wordt Invictos uiteengeblazen.

Invictos.

Naar kortverhalen van Ernest Hemingway.

Gezelschap: Needcompany.

Regie en decorontwerp: Jan Lauwers.

Muziek: Rossini, Händel, Bellini.

Choreografie: Grace Ellen Barkey.

Met: Tom Jansen, Dirk Roofthooft, Charo Peinado, Mil Seghers, Federico Cassini, Eugenio Jimenez.

Produktie: Centro Andaluz de Teatro, Theater am Turm, Wiener Festwochen, Kaaitheater.

Gezien in de Ancienne Belgique te Brussel op 28 juni 1991.

recensie
Leestijd 2 — 5 minuten

#35

15.09.1991

14.12.1991

Peter De Jonge

recensie