Sébastien Hendrickx

Leestijd 3 — 6 minuten

Hologrammentheater

Nu de theaterzalen leeg zijn omwille van het coronavirus en theatermakers op zoek gaan naar andere manieren om hun werk te delen, halen we dit artikel over theater en holografie opnieuw vanonder het stof. Het werd in 2014 geschreven voor het 110e nummer van Courant, het tijdschrift van het Vlaams Theater instituut dat sindsdien opging in Kunstenpunt. Courant verzamelde toen ‘out of the box’ ideeën voor het podiumlandschap van de toekomst.

Goede avond Brussel, Calcutta, Peking, Abidjan, San Francisco, Buenos Aires en Reykjavik. 

Wat hebben Kris Verdonck, Andros Zins-Browne, Kris Peeters, Recep Tayyip Erdogan en Michael Jackson met elkaar gemeen? Elk van hen maakte al eens gebruik van de technologie van het hologram om iets dat in werkelijkheid afwezig is, driedimensionaal aanwezig te doen lijken op een podium voor een publiek. In het geval van die laatste klopt dat niet helemaal. Vanzelfsprekend was het niet Jackson zelf, maar de Jackson Estate die ervoor koos om de dode ster terug tot leven te wekken tijdens de jongste Billboard Music Awards ter promotie van zijn postume album Xscape. Wat als deze technologie, eens haar prijs zakt en ze levensechtere ruimtelijke resultaten oplevert, meer wordt dan een excentriek buitenbeentje en breder ingang vindt in de podiumkunsten van overmorgen? 

De holografie zou kunnen zorgen voor een weergaloze groei van de internationale spreiding van de podiumkunsten tegen een sterk gereduceerde financiële en ecologische kost. Theaters overal ter wereld zouden voorstellingen van overal ter wereld kunnen livestreamen, rekening houdend met de tijdsverschillen. De ‘event cinema’ vormt daar al een hedendaagse – weliswaar tweedimensionale en gemonteerde – voorloper van. Rockoptredens en operaopvoeringen vermenigvuldigen hun publieken via ‘livecasts’ die simultaan in verschillende filmzalen worden vertoond. Of theaters zouden de nodige digitale bestanden achteraf kunnen downloaden van de iCloud voor een holografische reconstructie van een voorstelling.

Zo zou de liefhebber in Brussel op elke dag van elke week kunnen kiezen uit een rijkelijk gevarieerd aanbod: om 14h Kathakali, om 16h een productie van de nieuwste revelatie in de Argentijnse hedendaagse dans, om 18h een debat tussen drie vooraanstaande Ivoriaanse performancekunstenaars, om 20h underground protesttheater uit de VS, om 22h een concert uit het hoge Noorden, enzovoort. Een première zou in zeven steden tegelijk kunnen plaatsvinden. Eventuele taalproblemen zouden worden verholpen door in real time Googletranslate-boventiteling. Voor nagesprekken zou men de toevlucht nemen tot Skype, voor publieksreacties tot Twitter of andere sociale media. Na de podiumkunst zou ook de kunstkritiek globaliseren. En dat allemaal met aftrek van het huidige aantal vliegreizen, overnachtingen, catering, technische opbouw- en afbraakwerkzaamheden, enzovoort.

Zou de holografie de podiumkunst niet van haar essentie ontdoen en haar zo degraderen tot een bizar levend lijk in het digitale tijdperk?

Van alle denkbare obstakels vormt het verlies van de uniciteit en ‘liveness’ van een voorstelling veruit het belangrijkste. Zou de holografie de podiumkunst daarmee niet van haar essentie ontdoen en haar zo degraderen tot een bizar levend lijk in het digitale tijdperk? Ondanks de introductie van deze technologie zou er echter nog altijd theater, dans en performance worden gemaakt met mensen van vlees en bloed op de planken, want om virtuele kopieën te kunnen produceren, zijn er uiteraard originelen nodig. Die voorstellingen met het communicatielabel Present zouden nog steeds in het vertrouwde ‘hier en nu’ plaatsvinden.

Daarnaast kunnen er verschillende graden van uniciteit en ‘liveness’ bestaan, die dan gepaard zouden gaan met prijsverschillen voor het publiek. De goedkopere Livecasts in het ‘daar en nu’ zouden nog steeds de spanning van het momentane in zich dragen. In onze tijd zakt men al massaal af naar het Koning Boudewijnstadium om met ingehouden adem een voetbalmatch van de Rode Duivels te volgen die zich duizenden kilometers verder afspeelt in de hitte van het Maracana in Rio de Janeiro. De goedkoopste, als Absent gelabelde afgeleiden in het ‘daar en toen’ zouden het vandaag al enorm groeiende aantal podiumkunstregistraties ruimtelijk-visueel verfijnen en uit de schaduw van de archieven tillen. De speelreeks van een voorstelling in haar Present-versie zou zich echter niet hoeven te beperken tot een nauwe perimeter rond haar productieplek. Ze zou kunnen worden gedelocaliseerd door in te zetten op traag en duurzaam reizen en een diepgaande uitwisseling met de presentatiecontext door uitgebreide speelreeksen, workshops, masterclasses, enzovoort.

Krijg je graag ons magazine in jouw brievenbus?
Abonneer je dan hier.

artikel
Leestijd 3 — 6 minuten

#160

15.03.2020

14.05.2020

Sébastien Hendrickx

Sébastien Hendrickx is lid van de kleine redactie van Etcetera, doceert in het KASK en werkt daarnaast als schrijver en dramaturg.

 

RECENT VERSCHENEN

artikel

RECENT VERSCHENEN