#90
15.02 — 14.05.2004

De pdf van deze editie is momenteel niet raadpleegbaar. We doen ons best om dit zo snel mogelijk op te lossen. Geen zorgen! Je kan al de artikels nog steeds lezen op onze website. Vind je alsnog niet waar je naar op zoek bent?
Aarzel dan niet om contact op te nemen met ons via
[email protected], we helpen je graag verder!

Cultureel kolonialisme: Gesprek met Mark Deputter (Danças Na Cidade, Portugal)

In Etcetera 87 (juni 2003) publiceerden we een gesprek met de Zuidafrikaanse danser-choreograaf George Khumalo naar aanleiding van Alma Txina, een project opgezet in het kader van Africalia in Maputo (Mozambique) waarin vier PARTS-afgestudeerden en choreograaf Thomas Hauert kleine voorstellingen maakten met Mozambikaanse dansers. Er rezen toen vragen met betrekking tot de manier waarop de Europese cultuur zich ging verhouden tot de Afrikaanse.

Marianne Van Kerkhoven

Hoezo, ‘allochtonentheater’?: It ain’t where your from, it’s where you’re at!

In een artikel in het tijdschrift rekto:verso groepeert Wouter Hillaert een aantal voorstellingen door Vlaamse theatermakers van Marokkaanse afkomst onder de noemer ‘allochtonentheater”. Hoewel hij de term uiteindelijk als ongeschikt afwijst, lijkt hij toch de genoemde theatermakers op basis van hun allochtone afkomst – en een daarmee samenhangende communautaire thematiek – in één en dezelfde categorie onder te brengen.

Erwin Jans

Zèn in’t volk geschôtn: Geert Six i.s.m. Klaartje Mertens en Wim Vandenbussche

Geert Six

In de ban van de grens: Groot toneel. Teksten over jeugdtheater

Een decennium na Klein Verzet (1989) en Klein Geschut (1992) verscheen er opnieuw een essaybundel over jeugdtheater in Vlaanderen. Theaterwetenschapper Els Van Steenberghe vroeg aan een aantal mensen om vanuit hun eigen invalshoek een tekst te schrijven over (één van) de begrippen ‘grens’, ‘jeugdtheater’ en ‘kindbeeld’. Dankzij de steun van Canon Cultuurcel en Provincie Oost-Vlaanderen kon het boek mooi uitgegeven worden bij Bebuquin. Alleen al voor de prachtige kinderportretten van Hans Op de Beeck zou je Groot Toneel moeten kopen.

Marleen Baeten

Waar anti-politiek heerst, kan toneel niet gedijen: Ingrediënten voor een analyse

Heeft het theater belang vandaag? Op 10 september 2003 werd in bet kader van Het Theaterfestival in Amsterdam een debatnamiddag georganiseerd, die zich uitdrukkelijk richtte tot jonge theatermakers. Het gesprek concentreerde zich op de vraag of het theater vandaag nog ‘invloedrijk’ kan zijn. Vele jonge makers stellen zich immers vragen omtrent de maatschappelijke potentie van het actuele theater. Het lag voor de hand dat daarbij ook gepeild zou worden naar de invloed van het politieke theater uit de jaren zeventig. De gesprekken met de jonge makers werden ingeleid door drie referaten van Kees Vuyk, Paul Kuypers en Marianne Van Kerkhoven. Die drukken wij hier af als aanzet tot een bredere discussie waarin jonge makers aan het woord komen.

Kees Vuyk

‘De gedachten zijn vrij…’: Brief aan jonge theatermakers

In de jaren ’70 had ik – zoals zoveel jonge mensen toen – een smalle, langwerpige poster aan de muur van mijn kamer hangen met daarop het gedicht van Remco Campert ‘Iemand stelt de vraag’. Dit gedicht suggereerde het verhaal van een uitgebuite gemeenschap, ergens in een verre kolonie misschien, die zich bewust wordt van die uitbuiting en dat niet meer neemt. Bewustwording was in die tijd een belangrijk woord. Het gedicht eindigde met de zinnen: “iemand stelt de vraag iemand verzet zich en dan nog iemand en nog iemand en nog”.

Marianne Van Kerkhoven

Het engagement van het woord

Deze beschouwing zoekt een antwoord op de vraag of het theater ‘een factor van belang’ is in de Nederlandse cultuur. Die vraag is moeilijk te beantwoorden. Zij vindt geen steun in wetenschappelijk onderzoek en de vraagsteller is dus aangewezen op persoonlijke indrukken en observaties. Zoals de vraag hier geformuleerd is (theater als factor van belang?), is zij ook te onbepaald om haar met vrucht te bestuderen. Zij moet nader worden gepreciseerd. Wat hier beoogd wordt is niet een onderzoek naar het economisch of maatschappelijk rendement van het theater, maar een reflectie op de vraag of het theater invloed heeft op de denkwijzen die bepalend zijn voor het individuele en collectieve bestaan: of het een rol speelt in het gedachtegoed van de samenleving en of het herkenbaar is in de uitspraken van de politieke en maatschappelijke instituties.

Paul Kuyper

Het Vlaamse theaterleven anno 1980: In memoriam Frans Verreyt

(redactie Etcetera)

In memoriam Ann Petersen

(redactie Etcetera)

Quod erat demonstrandum: Junge Hunde festival #5 (Monty)

Ja, er is een nieuwe generatie podiumkunstenaars aan het werk. Ja, er valt nog wel iets te beleven in het theater (of in de repetitiestudio, of op de overloop van het theater, of in de container vóór het theater, of waar dan ook). En nee, u hebt nog niet alles gezien wat er te zien valt. Of anders was u er wellicht bij op het Junge Hunde-festival, waar al deze stellingen overtuigend kracht werden bijgezet: Quod erat demonstrandum.

Elke Van Campenhout

October’Oktobre

Naar aanleiding van de derde aflevering van October’Oktobre, een samenwerkingsproject van Dito’Dito/Théatre de la Balsamine/Beursschouwburg, hadden journaliste Marie Baudet en schrijver Pol Hoste een gesprek over work in progress, kritiek, taalkwesties, acteren, de relatie tussen acteur en toeschouwer, de zoektocht naar een maatschappelijke positionering van kunstenaars…

Pol Hoste

Te heet? Te koud? Te groot?: Lezersbrief over theatereducatie

Marleen Baeten schrijft in het decembernummer van Etcetera over theatereducatie. Ze is -in vergelijking met haar eerdere bijdragen over kunsteducatie in de voorbije jaargang- buitengewoon kritisch. Ze hekelt een aantal initiatieven, praktijken en publicaties, o.a. het project Theaterstorm dat in dit seizoen in ruim 1400 klassen een specifieke voorbereiding op een theatervoorstelling realiseert. Ik wil in deze reactie enkele nuances aanbrengen.

Marc Van Mechelen

recensies

Improviseren als denkproces: Xavier Le Roy en Collect-If

Pieter T’Jonck

Een genetisch rapport: De genesis van Closer

Christoph De Boeck

Onder het mes: Oom Vanja (Luk Perceval/met Toneelhuis)

Rusland, ergens op het einde van de negentiende eeuw. Vanja bestuurt het landgoed dat ooit de bruidsschat van zijn gestorven zuster is geweest. Hij doet dat samen met zijn nichtje Sonja, de dochter van die overledene en van zijn zwager -een protserige universiteitsprofessor op rust- die al jaren op hun beider labeur vegeteert. De professor is hertrouwd met de veel jongere Jelena en verblijft momenteel, samen met haar, ook op het landgoed. Het koppel (in geldnood) heeft de bedoeling zich daar definitief te vestigen. Ze doen er echter weinig anders dan de routine verstoren: het platteland is hun ding niet.

Rud Vanden Nest

TIM: Tim Van Athene (Gerardjan Rijnders/ zt Hollandia & het Toneelhuis)

Er schijnt iets opvallends aan de hand te zijn in het Nederlandse theater. Opeens vallen de dagbladen over elkaar heen met de vaststelling dat er een groot aanbod is van op de (maatschappelijke) actualiteit gebaseerde theatervoorstellingen.

Loek Zonneveld

Het geheim van de stilte: Veldslag voor een man alleen (Tom Lanoye)

Tom Lanoye zet met zijn podium-voorstelling Veldslag voor een man alleen een slotakkoord achter zijn meest recente schrijfwerk: de trilogie Het goddelijke monster/ Zwarte tranen/ Boze tongen, en de gedichtenbundel Niemands Land. Hij wilde geen bekakte voorleesavonden maar een bastaard van een productie met muziek, video en een boordevol gevuld podium. Maar is het resultaat een onvolgroeid afvloeisel of een vinnig kruisras? Werkt de voorstelling, en hoe dan wel? Geen antwoorden, wel enkele bedenkingen in drie concentrische lagen.

Jeroen Versteele