#37
15.04 — 14.07.1992

De pdf van deze editie is momenteel niet raadpleegbaar. We doen ons best om dit zo snel mogelijk op te lossen. Geen zorgen! Je kan al de artikels nog steeds lezen op onze website. Vind je alsnog niet waar je naar op zoek bent?
Aarzel dan niet om contact op te nemen met ons via
[email protected], we helpen je graag verder!

editoriaal /De wilde loop van de wereld

‘Neem er genoegen mee, vanuit een kleine staat, die je beschermt, als van een oever, rustig toe te zien op de wilde loop van de wereld’, zegt Prinses Leonore tegen de dichter Torquato Tasso in het gelijknamige stuk van Goethe. Ik citeer de vertaling van Jan Decorte die in het allereerste Etcetera-nummer (januari 1983) verscheen. Dit seizoen, tien jaar later, staan er op de Vlaamse en Nederlandse scène maar liefst vier Tasso’s (De Tijd, een Stucproduktie, Discordia en een werkplaats-voorstelling in Nederland). Begin jaren negentig lijkt de vraag naar de plaats van de kunstenaar in het maatschappelijk bestel dwingender, en tegelijk moeilijker te beantwoorden dan ooit.

Erwin Jans

opinie / Sluiswachters

Johan Thielemans

Luk Perceval

‘Het gevaar van een kleine groep is dat je mekaar gaat bewonderen. Dat wil ik doorbreken.’

In 1987 regisseerde Luk Perceval Othello, een voorstelling die hij zijn ‘primal scream’ noemde: op zoek naar de naaktheid van het theater. Welke weg hebben Perceval en de Blauwe Maandag Compagnie sedertdien afgelegd en hoe Vlaams zijn Voader, Wilde Lea en Boste?

Luk Van den Dries

La Muette de Portici was geen grote opera

Over de verhouding van kunst en politiek

Heeft de verkiezingsuitslag van 24 november de Vlaamse theatermakers wakkergeschud? Waren zij werkelijk ingedommeld na lange jaren van expliciet politiek engagement? Wat is hun plaats in de polis anno 1992? Een beschouwing van Ludo Abicht.  

Ludo Abicht

De deuren van de tijd gaan niet meer dicht

Klaas Tindemans gaat, aan de hand van Kristeva’s De vreemde in onszelf, op zoek naar tegengif voor xenofoob nationalisme en artistiek maoïsme.

Klaas Tindemans

Frank Vercruyssen

Met Het is nieuwe maan en het wordt aanzienlijk frisser bracht Frank Vercruyssen een voorstelling die verraste door haar expliciet politieke lading. In het licht van 24 november kreeg deze voorstelling nog een extra dimensie. Hoe zit het trouwens met de relatie tussen theater en politiek in Vlaanderen? Een gesprek met Frank Vercruyssen.

Luk Van den Dries

Het wachten van Josse De Pauw

De driejaarlijkse Staatsprijs voor Toneelletterkunde (1991) werd toegekend aan Josse De Pauw voor Ward Comblez. He do the life in different voices ( 1989) en Het kind van de Smid(1990), een tekst die hij schreef te samen met Peter Van Kraaij. Van Kraaij stond mee in voor de regies van beide teksten. Ook hun gezamenlijk filmproject Vinaja (1991) is intussen gerealiseerd, maar nog niet uitgebracht.

Erwin Jans

Arne Sierens

Gent en de wereld

De voorbije tien jaren heeft Arne Sierens een volstrekt eigen bijdrage geleverd aan de Vlaamse dramaturgie. Of hoe ambachtelijkheid en gevoeligheid, Vlaanderen en de wereld hand in hand kunen gaan.

Erwin Jans

De tekst en zijn varianten

In het tweede theaterschrift neemt het Kaaitheater de eigen praktijk als uitgangspunt voor een aantal algemene beschouwingen over de moderne omgang met teksten

Klaas Tindemans

‘Waarom kijken we niet gewoon naar de oorlog der landschappen?’

Op een druilerige dag in januari, een paar weken voor de première in het Kaaitheater, werden drie Müller-dramaturgen (dr. L. van den Dries, dra. M. van Kerkhoven en de ondergetekende drs. M. Otten) opgetrommeld om hun geestelijk licht te laten schijnen over de talloze duistere implicaties in De Opdracht van Heiner Müller, en dit ten behoeve van de drie acteurs, Bea Rouffart, Dries Wieme en Dirk Roofthooft. Regisseur Jan Ritsema completeerde de berg boekenwijsheid.

Marcel Otten

boekbespreking / Theaterbeelden

NTG Lustrumboek 1985-1990

Bij het Nederlands Toneel Gent bestaat een traditie van lustrumboeken. Het lustrumboek 1985-1990 moest een boek worden ‘dat hopelijk voldoende stof bevat om veel controversiële gesprekken te voeren of aanleiding zal geven tot vinnige discussies en openhartige, (h)eerlijke geschriften’. Of het zover zal komen, laat ik hier in het midden. Zeker is dat dit mooi uitgegeven boek geen gewoon lustrumboek is. Om dat te vermijden heeft men de cijfergegevens i.v.m. de producties geen centrale plaats in het boek gegeven. Je kan ze achteraan in het boek raadplegen. Eén bedenking moet me daarbij toch van het hart: als je de inkomsten en uitgaven van de periode 1985-1990 optelt, blijkt dat het NTG in die vijf jaar een tekort van 13 miljoen opliep, waarvan bijna 9 miljoen in het seizoen 1989-1990. Als lezer kan je enkel gissen naar de manier waarop men in Gent de putten delft…

Maarten Van Steenbergen

De criticus en zijn verantwoordelijkheden

In onze moderne consumptiesamenleving is verantwoordelijkheid geen populaire term. Toch is het het mot-clé van de werkzaamheid van de theatercriticus. Een pleidooi voor een bedreigde waarde

Laat ik voorop stellen: verantwoordelijkheid valt niet te leren en kan ook niet, indien nodig, uit de bureaula tevoorschijn gehaald worden. Het is geen leer, geen voorschrift, maar een houding die in het geval van een specifiek beroep als toneelcriticus ook een aantal specifieke facetten heeft.

Hana Bobkova

recensies

De apotheose van de diva, de ondergang van de koning

Na een zwakke seizoensopening twee voltreffers in de Vlaamse Opera: Tosca, de tweede opera in de Puccini-cyclus en een twintigste eeuwse opera King Priam van Michael Tippelt.

Gunther Sergooris

De lucht is zwanger van onuitgesproken verlangens

Rosas heeft de stap gezet van ‘klein’ naar ‘groot’. Erts is de eerste produktie als huisgezelschap van de Munt en wellicht ook een nieuwe stap in het oeuvre van Anne Teresa De Keersmaeker.

Pieter T’Jonck

De andere gevoeligheid van Immer das Selbe

In zijn vierde choreografie gaat Wim Vandekeybus op zoek naar een ander dansvocabularium. Met de hulp van een bijna negentig jaar oude man.

Erwin Jans

Gepassioneerd theater

Dora Van der Groen toont ons nu zelf wat zij al jarenlang aan het conservatorium aan haar studenten leert: hoe ironie en passie in het acteren mekaar niet in de weg staan.

Johan Thielemans

De Opdracht

theatrale kaalslag

Jan Ritsema maakt van een moeilijke, veelgelaagde Müllertekst een transparante, spannend-speelse voorstelling. Maar hij had verder kunnen gaan, aldus Luk Van den Dries.

Luk Van den Dries

De meubels van Robert Wilson

Robert Wilson stelde in Parijs een tentoonstelling samen van meubelsculpturen uit zijn theaterproducties. Een wandeling.    

ROBERT WILSON MR. BOJANGLES’ MEMORY og son of fire heet de tentoonstelling die Robert Wilson samenstelde in het Parijse Centre Georges Pompidou. Je stapt een grote verduisterde ruimte in die ingericht is als een soort landschap . In een hoek staat een vulkaan die de helft van de vloer met lava overstroomd heeft, diagonaal daaronder lopen de wegmarkeringen van een snelweg. De rest van de vloer is bedekt met turfachtige korrels, waarover een aangelegd kronkelpad langs de tentoongestelde objecten voert. Overwegend zijn dat sculpturen van Wilson zelf, monumentale voorwerpen die eerder te zien waren in zijn theaterwerk, en daaraan ook hun titel ontlenen: einstein chair, queen Victoria chairs, patio sofa, quartet sofa. Daartussen bevinden zich werken van Willem de Kooning, Francis Bacon, Alberto Giacometti, Yves Klein en anderen. In het boek van de tentoonstelling worden de 52 geëxposeerde voorwerpen begeleid door tekstfragmenten die Heiner Müller, deels uit eigen werk, gekozen heeft.  

Hugo Durieux