(redactie Etcetera)

Leestijd 3 — 6 minuten

Festivalimpressies

Theaterfestival Rotterdam (Holland Festival)

Een eerder dubbelzinnig gebeuren, deze eerste editie van een nieuw Holland-sub-festival. Enerzijds werden er enkele lage-landenprodukties gecreëerd, van wisselend niveau : Hauser Orkaters Ballast (pretentieus en déjà vu) en Radeis’ Echafaudages (intelligent, indringend). Anderzijds toonde men een representatief beeld van dramaturgisch en creatief vakwerk uit de Bondsrepubliek. Nu alle bekende stukken van de romantische klassiekers een eigentijdse lezing hebben gekregen, is het tijd voor fragmenten en onspeelbaar geachte teksten. Demetrius oder die Bluthochzeit zu Moskau van Schiller b.v. werd handig aangepakt door Hansgünther Heyme (Stuttgart) : de afgewerkte tekst werd statisch geënsceneerd, de niet uitgewerkte notities van Schiller (zonder toevoegingen) werden opgevuld met groteske beelden en het toneelbeeld, met een laag plafond en sterk wit licht, bracht eenheid in het spektakel. Der Gross-Cophta, een posse die Goethe zelf verloochende, werd door Augusto Fernandes (Hamburg) aanvaardbaar gemaakt door de acteurs zwaar te laten chargeren en door een ingenieuze ruimtebehandeling: zowel mentale als reële verplaatsingen werden zichtbaar door voortdurend verschuivende doeken in een katrol-lensysteem. Op zichzelf al fascinerend genoeg.

Zürcher Theater Spektakel

Heel veel volk, en het is de vraag of dit aan het goede weer en de nabijheid van de Zürcher See dan wel aan de kwaliteit van het theaterprogramma lag. Ik genoot het meest van het koele water. Vivienne New-port (vroeger bij Pina Bausch) toonde een uiterst verwarde try-out (de titel is mij ontgaan), in een volmaakt ongeschikte ruimte, nl. de café-tent. Anne Delbée maakte een merkwaardige hersenkronkel door de maatschappelijke achteruitstelling van de vrouwelijke kunstenaar te visualiseren middels extreem-exhibitionistisch naakt. Voer voor voyeurs. En waar het politieke denken van Wallflower Order(een Amerikaanse zang- en dansgroep) is blijven stilstaan is wel duidelijk: hun Nieuwe Scène-epigonisme (maar dan veel minder professioneel) is artistiek onbegrijpelijk. Gek dat Zwitsers hier zo wild over doen.

Inteatro 83 Polverigi

Meer aandacht voor buitenlandse invités dan voor artiesten : een ietwat scheefgetrokken waardenverhouding. Zo moest de dansgroep van Elisa Monte(vroeger bij Martha Graham en Philobolus) vroeger dan voorzien de voorstelling afbreken, omdat de vloer te onveilig was, en begon Ko Murobushi (de choreograaf van Ariadone) pas op te treden rond halfdrie ‘s nachts. Een evenwichtige programmatie, maar absoluut ontoelaatbare omstandigheden voor publiek en artisten. En het Italiaanse nieuwe-technologie-fetisjisme – waar de Italiaanse theatersemiotiek zich, ondanks het duidelijk doodlopende straatje waar dit ‘postmodernisme’ in zit, met volle overgave op stort – is enkel vervelend en dus overbodig.

Festival Mondial du Théâtre Nancy

Het ‘Festival Mondial duThéâtre’ in Nancy leek dit jaar op het eerste gezicht niet meer wat het vroeger was : ‘Ie festival des découvertes’. De artistieke leiding was voor de eerste keer toevertrouwd aan een buitenlandse personaliteit, de Joegoslavische Mira Trailovic, regisseur en stichtster van het BITEF, het bekende, internationale festival van Belgrado. Bij nader toezien heeft Mira Trailovic misschien toch een programma samengesteld waarvan het belang niet zozeer ligt in de eventuele ontdekkingen van vooralsnog onbekende kunstenaars, groepen of experimenten, als wel in het affirmeren van het bestaan van vele vormen van theater in de wereld. Van Japan, de Filippijnen en India tot Brazilië en Chili, van Zweden tot Zuid-Afrika heet dat allemaal ‘theater’, hoe uiteenlopend de sociale functie, de politieke betekenis, de culturele context van die voorstellingen in de verschillende landen ook mag zijn. In die zin sluit Nancy ’83 wel aan bij de vorige vijftien festivals die in de Lorreinse stad plaatsvonden, en slaat het een brug naar volgend jaar, wanneer het Théâtre des Nations zich daar én in Metz zal afspelen.

Müllheimer Theatertage

De Müllheimer Dramatikerpreis 1983, een jaarlijkse prijs voor nieuwe duitstalige stukken, werd toegekend aan George Tabori voor Jubiläum. De joodse schrijver-regisseur, Hongaar van geboorte (1914), sinds 1969 in de Bondsrepubliek werkzaam — na jaren Groot-Britannië ( 1933-1947) en Amerika (1947-1969) — brengt in dit stuk een halve eeuw Duitse geschiedenis in herinnering, bij monde van joodse doden die a.h. w. uit het graf zijn opgestaan : “ein Requiem auf Millionen von Opfern”, aldus de jury. Jubiläum werd op 30 januari 1983 gecreëerd in het foyer van de Kammerspiele te Bochum, in de regie van Tabori zelf. Dag op dag dus 50 jaar na de machtsovername van Hitler. De overige stukken die in Müllheim a.d. Ruhr dit jaar in aanmerking kwamen voor de Dramatikerpreis waren: Dmitri van Volker Braun (DDR), Ueber die Dörfer van Peter Handke (Oostenrijk), Viehjud Levi van Thomas Strittmatter en Ritt auf die Wartburg van Friederike Roth (BRD).

(KT, JDR)

varia
Leestijd 3 — 6 minuten

#4

15.09.1983

14.12.1983

(redactie Etcetera)

varia