Leestijd 5 — 8 minuten

De gebeurtenissen van midden september tot eind november

Midden september raakt bekend dat Serge Dorny – voormalig dramaturg van De Munt en voormalig artistiek directeur van het Festival van Vlaan- deren – in september 2014 verhuist van de opera van Lyon, waar hij tien jaar directeur was, naar de Semperoper in Dresden. Naar aanleiding van zijn rol in de film Borgman vertelt Jan Bijvoet waarom hij goed vier jaar geleden is gestopt met theater. ‘Weet je, toneelspelen, dat doet iets met een mens. Dat continu repeteren en dan elke avond op scène. Ik weet niet wat het juist is; adrenaline, endorfine, allerlei chemische stoffen die je aanmaakt in je hoofd om dat dag in dag uit te durven doen. (…) Ik denk dat ik verslaafd was aan al die stoffen in mijn hoofd. En aan het ritme: repeteren, het busje op en spelen, achteraf babbelen en decompresseren op café met de nodige alcohol tot zes uur ’s morgens. En om tien uur opnieuw repeteren en gaan, gaan.’ (De Standaard Weekblad, 21 september) In het centrum van Luik op de Place du 20-Août opent op 30 september het nieuwe Théâtre de Liège. Het door de architecten Pierre Hebbelinck en Pierre De Wit gerestaureerde en uitgebreide gebouw omvat twee theaterzalen en een repetitiezaal. Na afloop van de voorstelling De Russen! – een bewerking door Tom Lanoye van Tsjechovs Platonov en Ivanov voor Toneelgroep Amsterdam – lezen Halina Reijn en Eelco Smits op 4 oktober in Sint-Petersburg een brief voor waarin zij oproepen tot het intrekken van de Russische anti-homowet: ‘Het is belangrijker te spreken dan te zwijgen. Ook dat hebben wij geleerd van onze Russische helden. Daarom staan we hier. In de hoop dat u ons gebaar begrijpt voor wat het is. Een steunbetuiging enerzijds. Anderzijds een uitnodiging om, alstublieft, onnodig kwetsende wetten te herzien.’ (de Volkskrant, 7 oktober) Naar aanleiding van het festival Toernee General van de KVS en het Théâtre National, waarin jonge makers als Fabrice Murgia en Vincent Hennebicq zijn vertegenwoordigd, zegt National-directeur Jean-Louis Colinet in De Standaard: ‘Terwijl het Vlaamse theater met oudere boegbeelden wat op slot zit, voel je hier een nieuwe wind.’ De in Luik wonende Vlaamse regisseur Raven Ruëll zegt daarover: ‘Wat deze nieuwe generatie deelt, is een groot engagement, een interesse voor maatschappelijke kwesties die je in Vlaanderen veel minder ziet. Tegenover de Vlaamse mantra van vormvernieuwing zie je onder de taalgrens meer voorstellingen waar je langer inhoudelijk over kan napraten.’ (8 oktober) Op 15 oktober brengt de VRT op het kanaal OP12 een registratie van de integrale theater- voorstelling Reset van Tristero. De uitzending is een testcase voor mogelijk meerdere theatercaptaties door de openbare omroep. Vanaf 2014 moet de Antwerpse kunstensector het met vier procent minder subsidies stellen, dat is een besparing van 500.000 tot 600.000 euro ten opzichte van de vorige beleidsperiode. Verschillende organisaties die bij een eerste schets in juni op nul werden gezet, krijgen toch geld. In totaal is er per jaar 12,8 miljoen euro beschikbaar. (De Standaard, 16 oktober) De culturele wereld tekent massaal protest aan tegen het verdwijnen van het cultuurprogramma Joos in het kader van een restyling van Radio 1, dat zijn luisterpubliek met een kwart zag achteruitgaan. Tom Lanoye: ‘Dat nu net dat programma de zwartepiet toegeschoven krijgt, is wraakroepend. Misschien moeten we kunst en cultuur maar helemaal afschaffen.’ (De Standaard, 18 oktober) Open VLD stelt vanuit de Vlaamse oppositie een aantal amendementen voor op het door de Vlaamse regering voorgestelde nieuwe kunstendecreet. Zo zou de cultuursector één vierde van haar totale inkomsten zelf moeten vinden. Jean-Jacques De Gucht: ‘In andere sectoren en het buitenland kijkt men al lang niet meer op van zo’n cijfer. Het zal de sector in perioden van saneringen meer stabiliteit bieden en hen niet uitsluitend afhankelijk maken van de volgende subsidieronde.’ (De Morgen, 23 oktober) Theu Boermans stelt vast dat het toneel zijn onaantastbare positie van vroeger is kwijtgeraakt: ‘Toen ik van school afkwam, bedroeg het percentage teksttoneel in de regionale schouwburgen 88 procent. Ik weet nog dat Freek de Jonge klaagde dat hij er niet in kwam vanwege dat kuttoneel… dat was in 1972! Nu is het aandeel teksttoneel onder de 15 procent gezakt. In een willekeurige regionale schouwburg in Nederland is er misschien nog 4 procent teksttoneel, veelal ‘vrije producties’, onafhankelijke producties in eigen beheer.’ (NTGent tijdschriften n° 5, oktober 2013). Willem Dafoe: ‘Als acteur ben ik nooit geïnteresseerd geweest in psychologie of interpretatie, ik wil spélen, me toeleggen op de taken die de regisseur me geeft en die tot een zo goed mogelijk einde brengen. Ik wil het verhaal niet begrijpen, ik wil het verhaal zijn. Ik dóe, bén op de meest intense manier mogelijk.’ (De Morgen, 26 oktober) Op 27 oktober overlijdt in zijn thuisstad New York de 71-jarige Amerikaanse rockzanger Lou Reed aan de complicaties van een levertransplantatie. Zijn echtgenote Laurie Anderson verklaarde: ‘Hij is zondagochtend gestorven, toen hij naar de bomen aan het kijken was en de bekende 21ste beweging van tai chi deed, met enkel zijn muzikantenhanden die bewogen door de lucht.’ Cie Cecilia is in 2013 peter van het Landjuweelfestival. Arne Sierens: ‘Met wat ik aan acteertalent gezien heb in het liefhebberstoneel, zou ik perfect een poule kunnen samenstellen voor een nieuwe productie. Ik wil die tweede- ling tussen liefhebbers en professionelen niet maken. Ook al wordt die van overheidswege gemaakt: in subsidies, in appreciatie, in structuren. Want willen we uiteindelijk niet allemaal hetzelfde: een zo divers en voor iedereen open podiumlandschap? ’ (De Morgen, 30 oktober) De kritiek is niet mals voor het boekenprogramma Man over boek dat op 5 november voor het eerst op Canvas te zien is. Hans Cottyn: ‘Op Canvas wordt wekelijks met enthousiasme, humor en kennis van zaken gepraat over voetbal. Je zou bijna denken dat ze het format van Extra time afgekeken hebben van Das literarische Quartett op de Duitse televisie. Waarom kan zoiets niet over boeken? Desnoods met Filip Joos. “De kijk van Joos” op Sandro Veronesi. Dan kan ook zus Ruth van stal worden gehaald.’ (De Standaard, 6 november) De Brusselse cultuurschepen Karine Lalieux (PS) wil de komende jaren een beleid van decentralisatie voeren: ‘Ondanks alle inspanningen hebben enorm veel Brusselaars nog nooit een voet in een cinema, theater of museum gezet. Deels door een financiële drempel, maar toch vooral door een mentaliteit die veranderd moet worden.’ Concreet betekent dat: ‘Er komt een nieuw gemeenschapscentrum in Neder-Over-Heembeek, en er moeten meer evenementen voor families komen, liefst in de zogenaamd moeilijke wijken en niet per se in het centrum.’ (De Morgen, 13 november) Luk Perceval krijgt op 16 november in Berlijn voor zijn Jeder stirbt für sich allein – een bewerking van een roman van Hans Fallada bij het Thalia Theater – de Faust-theaterprijs voor beste regie. Bij de nieuwe voorstelling We Are Your Friends van De Warme Winkel zit het venijn volgens Bart Eeckhout in de staart: ‘Wat de slotscène zo treffend maakt, is dat ze aantoont waar de populistische kritiek op theater als geldverslindende subsidieslurperij raakt aan de fundamentele vragen waar veel kunstenaars zelf mee worstelen: welke plaats heeft kunst nog in een samenleving in crisis? En zou het niet nuttiger zijn actief engagement op te nemen, zoals sommige kunstenaars ook doen, in plaats van kunst te scheppen? ’ (De Morgen, 18 november) In een interview met Titus De Voogdt merkt Sarah Teerlynck op dat op zijn cv nog een repertoirestuk ontbreekt. De Voogdt: ‘Ooit wil ik dat wel eens doen. Het is een deel van het spectrum van acteur zijn. Ik denk dat ik ondertussen genoeg gespeeld heb om ermee weg te komen. Eerder dan pakweg De meeuw van Tsjechov, zou ik dan wel voor een stuk à la De drie musketiers of Cyrano de Bergerac kiezen. Met kostuums, een valse neus en een kroonluchter waar je in mag gaan hangen.’ (De Morgen, 21 november) Danser-choreograaf Sidi Larbi Cherkaoui wordt op 28 november in deSingel door de Stichting Conservatorium Antwerpen bekroond met de titel van ‘Maestro Honoris Causa’. Bernard Dewulf wint de Taalunie Toneelschrijfprijs voor zijn op Nabokov geïnspireerde en door NTGent gespeelde toneeltekst Een lolita.

JE LEEST ONZE ARTIKELS GRATIS OMDAT WE GELOVEN IN VRIJE, KWALITATIEVE, INCLUSIEVE KUNSTKRITIEK. ALS WE DAT WILLEN BLIJVEN BIEDEN IN DE TOEKOMST, HEBBEN WE OOK JOUW STEUN NODIG! Steun Etcetera.

artikel
Leestijd 5 — 8 minuten

#135

15.12.2013

14.03.2014

Johan Reyniers

Johan Reyniers is schrijver en dramaturg. Hij was de directeur van de Leuvense organisatie voor hedendaagse dans Klapstuk (1993-1998) en artistiek directeur van het Kaaitheater (1998-2008). In 2008 werd hij hoofdredacteur van Etcetera. Sinds 2014 is hij hoofddramaturg bij Toneelgroep Amsterdam.

NIEUWSBRIEF

Elke dag geven wij het beste van onszelf voor steengoede podiumkunstkritiek.

Wil jij die rechtstreeks in je mailbox ontvangen? Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief!