#33
15.03 — 14.06.1991

De pdf van deze editie is momenteel niet raadpleegbaar. We doen ons best om dit zo snel mogelijk op te lossen. Geen zorgen! Je kan al de artikels nog steeds lezen op onze website. Vind je alsnog niet waar je naar op zoek bent?
Aarzel dan niet om contact op te nemen met ons via
[email protected], we helpen je graag verder!

Theatermaker en criticus

Twee handen op één buik?

Theatermakers en theatercitici lijken in dit land te werken in twee gescheiden circuits. Als het al tot een confrontatie komt, dan gebeurt dat meestal in de vorm van een kortsluiting. Toch is het misschien in die flits dat er iets oplicht van een mogelijke dialoog. Iets dergelijks gebeurde naar aanleiding van het Stekelbeesfestival in november vorig jaar.

Luk Perceval

Aan de deelnemers aan het debat Theater en Persvrijheid

Rik Hancké

Let’s dance : dit is Belgisch

Bestaat er zoiets als de Belgische dans ? En binnen de Belgische dans een Nederlandstalige en een Franstalige afdeling ? Vragen die er uiteindelijk weinig toe doen, gezien de kwaliteit van hetgeen in dit land op de dansscène geproduceerd wordt.

(redactie Etcetera)

Anne Teresa De Keersmaeker Achterland, m/v

Deel één. Viool. Een danser in hemd en broek neemt het speelvlak blootsvoets in. Violist Irvine Arditti speelt rechtstaand het eerste deel van één van Ysaÿe’s Drie sonates voor viool alleen. De bewegingen van de danser (Nordine Benchorf) zijn intussen ingezet : soepel, licht en soms animaal. Hij strijkt met zijn lichaam over de scène, wervelend rond zijn as. Hij doet dat rechtop, of halfzittend en steunend op de armen, of over de vloer tollend of in een van de vele mogelijke posities daartussenin. Maar alles verloopt organisch-soepel en als het kon geruisloos, met de muziek mee verzwindend.

An-Marie Lambrechts

Wim Vandekeybus : Lichamen in vrije val

“La règle, c’est l’abus, l’exception, c’est la jouissance.” (Roland Barthes)

Sigrid Bousset

José Besprosvany : Crimes et Délits

De zwerftocht van een choreograaf gefascineerd door de botsing tussen traditie en vernieuwing.

José Besprosvany is zeventien jaar oud wanneer hij Mexico City verlaat. De stad waarnaar zijn grootouders, afkomstig vanuit Minsk en Kiev, na de Russiche Revolutie emigreerden, dromend van Amerika, maar noodgedwongen verplicht in Mexico te blijven bij gebrek aan een visum. Als jonge man stikt hij in de gesloten kring van zijn joods-mexicaanse familie. Hij wil theater maken en in Parijs wonen. Eens in Parijs drijft een vriendin hem naar de school van Jacques Lecoq waar hij de opleiding, met vier lesuren per dag, weinig diepgaand vindt. Hij is achttien jaar oud en zijn medeleerlingen zijn veel ouder. Hij begint klassieke dans te studeren.

Claire Diez

Michèle-Anne De Mey : Van Fancy Fairs tôt Châteaux en Espagne

Het werk van Michèle-Anne De Mey heeft men jarenlang vereenzelvigd met het werk van Anne Teresa De Keersmaeker. Toch ging ze al een eerste keer zelf choreograferen in 1984 met Balatum en sindsdien heeft ze gestadig aan haar weg getimmerd. Momenteel geniet ze van een “residentie” voor vier jaar in het Brusselse Théâtre Varia en bereidt ze met haar eigen gezelschap een nieuwe choreografie voor – Châteaux en Espagne – die in mei in première gaat. Michèle-Anne De Mey woont, werkt en is gelukkig in Brussel en vraagt niets meer dan dat men haar de mogelijkheden en de rust gunt om te kunnen werken. In dit interview vertelt ze ondermeer over haar carrière, haar werk en de Belgische dans in het algemeen.

Alexander Baervoets

Peter Brook: Een onderhoud na de storm

Alle mensen zijn merkwaardig, maar jammer genoeg beseffen zij het niet.

Peter Brook stamt uit een familie van wetenschappers, geen wonder dus dat hij, al vroeg in zijn regisseurscarrière, ging inzien hoezeer het theater gediend is met het soort research waarvoor de wetenschap haar experimentele laboratoria heeft, en dat hij er later, in 1970, toe besloot zelf een dergelijk (theater-)laboratorium (Centre International de Recherches Théâtrales, Parijs) op te richten en te leiden.

Waldemar Kamer

The tempest revisited

Zoveel is duidelijk : het eiland waarover Shakespeare zijn ‘storm’ laat razen en waarvan de coördinaten door talloze exegeten vruchteloos werden opgespoord, ligt niet temidden van één of andere godvergeten zee, maar achter de grauwe gevels van de Boulevard de la Chapelle in Parijs. Het is daar, in het Théâtre des Bouffes du Nord, where no man is his own, dat de oude tovenaar (Brook is 65) zijn kunsten vertoont en de ijver van een spelend kind aan de dag legt om de toeschouwer te laten vinden wat die al even vlug kwijtspeelt als mist : zichzelf.

Rud Vanden Nest

Tadeusz Kantor (1915-1990)

Een balans van de dictatuur

Portret van de dictator : “Het is niet waar dat de moderne mens een geest is die de ANGST heeft overwonnen… Dat is niet waar… De ANGST bestaat! de angst voor de uiterlijke wereld, de angst voor onze bestemming, voor de dood, voor het onbekende, de angst voor het niets, voor de leegte… Het is niet waar dat de kunstenaar een held is of een overmoedig veroveraar, zoals een conventionele LEGENDE ons doet geloven… Geloof me, hij is een ARME MENS zonder wapens, zonder verdediging die zijn PLAATS gekozen heeft tegenover de ANGST, in volle bewustzijn in het bewustzijn wordt de ANGSTgeboren!”

Johan De Boose

Theaterfotografie: De dans die verhalen breekt 

Aanwezigheid / Betekenis

Zeventig jaren dansfoto grafie bereiden je niet voor op de schok van danstheater-fotografie. De strategie van de fotograaf en het effect op de kijker zijn heel erg verschillend; een verschil radicaler dan dat van een stijl. Het is het motief zelf, het beeldtype waarbinnen men werkt, dat heel anders functioneert.

Dirk Lauwaert

La Cifra

Het migrantencentrum Foyer te Brussel vroeg Guy Cassiers van Oud Huis Stekelbees een voorstelling te maken met migrantenkinderen. De tekst van La Cifra is een collage van fragmenten uit de gelijknamige gedichtenbundel van Jorge Luis Borges en van verhaaltjes en uitspraken van de kinderen zelf. De hier afgedrukte tekst is de weergave van één avond. In de Kroniek bespreekt Erwin Jans de produktie.

Guy Cassiers

Decreten voor Podiumkunsten en Hoger Kunstonderwijs hangende

Etcetera volgde de voorbije jaargang de ontwikkeling van het nieuwe theaterdecreet op de voet. Dat decreet is al een paar maal heen en weer gereisd tussen het kabinet van Gemeenschapsminister Dewael, de Vlaamse Executieve en de Raad van State, telkens voorzien van opmerkingen en wijzigingen. Paul Corthouts, studie- en adviesdienst van het Vlaams Theater Instituut, legt uit waarom dat reizen nodig is en welke onnauwkeurigheden in de nieuwe, gecorrigeerde tekst dat reizen nog kunnen verlengen.

Paul Corthouts

Hervormingen Hoger Kunstonderwijs

Even hing men aan de alarmbel, toen in december duidelijk werd dat op het kabinet Coens nog een nieuw decreet in de maak was, nl. één dat orde op zaken wil stellen in het Hoger Kunstonderwijs. In Etcetera 32 werden de grote lijnen van dit ontwerpdecreet geschetst en een aantal knelpunten uit de doeken gedaan. Op dat ogenblik lag het in de bedoelingen van minister Coens de hervormingen reeds vanaf volgend academiejaar in voege te laten treden, maar de besluitvorming loopt via kronkelwegen.

Caroline Derycke

In memoriam: Dirk Vercruysse

Johan Wambacq

Gelezen

Bert Van Uytsel

Gebeurd

(redactie Etcetera)

Fabre goes Forsythe : The Sound of One Hand Clapping

Op het podium van de Städtische Bühne van Frankfurt staat een grote groep dansers in een formatie opgesteld. Het podium is verder leeg, er hangt alleen een groot blauwgebict achterdoek. Fabre was here, wil dat doek zeggen.

Marijn van der Jagt

recensies

Het Kind van de Smid

Josse De Pauw/ Peter Kraaij, Brussel

‘Cowboy en indiaan’ draaide in mijn kinderdagen meestal uit op ‘indiaan’ tout court, omdat er nauwelijks iemand te vinden was die ‘blanke hond met gespleten tong’ wou spelen. We lazen en bespraken alles wat we over Indianen onder ogen kregen. Namen als Sitting Buil, Red Cloud, Crazy Horse, American Horse, Tecumseh, Chief Joseph, Geronimo, Cochise, Wounded Knee (x 2), Fort Fetterman, Custer, mesas, canyons en B.I.A. hadden voor ons geen geheimen. En dat Buffalo Bill en Wild Bill Hichock geen helden, maar ordinaire bizon-en indianenjagers waren, wisten we al heel vroeg.

Dirk Verstockt

De man aan het raam

Monty / Niek Kortekaas, Antwerpen

Ze moesten meer voorstellingen maken zoals De man aan het raam. Met dat gevoel kwam ik uit de kooi waarin alle toeschouwers voor de duur van de voorstelling bijeengedreven waren in de zaal Monty te Antwerpen.

An-Marie Lambrechts

Het Offer

De Tijd/deSingel, Antwerpen

Verrassend, dat is het minste wat je van Het Offer kunt zeggen, de theaterproduktie die Lucas Vandervost in opdracht van deSingel gemaakt heeft.

Johan Thielemans

La Cifra

Stekelbees, Brussel

Over zijn voorstelling Tête vue de dos merkte Guy Cassiers op dat ze niet meer beoogde dan dat je na het zien van de voorstelling het aansteken van een lucifer als een klein vuurwerkje zou beschouwen. In zijn laatste voorstelling La Cifra zegt één van de jonge acteurs ongeveer hetzelfde. Het is een vers uit een gedicht van Borges. De uitspraak illustreert in alle eenvoud Cassiers’ poëtica van de verwondering. Het is niet toevallig dat Guy Cassiers, artistiek leider van Oud Huis Stekelbees, graag met kinderen en jongeren werkt, bij wie de verwondering, de intuïtie, het emotionele engagement zich nog niet al te erg stoort aan wat ‘men’ van hen verwacht.

Erwin Jans

In het Moeras

In Etcetera nummer 2, maart 1983, schreef Sigrid Vinks een bijdrage over regisseur Jürgen Gosch, op dat moment te gast op het Brussels Kaaitheaterfestival met de produktie Der Menschenfeind (Molière). Zij besprak niet alleen Der Menschenfeind, maar had het o.a. ook over Gosch’ enscenering van Woy-zeck (Büchner). Systematisch helder analyseerde zij de basiselementen (tekst, decor, kostuums, acteren,…) van de verschillende produkties, waarvan de conclusie was dat de werkwijze van Gosch “…de enige mogelijkheid (is) om met een voorstelling een uitspraak te doen over de werkelijkheid, om aan te sluiten bij een hedendaagse chaotische en complexe werkelijkheidsbeleving, dus om theater in deze tijd een levenskans te bieden.”

Dirk Verstockt

Oedipoes

Reizend Volkstheater, Antwerpen

Het spelen van een ‘klassiek’ stuk, in de betekenis van de grote Griekse tragedies, blijft voor de moderne theatermaker een uitdaging. De enscenering van een klassiek stuk is altijd en noodzakelijkerwijze een bezinning op de eigen theaterpoëtica : een klassieke tragedie stelt teveel vormproblemen om die poëtica onaangedaan te laten.

Erwin Jans

Krankheit Der Jugend

Arca, Gent

Krankheit der Jugend speelt in een doos, een soort container. Het enige, kleine raampje in de kamer zit te hoog en laat enkel licht binnen. Het doet onwillekeurig denken aan Becketts Endgame.

Maarten Van Steenbergen