Dossier Vlaamse Opera

Arbeiten und nicht verzweiflen lijkt een goede opdracht voor de Vlaamse Opera. Na het geharrewar rond de samenstelling van het orkest, het touwtrekken rond de macht tussen artistieke, zakelijke en beheersorganen, juridisch gegrom, vakbondskrakeel, mediavertoon, begint de Vlaamse Opera aan haar eigenlijke opdracht: het maken van opera. Daarover is in het rumoerige dossier dat de Vlos verzameld heeft eigenlijk nauwelijks sprake. In een gesprek met artistiek leider Jef De Roeck peilen Gunther Sergooris en Klaas Tindemans naar artistieke intenties, interne werkverhoudingen en externe relaties met het moederhuis de Munt en het hinterland Vlaanderen. Stephan Moens schat het eerste seizoen in.

(redactie Etcetera)

“Kunst is niet alleen zalf aan de ziel strijken”

Een gesprek met Jef De Roeck, artistiek directeur van de Vlaamse Opera.

Jef De Roeck (foto Vlos) : “Wat ik doe komt voort uit een bepaalde visie op het leven en op de mens. Het was voor mij een buitenkans dat Mortier mij vroeg. Ik deed het niet voor de carrière of voor de glorie, maar om mee te werken aan een onderneming waarin jonge mensen kansen moeten krijgen. Wat ik van opera weet ? Ik meen iets te weten over de mens: opera gaat over de mens en wordt door mensen gemaakt Zo hoop ik mede iets tot stand te kunnen brengen, in dienstbaarheid en vanuit een integere ingesteldheid. Niet mijn naam op de affiche telt, maar wel wat er in het theater gebeurt”.

Gunther Sergooris, Klaas Tindemans

Niek Kortekaas: Scenografie als verbeelding van de fantasie

De schoonheid van een gespannen kabel

Theater is ook de confrontatie van de mens met de ruimte, het beeld en de verbeelding. Scenograaf Niek Kortekaas, de laatste jaren erg aanwezig op de Vlaamse en Nederlandse scène, ontwerpt ruimtes vol spanningen: afstand en nabijheid, abstract en concreet, water en vuur, glas en staal. Waarom komt een schilder in theater terecht ? Waarop inspireert hij zich ? Hoe is het werken in Vlaanderen en Nederland ?

Luk Van den Dries

Mortier op de scène, barok in de orkestbak

De Vlaamse Opera voor haar eerste seizoen

Waarom is de publieke discussie over opera in dit land haast altijd in de eerste plaats een discussie over geld ? Vroeger was dat toch niet zo ? Toen ging het, zij het in zeer beperkte zin, over kwaliteit: iedereen wist gewoon dat er van goede opera nauwelijks sprake was. Brussel produceerde af en toe iets interessants, maar zelden iets goeds; Antwerpen en Gent waren slechts provincietheaters.

Stephan Moens

Europalia goes Japan

No ,Kyogen, Kabuki, Shingeki, Shogekyo…

De Europaliagedachte is dit jaar wel erg ruim en strekt zich uit tot Japan. De Japanse yen staat borg voor rijke culturele export met een gevuld tentoonstellings- muziek-, dansen theaterprogramma. Ter introductie gidst Gretl Van Ourti ons door heden en verleden van het Japanse theater en toetst daaraan het Europalia-aanbod.

Gretl Van Ourti

Post-scriptum bij een dramaprijs

De ongeopende enveloppe van de Vlaamse toneelschrijver

Aan de bestaande kleine toneelprijzen voegde de Centrale van het Brussels Amateurtoneel een Dramaprijs toe. Uit de 70 inzendingen werden vijf stukken bekroond. Eén daarvan is Louis Quatorze een autopsie dat hierbij afgedrukt wordt. Maar vooraf nog een stuk of wat bedenkingen bij de toneelschrijfkunst, de dramapolitiek, het amateurtoneel en het begrip speelbaarheid.

An-Marie Lambrechts, Luk Van den Dries

Louis XIV een autopsie

Frank Hellemans

Appendix: het harmonicaprincipe

“Is een versmelting van held en harlekijn niet veel meer belangwekkend ?” Paul Van Ostaijen.

Frank Hellemans

Toneelspelen is marginaal sinds de Romeinen

Een gesprek met Jan-Joris Lamers over Maatschappij Discordia, etcetera

Terwijl elders de Tour de France gereden werd, presteerde Maatschappij Discordia het om tijdens het Bruzzle-festival een twintigtal toneelvoorstellingen te spelen, ongeveer tien verschillende stukken, variërend van Noel Coward en Anton Tsjechow tot Judith Herzberg en – ten overvloede – Thomas Bernhard. Tussen de ritten spraken Lieven De Cauter – presentator van het TV-programma Container – en Etcetera– redacteur Klaas Tindemans met Jan-Joris Lamers, het gezicht van Maatschappij Discordia. Ze namen geen interview af, ze wisselden van mening over de ‘marge’, over de verloedering van Brussel, over de naweeën van de oorlog, over verleden en heden. Een gesprek dat fundamentele kwesties aansnijdt over de positie die het theater in onze samenleving nog kan innemen. De repertoire- discussie, maar dan in de diepte gevoerd.

Lieven De Cauter, Klaas Tindemans

Alexander Lang: Aanscherpen van tegenstellingen

DDR-Regisseur te gast in NTG

Alexander Lang, één van de belangrijkste regisseurs van de DDR, vervoegde in 1987 de reeds forse groep oostduitse theatermakers die in het Westen het theaterweer uitmaken. Het NTG vroeg hem voor een regie van Drie Zusters van Tjechow. “Eigenlijk haat ik Tjechow,” zegt Lang, “maar ontdek ik nu toch allerlei waanzinnige situaties.” Een portret van een vrolijk anarchist.

Leen Thielemans

Theater der Welt

Hamburg

Een theaterfestival dat slechts elke twee jaar plaatsvindt, en dan bovendien nog elk jaar in een andere (Duitse) stad zal het wel altijd een beetje moeilijk blijven hebben om een echt theaterfestival te worden. In tegenstelling tot cultureel zomer-vermaak als dat van Avignon ging je naar Theater Der Welt in Hamburg dan ook best voor het theater, en niet zozeer voor het festival of de festivalsfeer.

Nic Balthazar

Column Wim Van Gansbeke (9)

“Het wordt, dunkt me, tijd dat we met onze beschaving naar de Kongo gaan om haar te verzuiveren.” (Herman Teirlinck, zomer 1907)

Wim Van Gansbeke

Bruzzle

Overdaad is het voornaamste gevoel bij festivals. Wat anders beperkt blijft tot proeven, wordt nu zwelgen, slempen, brassen. Een culturele grande bouffe, waarbij de overvloed vaak het gebrek aan kwaliteit moet oversausen. Maar overdaad baat.

Luk Van den Dries

Op de top van de citadel

over Alex Van Royen

Voor de goede orde, mijn kennis over de Vlaamse toneelgeschiedenis is uitermate beperkt en ik heb Alex Van Royen nooit zien spelen. Eerlijk gezegd, ik had nog nooit van die man gehoord, ook al heeft hij enige tijd in Nederland gespeeld, bij o.a. Ensemble en de Nederlandse Comedie. Kortom, elk boek dat zo’n blinde vlek weet op te lossen is mij welkom, dus zeker de pas uitgegeven monografie rond de persoon Alex Van Royen.

Robert Steijn

Toneelschrijfprijs

Arnhem / Rotterdam

Eind augustus werd de Toneelschrijfprijs (20.000 fl.) toegekend aan Judith Herzberg voor haar stuk Kras, dat ze in opdracht van Maatschappij Discordia heeft geschreven. Deze prijs is een initiatief van Independence Arnhem (een soort theaterwerkplaats), daarbij gesteund door het theaterfestival Rotterdam dat ook de jury samenstelt (E. Antonis, P. Mol, K. Tindemans). Opzet van de toneelschrijfprijs is niet zozeer jonge of beloftevolle auteurs tot schrijven van theaterteksten aan te zetten, dan wel de algehele herwaardering van deze kunst te promoveren. Logisch dus dat deze onderscheiding zowel kinder-, jeugd-, als volwassenentheater omvat. Het is de tweede keer dat deze jaarlijkse prijs wordt uitgereikt.

Wim Vermeylen, Cees Tahey

In Memoriam: Sir Laurence Olivier

In Engeland houdt men van zijn acteurs, en deze oude traditie is zo sterk dat deze meer aandacht krijgen dan regisseurs. Laurence Olivier was de meest bewonderde toneelspeler van zijn generatie, ook al waren zijn onmiddellijke concurrenten Sir John Gielgud (de stem !) en Sir Ralph Richardson (de présence !).

Johan Thielemans

Repliek: Creatiepremies

Robert Van Yper

Het gebeuren

(redactie Etcetera)