Froufrou

Tuur Devens

Leestijd 3 — 6 minuten

Een groteske Faust met Spaanse trekjes

Fausto – Theater FroeFroe

Het hoeft niet te verbazen dat figurentheater FroeFroe aan de slag gaat met een klassieker als Faust. Goethes vroeg 19de-eeuwse Faust is met z’n toverijen, ontploffingen en vliegende heksen technisch gezien een grote uitdaging voor ‘gewoon’ theater. Het figurentheater weet daar wel raad mee. Een andere reden om Faust tot leven te brengen met poppen is dat Goethe de figuur van Faust zou hebben leren kennen in zijn kinderjaren, toen rondtrekkende poppenkasten Faust-versies speelden.

Het verhaal gaat dat Faust zijn ziel aan de duivel verkoopt in ruil voor kennis, lust en macht. De duivelse Mefisto zal Faust 24 jaar dienen, dan is het onvermijdelijk afgelopen en zal hij in de hel belanden. FroeFroe brengt een lichtjes aangepaste versie van het bekende spel des duivels. Jan Maillard balt de avonturen van Faust samen rond diens verliefdheid op Greta (volgens Mefisto een stomme boerentrut) en alle intriges die daarrond door Mefisto worden bekokstoofd Zoals de titel aangeeft wordt deze klassieker in een Spaanse setting geplaatst: Dokter Fausto vertoeft in een Spaanse kroeg, Gretchen heet Greta en personages als Diego, Paulo en, donna Carmen passeren de revue Het Spaanse, diepgelovige karakter van Fausto komtvooral tot uiting inde flamenco’s, fado’s en liturgische gezangen die de schitterende zangeres Amparo Cortés ten gehore brengt. Samen met de muziek van Arne Leurentop tillen ze Fausto naar een hoger niveau. Maillard liet zich ook door Goethes taalgebruik inspireren. Er wordt in proza gesproken, maar evengoed in knittelverzen (viervoetige versregels) die een serene sfeer met zich meebrengen Mefisto en Fausto spreken vooral in rijm wanneer ze filosoferen over voorbije gebeurtenissen of over de zin van het leven en de kracht van de liefde.

Fausto is gefrustreerd door het besef dat hoe meer hij weet, hoe minder hij weet. In zijn zoektocht naar kennis stuit hij op een boek vol occulte ideeën en formules Fausto is metandere woorden een magiër, en dat brengt het nodige kunst- en vliegwerk met zich mee. Regisseur en tekstbewerker Jan Maillard heeft het sérieux in thema en verhaal goed kunnen mixen met de typisch absurdistische grilligheid van FroeFroe; het resultaat is een heerlijk anderhalf uur komedie en tragiek. Fausto kent verrassende wendingen in verhaal en spel en de voorstelling zit vol verbale en visuele humor, zoals Mefisto die plots een kwispelende hond wordt of de ziel die wegvliegt. Ook de groteske gruwel ontbreekt niet: personages branden op tot geraamtes, zwarte vogels scheren dreigend over het podium, het hoofd van een man wordt afgehakt Spektakel verzekerd.

Op de Zomer van Antwerpen speelt Fausto in openlucht Het speelvlak is een halve cirkel, afgezoomd met een licht hellend vlak, van waaruit regelmatig vuur en rook opstijgen. Een rood toneeldoek schuift open en dicht en laat personages op- en af gaan. De levensgrote poppen zijn typisch FroeFroe: grimmig en grotesk karikaturaal in formaat en gezicht. Ze trekken rare smoelen, hebben afwijkende lichaamsdelen of bezwijken onder hun gewicht, ze verschijnen in het groot en in het klem. Alleen in het figurentheater kunnen personages zo indrukwekkend transformeren. De poppen worden gemanipuleerd door twee, soms drie poppenspelers in het zwart, volgens het complexe Japanse bunraku-spel. Deze techniek, die FroeFroe eerder toepaste bij Midzomernachtsdroom, zorgt voor een gedetailleerde beweeglijkheid en levendigheid, de poppen zijn minder houterig. De poppen spreken overigens niet via de poppenspelers. Twee acteurs, elk gezeten op een toren naast het speelvlak, geven hun stem aan de verschillende personages. Hans Van Cauwenberghe doet de stem van Fausto, Gert Lahousse verzorgt alle andere stemmen, onder andere met een Antwerps en West-Vlaams accent. De personages van Mefisto en Greta worden schitterend vertolkt door actrice Tanja Kloek. Sluw sluiptzij van hetene personage naar het andere, om ze tegen elkaar op te zetten en om ze te vermoorden. Het spel van één mens tussen de poppen zorgt voor een aangename, bijwijlen diabolische spanning Er is overigens een perfecte synergie tussen het (poppen)spel en de muzikale uitvoering

In de proloog, die zich afspeelt in de hemel, gaan God en Mefisto een weddenschap aan God laat zich lovend uit over Fausto daar beneden op aarde Mefisto daagt God uit en zegt dat hij Fausto ten val zal brengen. ‘Dat lukt je niet’, is Gods repliek. Hij geeft al aan dat Mefisto het spel zal verliezen Volledig verblind door zijn liefde voor Greta tekent Fausto het contract met de duivel. Toch zal hij gered worden, zoals bij Goethe Fausto is een goed mens, een mens die naar het hogere streeft, een evenbeeld van God – en dan mag je al eens een foutje maken. Ook Greta vaart hemelwaarts Hier overwint de liefde. Romantischer kan bijna niet, zeker onder echt maanlicht.

www.froefroe.be

Je leest onze artikels gratis omdat we geloven in vrije, kwalitatieve, inclusieve kunstkritiek. Als we dat willen blijven bieden in de toekomst, hebben we ook jouw steun nodig! Steun Etcetera.

recensie
Leestijd 3 — 6 minuten

#138

15.09.2014

14.12.2014

Tuur Devens

Tuur Devens is theaterrecensent (onder andere voor De Bond en theaterkrant.nl) met een grote liefde voor figurentheater.