© Laure-Anne Iserief

Leestijd 2 — 5 minuten

Inside Out – Myrte Vandeweerd

Etcetera @ TAZ #3: Het crescendo van een angstaanval

Danseres Myrte Vandeweerd en muzikant Vitja Pauwels werken voor de eerste keer samen in de korte hybride dansperformance Inside Out: What I Feel Is What You Get. Met beweging, klank en visuals keren ze de beleving van angst binnenstebuiten. 

Inside Out evoceert het crescendo van een angstaanval. Volgens cijfers van Sciensano lijdt één op tien personen in Vlaanderen aan een angststoornis en/of depressieve stoornis. De voorstelling raakt daarmee een problematiek aan waarmee (te) veel mensen vertrouwd zijn en die best wat vaker onder de aandacht mag gebracht worden.

Dichter bij de complexiteit van de emotie

Myrte Vandeweerd studeerde dans- en bewegingstherapie en ‘onderzoekt in haar eigen werk de blik van de ander in psychoanalytische literatuur.’ Die invloeden voel je in de voorstelling: dans is voor Vandeweerd een manier om expressie te geven aan een innerlijke leefwereld. Haar bewegingen zijn afwisselend vloeiend en schokkerig, aarzelend en grotesk. De expressie van een psychologische toestand via dans is evenwel een moeilijke evenwichtsoefening. Soms leidt het tot iets te duidelijk leesbare gestes, zoals het letterlijk naar de keel grijpen om uit te beelden hoe angst je overvalt. Het is vooral in het opzoeken van een zekere fragiliteit dat Vandeweerd dichter komt bij de complexiteit van de emotie: door een lichaam te tonen dat niet meer lijkt samen te vallen met zichzelf.

Wat daarbij helpt is de gezamenlijke dramaturgie voor muziek, video en dans die het beeld oproept van een soort echokamer: angst als een onontkoombare feedbackloop die eindeloos weerkaatst tegen de binnenkant van ons lichaam. Het sobere scènebeeld bestaat uit drie witte panelen waarop tijdens de voorstelling gespeeld wordt met licht, schaduw en projecties (van de hand van Lucas Lebrun die geluid, licht en visuals verzorgt). Dat laat de makers toe om iets meer gelaagdheid aan te brengen in de thematiek. Bijvoorbeeld wanneer Vandeweerd speelt met haar gefragmenteerde schaduw op de drie panelen of wanneer ze een reeks bevroren poses aanneemt terwijl het licht aan- en uitgaat. Telkens wanneer de witte spots oplichten, heeft ze een andere pose aangenomen: we zien eerst haar uitgestrekte armen verschijnen van achter een van de panelen, daarna enkel haar benen terwijl ze roerloos op de grond ligt. De combinatie van sterke lichtcontrasten, schaduwen, en dramatische poses doet ergens denken aan de grillige esthetiek van Duitse expressionistische films, waarmee de voorstelling ook wat tegen de haren strijkt van het intimistische psychologische zelfportret. 

Rust van korte duur

In een van de meest opvallende beelden staat Vandeweerd ondersteboven tegen het achterste paneel met haar schouders op de grond zodat haar hoofd onzichtbaar is. Als een soort hoofdeloos lichaam wringt ze haar ledematen in bochten. Op de schermen bewegen donkere vlekken die overgaan in ruis. Ondertussen eist ook de muziek meer aandacht op. Vitja Pauwels creëert een schurende en snijdende soundscape die geleidelijk aanzwelt. Het lichaam van Vandeweerd wordt uiteindelijk ontdubbeld op de schermen terwijl haar fysieke aanwezigheid op de scène bijna verdwijnt tussen het steeds gewelddadigere geluid en het felle licht. 

Wanneer de climax van het crescendo gepasseerd is, keert de rust terug. Hier wordt Pauwels’ muziek zacht en zalvend. Maar de rust is van korte duur. Terwijl de muziek opnieuw dissonant wordt, herhaalt Vandeweerd de reeks gestes waarmee ze de voorstelling begon: met haar blik naar het publiek haalt ze traag de handen door het haar, haalt diep adem en maakt met haar wijsvingers tegen haar duimen het bekende zen-gebaar uit de yoga- of meditatieles. Dat kleine gebaar krijgt hier iets wanhopig, wrang en weerloos: een te kleine pleister op een te grote wonde. 

JE LEEST ONZE ARTIKELS GRATIS OMDAT WE GELOVEN IN VRIJE, KWALITATIEVE, INCLUSIEVE KUNSTKRITIEK. ALS WE DAT WILLEN BLIJVEN BIEDEN IN DE TOEKOMST, HEBBEN WE OOK JOUW STEUN NODIG! Steun Etcetera.

recensie
Leestijd 2 — 5 minuten

#164

01.06.2021

02.09.2021

Esther Tuypens

Esther Tuypens is theaterwetenschapper en maakt deel uit van de kleine redactie van Etcetera.

NIEUWSBRIEF

Elke dag geven wij het beste van onszelf voor steengoede podiumkunstkritiek.

Wil jij die rechtstreeks in je mailbox ontvangen? Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief!